آیا شفاعت باعث تغییر در علم و اراده ازلی خدا میشود؟
در این سؤال چند مغلطه به چشم میخورد و نتیجهای که ارتباط با مقدّمات مطروحه ندارد؛
اوّل اینکه «شفاعت سبب نسخ حکمِ ابتدائی حق است»، باید سؤال شود حکمِ ابتدائی پروردگار چیست؟ تا شفاعت موجب نسخ و شکست آن میشود؟
دوم اینکه «شفاعت خدا را مجبور میکند که بر خلاف ارادهاش عمل کند»، در حالیکه در خیر تحمیل از ناحیه غیر است نه از طرف شخصِ فاعل.
سوّم اینکه «این عمل بر خلاف علم او است پس لازمهاش بطلان علم ازلی پروردگار میباشد»، مگر علم پروردگار به شفاعت تعلّق نگرفته است تا وجود آن منافات با علم ابتدائی او داشته باشد؟
و حال پاسخ حلّی آن این است که: شفاعت به معنای از بین بردن حکم و لوازم آن که عقاب و طرد باشد نیست؛ بلکه به معنای توسعه رحمت و مغفرت پروردگار است نسبت به فرد خطاکار و نه فرد معاند و شقیّ و متمرّد؛ و چنانچه پروردگار بارها در قرآن، از خود به غفور و غفّار و غافر یاد کرده است، پس باید بگوییم در اینجا هم بر خلاف حکم اوّلی سخن رفته است.