معنای توبه چیست؟

توبه به معنای رجوع از توهّمات و تخیّلات دنیوی و جایگزینی منطق عقل و شرع در همه امور و افعال و کردار و تفکرات است. انسان به‌واسطه غفلت و انغمار در شهوات و هواهای نفسانی، طبعاً سیر زندگی او و رفتارش به سمت خود محوری و انانیّت و جلب مصالح و دفع مضارّ شخصی و اجتماعی خویش چرخش پیدا می‌کند و از صراط مستقیم که صراط توحید و نگرش بسوی وحدت و تثبیت و تمشیت امور خویش در راستای اراده و مشیّت پروردگار است منحرف می‌شود.

بنابراین افکارش افکار نفسانی و سخنانش بر محوریّت نفس امّاره و طبعاً حرکات و رفتارش در راستای ابراز و اظهار همان صفات و ملکات صورت می‌پذیرد؛ گرچه به‌حسب ظاهر و در میان جمع خود را به سمت و سوی مبانی توحید و اسلام متمایل نشان دهد و تظاهر به انتحال به این عرصه بنماید و مردم او را ارباب معرفت و بصیرت به‌حساب آورند.

در آیه شریفه می فرماید: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا تُوبُوا إِلَى اللَّهِ تَوْبَةً نَصُوحًا». معنای آیه اینست که انسان باید اراده خدای متعال را جایگزین اراده و خواست خود کند در همه امور و این یعنی توبه.