فقه

موسیقی و آلات موسیقی (تعداد جلدها :4)

پدیدآور آیت‌اللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به بررسی بحث درباره حکم فقهی موسیقی و استعمال آلات آن است که آیا خود این ابزارها فی حد نفسه حرام هستند یا حرمتشان به خاطر استعمال در مجالس لهو و لعب است. مباحث از تفاوت میان غناء و موسیقی آغاز می‌شود و بررسی می‌کند که چگونه استفاده از وسایل مختلف در مسیر گناه یا تأیید ظالمان موجب تثبیت ظلم می‌شود. در ادامه، دلایل و روایات مربوط به حرمت نواختن آلات موسیقی مانند بربط و طنبور مطرح می‌شود و چگونگی تأثیر ملکوت مجالس گناه و حضور شیاطین بر روح انسان تبیین می‌گردد. در پایان نیز به روایات مختلف از معصومین علیهم السلام درباره اثرات سوء ملاهی و ابزار طرب اشاره می‌شود.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به بررسی روایات مربوط به حرمت آلات غناء، لهو و لعب می‌پردازند. بحث با استناد به احادیث متعددی از پیامبر اکرم و ائمه اطهار علیهم السلام آغاز می‌شود که استفاده از وسایلی چون مزامیر، معازف و طنبور را به نحو اطلاق تحریم کرده‌اند. در ادامه، تفاوت میان احکام آلات موسیقی و موضوعاتی مانند کنیزان خواننده تحلیل می‌شود؛ برخلاف غناء که در برخی موارد خاص مانند مجالس عروسی و با شرایطی استثنا شده است، روایات مربوط به آلات لهو فاقد هرگونه تقیید بوده و نفس استعمال آن‌ها مطلقاً حرام شناخته شده است. در پایان، به ویژگی‌های روحی و روانی انسان و لزوم مدارا در زندگی اشاره می‌شود.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به بررسی کیفیت دلالت روایات بر حرمت استعمال آلات موسیقی می‌پردازد. مبحث از بررسی اطلاق روایات و عدم تقیید حرمت استعمال این آلات به تحقق مصداق غناء یا حضور رجال و نساء آغاز می‌شود و با مرور روایات متعدد از پیامبر اکرم و ائمه معصومین ادامه می‌یابد. در ادامه، این حکم با احکام اولی مانند حرمت خمر مقایسه شده و تبیین می‌گردد که حرمت بر نفس استعمال آلات لهو تعلق گرفته است. سیر بحث با اشاره به عناوین متعدد حرمت و بررسی استثنائاتی همچون دف در مراسم عروسی تکمیل می‌شود و در نهایت نتیجه‌گیری فقهی بر اساس شم فقاهت ارائه می‌گردد.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به بررسی حکم فقهی استعمال آلات موسیقی و شطرنج در فقه امامیه می‌پردازد. بحث با تحلیل کلمات فقهای بزرگ همچون علامه حلی، فخرالمحققین و صاحب جواهر درباره حرمت ذاتی و مقصودی این آلات آغاز می‌شود و دلایل اجماع بر تحریم آن مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. در ادامه، احتمال وجود کاربردهای محلل و تفاوت آن با موارد حرمت بررسی شده و با مقایسه حکم آلات موسیقی با حرمت خمر، به قاعده فقهی سد باب انتفاع برای جلوگیری از وقوع در مفسده اشاره می‌شود. در پایان نیز پس از طرح مباحث تخصصی اجتهادی، به لزوم تفکیک احکام اولیه کلاسیک از احکام ثانویه و موارد استثنایی اشاره شده است.