آیا دین با علم منافات دارد؟
آیا نظریۀ «جدايى علم از دين» كه امروزه مطرح است صحيح مىباشد؟
باید توجّه داشته که مفهوم علم به معنای شناخت و تجربه، امروزه با مفهوم آن در گذشته متفاوت است. علم به معنای حقیقی آن یعنی انکشاف واقع کما هو هو بدون ذرّهای تشکیک و احتمال مخالف و طبیعی است. در یک چنین مفهومی انفکاک دیگر معنا نخواهد داشت. زیرا دین به معنای آموزه و راهکار بهسوی واقعیّت است و نمیتواند چیزی که حکایت از یک امر واقع میکند با دین ناسازگار باشد.
و امّا علم به مفهوم امروزی چه بسا بر پایه آموزههای یقینی و قطعی نباشد بلکه بر اساس فرضیّه و حدس پیریزی شده باشد که در اینصورت هر لحظه احتمال تغییر و تحوّل آن محتمل است چنانچه در فرضیّه پیدایش خلقت انسان بطلان نظریّه داروین به اثبات رسید و یا فرضیّه پیدایش آسمانها و فرضیّه انفجار بزرگ دیگر قطعی و یقینی نمیباشد و احتمالات دیگر در اینجا مطرح است. و نیز تجربههای پزشکی در هر دوره دستخوش تغییر و تحوّل بوده است. و در اینصورت نمیتوان مدّعی شد هر فرضیّه و دستآوردی میتواند بر آموزههای دینی غالب و حاکم گردد.