عنوان بصری
علو وعزت (تعداد جلسات: 6)
پدیدآور آیتاللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی
توضیحاتشرح فقره: وَ لا یطْلُبُ الدُّنیا تَكاثُرا و تَفاخُراً وَ لا یطْلُبُ ما عِنْدَ الناسِ عِزّاً وَ عُلُوّا از حدیث شریف عنوان بصری امام صادق علیه السلام
عزت واقعی از خداست یا از قدرت و موقعیت؟ - تفاوت بلندمرتبگی با خودبرتربینی در نگاه توحیدی (جلسه: 109)
تاریخ سخنرانی1425/10/21
توضیحاتعزت واقعی چه تفاوتی با اعتباری دارد که از ثروت، دانش، قدرت یا جمع شدن مردم به دست میآید؟ حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی با توضیح معنای عزت و بلندی مرتبه، داشتن صفات پسندیده را از خودبرتربینی و حسرت موقعیت دیگران جدا میکند. سپس با بررسی وابستگی دانش و قدرت انسان و امکان زوال آنها، نشان میدهد که سرچشمه همه ارزشها خداست و عزت بندگان از انتساب به او حاصل میشود. آیات قرآن معیار دیگری در برابر تکیه بر جمعیت و تبلیغات قرار میدهند و بحث را به رفتار بزرگان و عمل به تکلیف پیوند میزنند. سیره امیرالمؤمنین و پایداری مسلم بن عقیل نمونههایی از ثبات در وظیفه، با وجود تغییر نتیجه یا همراهی مردم هستند. پایان گفتار با هشدار درباره مسئولیت موقعیتهای اجتماعی و یادآوری قناعت، راه رهایی از چشمداشت به داشتههای دیگران را دنبال میکند.
تاریخ سخنرانی1425/11/06
توضیحاتعزت حقیقی در نگاه توحیدی به پیروی از خواست خدا و انجام وظیفه پیوند دارد و با تغییر موقعیت اجتماعی از بین نمیرود. حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا توضیح میدهد که شناخت ناپایداری اعتبارات دنیا چگونه چشمداشت به مقام دیگران را تغییر میدهد. سپس با تأکید بر محاسبه نفس و جدی گرفتن هشدارهای درونی، از فریب خوردن با توجیههای ظاهراً دینی سخن میگوید. رفتار امیرالمؤمنین پس از رحلت پیامبر نمونهای از تشخیص تکلیف در برابر وسوسه دستیابی به قدرت است. در ادامه، آرامش پیامبر در برابر خطر نشان میدهد که تکیه بر خدا باید در حال توانایی و ناتوانی یکسان بماند. بحث با معیار عمل به وظیفه در پیروزی و شکست تکمیل میشود و حکایت میرزا جواد ملکی تبریزی، ترجیح حقیقت و پیروی از امام بر میل به انتشار نام و اثر شخصی را روشن میکند.
تاریخ سخنرانی1425/11/20
توضیحاتعزت واقعی چگونه از بندگی خدا به دست میآید و چه تفاوتی با برتری ناشی از ثروت، قدرت و موقعیت دارد؟ حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا نشان میدهد که عزت اعتباری با تغییر شرایط از بین میرود، اما ارتباط با خدا میتواند نگاه انسان به زیردست و بالادست را یکسان نگه دارد. سپس با توضیح قدرت الهی، تفاوت تلاش برای انجام وظیفه و تکیه بر امکانات ظاهری را روشن میکند. بحث از اینجا به حفظ حرمت مؤمن و تبیین حجاب و مراقبت از نگاه میرسد. در ادامه، پایبندی به سنت پیامبر در مهریه و پرهیز از توجیه احکام، نمونههایی از صداقت در دینداری معرفی میشوند. پایان سخن بر گفتوگوی گشاده با مخالفان، دعوت همگان به خدا و سنجیدن آموختهها در رفتار روزانه تأکید دارد؛ زیرا اصلاح نفس با شنیدن مطالب، بدون عمل به آنها، تحقق نمییابد.
تاریخ سخنرانی1426/01/24
توضیحاتطلب نعمتهای الهی چه زمانی با بندگی سازگار است و چه زمانی به برتریجویی تبدیل میشود؟ حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی بحث را با این نکته آغاز میکند که عزت الهی به پایبندی عملی به توحید وابسته است، نه صرف نام و انتساب دینی. سپس، با نقد فاصله گرفتن از فرهنگ قرآن و توضیح اخلاص در حج، معنای تکیه بر خدا را روشن میسازد. در ادامه، درخواست علم، دوستی و امکانات زندگی از انگیزه رقابت با دیگران تفکیک میشود؛ ملاک، سود واقعی و انجام وظیفه است. توضیح جایگاه نیت خیر نشان میدهد که نداشتن امکانات، مانع بهرهمندی از پاداش نیست و نیت نیز جایگزین ترک عمدی عمل نمیشود. پایان بحث بر پذیرش دستور امام و پرهیز از تصمیمگیری براساس موقعیت دیگران تأکید دارد و با توصیههایی درباره مراقبه و عبادت در روزهای ویژه ادامه مییابد.
تاریخ سخنرانی1426/02/15
توضیحاتعزت الهی با رها شدن از نیاز به تحسین مردم و مقدم داشتن رضای خدا در زندگی پیوند دارد. حضرت آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا نیاز واقعی را از مصرف نمایشی و فخرفروشی جدا میکند و نشان میدهد که توجه دائمی به نگاه دیگران، فرصت اصلاح نفس و عبادت را میگیرد. سپس، با تأکید بر آزادی اولیای خدا در برابر خواستههای مردم، به معنای پیروی از امام حسین میپردازد. در این نگاه، شخصیت امام نه در مظلومیت خلاصه میشود و نه در مبارزه نظامی؛ معیار همراهی با او، پذیرش حق و مقابله با ظلم در همه روابط است. پذیرش انتقاد و گذشت از خطای دیگران، نمونههای عملی این معیارند. بحث در ادامه به هدف آگاهیبخش مجالس عزاداری و نقد پیروی از رسوم نوروزی میرسد و بر صداقت در تبعیت از مبانی دینی، حتی در برابر پسند عمومی، تأکید میکند.
تاریخ سخنرانی1426/03/07
توضیحاتعزت در بندگی خدا زمانی معنا پیدا میکند که از دست دادن مقام یا توجه مردم، جهت زندگی انسان را عوض نکند. آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی در شرح حدیث عنوان بصری، میان خدمت به مردم و دلبستگی به موقعیتی که امکان خدمت را فراهم میکند فرق میگذارد. او پیشنهاد میکند انسان بسنجد که اگر مسئولیتش به دیگری واگذار شود، چه واکنشی خواهد داشت. سخنرانی سپس توضیح میدهد چگونه کارهایی با ظاهر دینی ممکن است انسان را از اصلاح نفس بازدارند و چرا شناخت ظرفیت خود و مشورت با استاد در تشخیص تکلیف اهمیت دارد. بحث فاصله میان نمازها نیز نمونهای از توجه به سنت پیامبر در برابر عادت رایج است. در پایان، آزادگی امام حسین در برابر پیشنهاد قدرت، در کنار دلبستگی عمر سعد به حکومت ری قرار میگیرد تا تفاوت عزت معنوی و اعتبار اجتماعی روشن شود.