گروه پرسشحکمت وفلسفه
کدرهگیری 83626973
تاریخ ثبت 1447/12/09
آیت‌اللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

راز توقف علامه طهرانی در بحث «بقاء اعیان ثابته در حال فناء» با علامه طباطبایی چیست؟


بسم الله الرحمن الرحيم

سلام عليكم و رحمة الله و بركاته.

دربحث «بقاء اعيان ثابته در حال فناء» كه دركتاب «مهر تابان» آورده شده است، در نهایت حضرت سيدالطائفتين علامه طهرانی رضوان‌الله‌عليه در برابر آخرين استدلال حضرت علامه رضوان‌الله‌عليه متوقف شده و بحث را ادامه نمى‌دهند! درحالى‌كه با همان استدلالات گذشته خود می‌توانستند اين دليل آخر را هم رد بفرمايند. آيا اين توقف و ادامه‌ندادن به بحث به دلیل تواضع در برابر استاد و حفظ حرمت و احترام ایشان بوده است یا دیگر نمی‌توان به اشكال آخر حضرت علامه جوابى داد؟

ما وجداناً ادراک می‌كنيم كه وقتى قطره وارد آب می‌شود ديگر قطره نیست، آن‌جا آبِ آب است و ديگر ضمیرى جز «هو» نيست كه نيازى به مرجع داشته باشد! آن‌جا هو هوست؛ اما در آخر اين بحث حضرت علامه با استفاده از آيات ٤١ تا ٤٤ سوره مباركۀ صافات و اين كه براى مخلصين رزق معلومى بيان فرموده، این‌گونه استدلال می‌نمایند: «مخلصین هم در حال فنا دارای تعین و تشخص هستند» و این در حالی است که حضرت سيدالطائفتين علامه طهرانی در زيرنويس همان صفحه و صفحه قبل با بيان دو حالت از فناى مؤمنين تصريح فرموده‌اند كه فناى مخلصين بریء از هرگونه انیّت و اسم و رسمی است.

لطفاً در این موارد توضیح بفرمایید.

هو العلیم

مرحوم والد رضوان‌الله‌علیه مطلب را در این مباحثات تمام کرده‌اند ولی گویا مرحوم علامه قدس‌الله‌سرّه مقتنع نگردیده باشند ولی بالأخره پذیرفتند و بنده در مقاله «حریم قدس» این مطلب را آورده‌ام. مراجعه بفرمائید.