گروه پرسشاحکام
کدرهگیری 31180752
تاریخ ثبت 1447/12/17
آیت‌اللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

سؤالاتی پیرامون خمس و مسائل مربوط به آن


با سلام؛

احتراما خواهشمند است به سؤالات اینجانب بصورت روشن و قانع‌کننده پاسخ دهید:

١ـ آیا خمس قبل از اسلام در ادیان دیگر نیز وجود داشته است؟

٢ـ چرا با وجود اهميّت خمس، این موضوع تنها يک‌بار و آن‌هم پس از آيۀ مربوط به جنگ و جهاد و غنيمت آورده شده است و آيا پيامبر اکرم (صلّی‌اللَه‌علیه‌و‌آله) نیز در زمان حیات خود از مردم عادى كه خرج آن‌ها اضافه بر درآمد سالایانه‌شان بوده است خمس دریافت می‌کردند؟

٣ـ آیا به حقوق زن (با وجود اشتغال شوهر) که مجبور به کار در بیرون از منزل جهت خرید خانۀ بزرگتر می‌باشد و بیش از یک‌سال از پس‌انداز او می‌گذرد، خمس تعلّق می‌گیرد يا خير؟

٤ـ چرا خمس را مستقيم نمی‌توان به در راه مانده، يتيم يا نيازمند داد، در صورتی‌كه در قرآن آمده است؟

هو العالم؛

۱ـ به‌طورکلّی مسئلۀ خمس مربوط به رسول خدا و اولاد او که از جهت پدری به امیرالمؤمنین علیه السّلام منتهی می‌شوند می‌باشد و طبیعتاً معنی ندارد در ادیان گذشته باشد.

و امّا در مورد اهمیّت آن، قلّت و کثرت آیات تأثیری ندارد، زیرا وجوب نیازی به تکرار ندارد و آیات قرآن فقط در جهت تثبیت حکم به‌عنوان کلّی نقش دارند و اهمیّت آن در روایات و احادیث نمایان می‌شود. چنانچه در مسئله حجّ با این همه تأکید و اهتمام به آن، در یک آیه دلالت بر وجوب آن می‌شود گرچه در آیۀ دیگر نیز اشاره شده است و این حکم [خمس] در زمان رسول خدا صلّی‌اللَه‌علیه‌وآله فقط نسبت به غنائم جنگی مصداق داشته است زیرا در زمان آن حضرت وسعت حکومت اسلام به چند منطقه محدود و خلاصه می‌شد که آن‌ها اغلب به امر کشاورزی و دامپروری اشتغال داشتند و امّا پس از گذشت سال‌ها و فتوحات مسلمین، این مسئله به‌صورت روشن از ناحیه ائمّه علیهم‌السّلام برای مردم تبیین گردید.

۲ـ به حقوق زن خمس تعلّق می‌گیرد.

۳ـ خمس بر اساس ادلّۀ شرعیه باید به‌دست امام زمان همان عصر برسد و او آن‌ را به دو قسم تقسیم، نیمی از آن‌را برای خود و یا مصارف عامّه بر طبق نظر و رأی خود و نیم دیگر را به سادات مستمند بپردازد و در زمان غیبت این مسئله باید توسّط مجتهد جامع الشّرائط صورت پذیرد.