چرا دعای ما برای رسیدن به مقامات معنوی مستجاب نمیشود؟
همچنین از برخی دعاها چنین برمیآید که انسانها به درخواست مقامات معنوی از خداوند تشویق شدهاند، حتی فراتر از آنچه ممکن است در ظاهر با لیاقت یا ظرفیت وجودی آنان سازگار به نظر برسد.
با توجه به این مطالب، سؤال این است که دعا و درخواست برای رسیدن به چنین مقامات معنوی باید چگونه و با چه کیفیتی باشد تا مورد قبول واقع شود؟
زیرا بسیاری از افراد بارها چنین دعاها و درخواستهایی دارند، اما ظاهراً کمتر کسی به این مقامات میرسد. همچنین برای همه امکان فراهم نیست که شرایطی مانند آن اعرابی را داشته باشند که خدمت کوچکی به پیامبر صلّیاللهعلیهوآلهوسلّم انجام دهد و در مقابل، همنشینی با ایشان در آخرت را درخواست کند. از طرفی، همه افراد نیز آن جسارت و جرأت را ندارند.
پس این دعا و درخواست برای مقامات معنوی باید با چه شیوه و حالتی مطرح شود تا مورد پذیرش قرار گیرد؟
«إنّما الأعمالُ بِالنِّیّاتِ» (ما درون را بنگریم و حال را / نِی برون را بنگریم و قال را).
«دعاء» به معنای خواست و طلب است و خواست اگر واقعی نباشد، جنبۀ صوری و ظاهری پیدا میکند و دیگر دعاء و طلب نیست؛ بنابراین پیدایش زمینههای مساعد برای درخواست ـ چنانچه در متن مذکور است ـ تأثیری در نیّات و طلب انسان ندارد؛ بلکه تنها بهانهای برای ابراز و اظهار طلب و خواست است.
انسان باید نیّت خود را نسبت به مطلب مورد نظر، صاف و بیغلّ و غشّ بگرداند و برای حصول آن اهتمام و جدیّت داشته باشد، آنگاه خدای متعال حاجت او را برآورده مینماید.
اخیراً دو کتاب از مرحوم علّامه طهرانی رضواناللَهعلیه دربارۀ مسجد و دعاء منتشر شده است به نام انوار ملکوت؛ آنها را مطالعه فرمایید.