گروه پرسشحکمت وفلسفه
کدرهگیری 90676010
تاریخ ثبت 1447/12/15
آیت‌اللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

آیا عقل، قلب و شرع با هم در تضادند؟ (تحلیل تطبیقی دیدگاه علامه طباطبایی و علامه طهرانی)


علامه طهرانى در يادنامه علامه طباطبايى رضوان‌الله‌عليهما فرمودند: «عقل و قلب و شرع از يک حقيقت حكايت مى‌كنند و سه ترجمان براى معنى واحدى هستند …» اما علامه طباطبايى در ذيل تفسير آيات ١٥ تا ١٩ سوره مائده فرموده‌اند: «افرادى مانند صدر المتألهين و بوعلى در جمع بين فلسفه و عرفان و ظواهر دين کوشیدند ولی با همۀ این احوال، اختلاف این سه مشرب آن‌قدر عمیق و ریشه‌دار است که این بزرگان نیز نتوانستند كاری در رفع آن صورت دهند؛ بلكه هر چه در قطع ريشه اختلاف بيشتر كوشيده‌اند، ريشه را ريشه دارتر کردند، و هر چه در صدد خاموش کردن اختلاف بر آمده‌اند دامنه این آتش را شعله‌ورتر ساختند» آيا این سه مشرب غیر قابل جمع هستند یا کلام علامه ناظر به مسئلۀ دیگری است؟ در ذیل همین آیه نیز از معروف كرخى و بايزيد بسطامى به عنوان بزرگان متصوّفه نام می‌برند و از متن تفسير هم انحراف متصوّفه برداشت مى‌شود.

لطفاً در اين مورد توضيح بفرماييد.

هو العلیم.

به نظر حقیر، مطلب مرحوم والد رضوان‌الله‌علیه اشکال ندارد.