تاریخ سخنرانی1426/03/28

توضیحاتمعنای حق و باطل در این جلسه با پرسشی درباره ارزش وقت و نیت انسان پیوند می‌خورد. آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی سفارش امام صادق در حدیث عنوان بصری را شرح می‌دهد که انسان نباید روزگار خود را به بطالت بگذراند. او با مثال‌هایی از استفاده از تلفن همراه و خودرو نشان می‌دهد چگونه ابزارها می‌توانند آرامش و فرصت توجه را از انسان بگیرند. در بخش دیگری، دیدگاه خود را درباره اختصاص اربعین به امام حسین و تفاوت مجلس ترحیم با بزرگداشت متوفی توضیح می‌دهد. سپس با تفسیر آیات قرآن، توجه به خدا را معیار حق بودن عمل می‌داند و درباره ثبت اعمال و آشکار شدن باطن آنها در قیامت سخن می‌گوید. نمونه‌های نماز اول وقت و خدمت به مردم نشان می‌دهند چرا ظاهر پسندیده عمل برای ارزش آن کافی نیست و چگونه می‌توان نیت را در حین کار سنجید.

تاریخ سخنرانی1426/04/11

توضیحاتعمل باطل چگونه شکل می‌گیرد و چرا حتی کارهایی که پسندیده به نظر می‌رسند ممکن است بی‌اثر شوند؟ آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی بحث را از سفارش امام صادق درباره پرهیز از گذراندن عمر به بطالت آغاز می‌کند. او با توضیح آیه ۲۳ سوره فرقان نشان می‌دهد که بحث درباره اعمالی است که ظاهر پذیرفتنی دارند، اما در سنجش قیامت ثمری برای انسان ندارند. سپس با استناد به آیه ۶۲ سوره حج، نسبت حق با خدا را توضیح می‌دهد و بطلان عمل را به بی‌حاصل ماندن آن پیوند می‌زند. نمونه انفاق همراه با منت یا آزار روشن می‌کند که رفتار با دریافت‌کننده چگونه می‌تواند اثر کار خیر را از میان ببرد. سخنرانی در پایان به نخستین قسم اعمال به‌ظاهر صالح می‌پردازد که شخص آگاهانه برای حفظ موقعیت و ایستادن در برابر حق انجام می‌دهد.

تاریخ سخنرانی1426/05/25

توضیحاتبطالت عمر گاه از جایی آغاز می‌شود که انسان به درست بودن کارش اطمینان دارد، اما نتیجه‌ای از کوشش خود نمی‌برد. آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی این مسئله را با سفارش امام صادق به پرهیز از بطالت و آیات مربوط به زیانکارترین مردم در سوره کهف توضیح می‌دهد. او با نمونه‌هایی از عبادت و ریاست‌طلبی نشان می‌دهد که صورت پسندیده یا دشواری یک کار ارزش آن را تضمین نمی‌کند. سپس با آیات سوره زخرف توضیح می‌دهد که غفلت از یاد خدا زمینه همراهی شیطان را فراهم می‌کند و چگونه جاذبه‌های دنیوی به چشم انسان نشانه درستی راه جلوه می‌کنند. سخنرانی در ادامه به نقش علم، قدرت و جایگاه اشخاص می‌پردازد و با نمونه زیارت امام رضا نشان می‌دهد که توجه به توحید و امام معصوم چگونه معیار تشخیص هدف از وسیله است.

تاریخ سخنرانی1426/06/02

توضیحاتتشخیص حق و باطل در زندگی از این پرسش آغاز می‌شود که عمل انسان چه نسبتی با خدا دارد. آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی با شرح سفارش امام صادق درباره پرهیز از بطالت عمر، نماز را نمونه‌ای قرار می‌دهد تا نقش توجه و حضور قلب را در ارزش عمل روشن کند. او سپس توضیح می‌دهد که فشار محیط و سخن دیگران چگونه تشخیص را دشوار می‌کند و چرا حتی دانش فراوان به تنهایی معیار کافی برای داوری نیست. گفت‌وگویی درباره باورهای شیعه و اهل سنت نمونه‌ای از این دشواری است و ضرورت تحقیق با تکیه بر عقل و شواهد را نشان می‌دهد. سخنرانی در پایان این معیار را به زندگی روزمره برمی‌گرداند و مراقبه، سنجیدن کار پیش از انجام آن و دوری از گفت‌وگوهای بی‌ثمر را با آمادگی برای ماه رجب پیوند می‌دهد.

تاریخ سخنرانی1426/06/23

توضیحاتسنجش اعمال در قیامت چگونه حقیقت نیت انسان را آشکار می‌کند؟ آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی با شرح سفارش امام صادق درباره پرهیز از بطالت، از آیه ۲۳ سوره فرقان آغاز می‌کند و سنجش خلوص عمل را به محک زدن طلا تشبیه می‌کند. او توضیح می‌دهد که چگونه رفتار امیرالمؤمنین معیار سنجش اعمال است و چرا آنچه برای خدا انجام می‌شود پایدار می‌ماند. سپس از ماندگاری اثر باطنی نیت و عمل سخن می‌گوید و نشان می‌دهد که دانش دینی و کوشش فراوان نیز ممکن است در خدمت موقعیت شخصی قرار گیرند. بحث در ادامه به خطرهای ویژه سالک می‌رسد، از جمله عادی شدن رابطه تربیتی و مشغول شدن به رفتار دیگران. سخنرانی با تأکید بر مراقبه و مرور کارهای خود یادآور می‌شود که سالک باید در طول راه همان مقصودی را به یاد داشته باشد که با آن قدم در راه گذاشته است.

تاریخ سخنرانی1426/07/08

توضیحاتپرهیز از بطالت عمر برای کسی که راه خدا را در پیش گرفته، با توجه به کیفیت گذراندن فرصت محدود زندگی آغاز می‌شود. آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی با شرح سفارش امام صادق توضیح می‌دهد که آگاهی انسان از مقصدش چه مسئولیتی در استفاده از این فرصت ایجاد می‌کند. سپس به خطر مشغول شدن به عیب‌ها و سخنان دیگران می‌پردازد و توضیح می‌دهد که چگونه احساس وظیفه می‌تواند با واکنش شخصی و پیگیری اختلاف‌ها درآمیزد. نمونه‌هایی از رفتار بزرگان در برابر بدگویی و توصیه به سکوت پس از مجالس ذکر، اهمیت حفظ آرامش و توجه را روشن می‌کنند. در ادامه، مراقبه شبانه به صورت مرور کارها و گفت‌وگوهای روز مطرح می‌شود تا انسان سود و اثر آنها را بسنجد. پایان سخنرانی، تفاوت همت افراد و تمرین سپردن خود به خدا را به همین مراقبت روزانه پیوند می‌دهد.

تاریخ سخنرانی1426/07/22

توضیحاتبطالت عمر در سلوک معنوی زمانی رخ می‌دهد که کوشش انسان ثمره‌ای در راه نزدیک شدن به خدا نداشته باشد. آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی بحث را با توضیح معنای بطالت در سخن امام صادق آغاز می‌کند و نشان می‌دهد که نفس چگونه از موقعیت و عنوان سالک برای خواسته‌های خود بهره می‌گیرد. نمونه دگرگونی جنبش‌های عدالت‌خواه پس از رسیدن به قدرت روشن می‌کند که نیت خوب آغازین، بدون تهذیب نفس، ضامن ادامه راه نیست. همین خطر در زندگی معنوی نیز پیدا می‌شود؛ وقتی کسی به جای حفظ اخلاص و شوق آغازین، به اعتبار خود، نزدیکی ظاهری به اولیای خدا یا تجربه‌های معنوی دل ببندد. رفتار خوارج در برابر امیرالمؤمنین نمونه‌ای از پافشاری بر جایگاه و نظر خویش است. گفتار با تاکید بر فروتنی و دعای پیامبر برای وانگذاشته شدن انسان به نفس خود پایان می‌یابد.

تاریخ سخنرانی1426/08/13

توضیحاتملاک تشخیص بطالت عمر در این گفتار، میزان آمادگی انسان برای پذیرش حق و حفظ هدفی است که در آغاز راه داشته است. آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی با نمونه خوشنویسی توضیح می‌دهد که چگونه دلبستگی به یک هنر، عنوان یا جایگاه می‌تواند وسیله را به هدف تبدیل کند. سپس این معیار را در کار دینی و خدمت به مردم دنبال می‌کند و با ماجرای فتح مکه تفاوت عمل برای خدا و پیگیری خواسته شخصی را نشان می‌دهد. از اینجا بحث به پیروی از امام زمان و سنجش رفتار روزانه می‌رسد. سالک با بررسی واکنش خود به سخن حق درمی‌یابد که تا چه اندازه از دلبستگی به نظر و موقعیت خویش رها شده است. بخش پایانی، حضور امام را به عمل روزمره پیوند می‌زند و نیمه شعبان و ماه رمضان را فرصتی برای مراقبه و بهره بردن از عبادت می‌داند.

تاریخ سخنرانی1426/10/10

توضیحاتحفظ حالات معنوی پس از ماه رمضان پرسشی است که آیت الله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این گفتار به آن می‌پردازد. او با توضیح حدیث نفحات الهی نشان می‌دهد که زمان و مکان بر آمادگی انسان برای عبادت اثر دارند و فرصت‌های معنوی به مناسبت‌های تقویمی محدود نمی‌شوند. بحث درباره بین‌الطلوعین نیز روشن می‌کند که رفتار و ارتباط‌های انسان در بهره‌ای که از این اوقات می‌برد نقش دارند. سخنران حال معنوی را به مهمانی تشبیه می‌کند که ماندنش به شیوه پذیرایی از او بستگی دارد. از اینجا گفتار به دو زمینه عملی مراقبه می‌رسد: اندازه نگه داشتن در خوردن و کم کردن سخنان و معاشرت‌هایی که ذهن را پراکنده می‌کنند. خواننده درمی‌یابد چرا بازگشت به عادت‌های پیشین می‌تواند اثر ماه رمضان را کم‌رنگ کند و چگونه می‌توان مراقبت از توجه و آرامش دل را در روزهای عادی ادامه داد.

تاریخ سخنرانی1426/10/23

توضیحاتبيان يكي از مراتب بطلان, کیفیت سلوک عقلانی . شرح فقره: و لا يدع أيامه باطلاً. 1 انسان در قبال عمر و زماني را كه خداوند متعال به او عطا كرده است بايد ما به ازايي براي خود تحصيل كند و چيزي جز رضاي پروردگار نمي‌تواند ما به ازاء آن قرار گيرد. 2 بزرگ‌ترين درد و بيماري كه براي آن علاجي متصور نمي‌شود جهالت مي‌باشد. 3 ميزان طلب و نياز افراد وابسته به ميزان فهم و بينش ایشان مي‌باشد. 4 تأكيد مرحوم علّامه طهراني و اولياء الهي بر اينكه همه افراد قابليت رسيدن به مقام و موقعيت امام عليه‌السلام كه عبارت مي‌باشد از ادراك حقيقت توحيد و ولايت پروردگار را دارا مي‌باشند. 5 يك سخن از ائمه اطهار عليهم‌السلام و اولياء الهي كه قلب و ضمير و سرّ فردي را از مرحلۀ ماده و توغل در كثرات و اعتبارات به عالم تجرّد و نورانيت برمي‌گرداند از هزار معجزه و كرامت بالاتر است. 6 از جمله صفات عارف الهي اين است كه ماده كائنات مورد اطاعت و فرمان او قرار مي‌گيرند به واسطۀاتصال نفس او با مقام اراده و مشيت پروردگار متعال. 7 نفس انسان به واسطۀ اتصال با مقام اراده و مشيت پروردگار متعال قادر خواهد بود هرآنچه را كه از علم به واسطه حواس ظاهر براي او حاصل مي‌شود بدون استعانت از ادوات و آلات مادي براي خود حاصل كند. 8 توضيحي راجع به كيفيت تصرفات و تسخير قواي عالم ماده توسط حضرت سليمان عليه‌السلام بر اساس تجلي اسم اعظم پروردگار متعال. 9 در زمان ظهور امام زمان عليه‌السلام ايشان نسبت به افراد بر اساس واقع حكم و قضاوت مي‌كنند. 10 از جمله مسائلي را كه اولياء الهي بسيار نسبت به آن تأكيد مي‌كردند مسأله همت و اهتمام و پايبندي افراد نسبت به اموري است كه براي ايشان نسبت به آنها علم و فهم حاصل شده است.

تاریخ سخنرانی1426/01/17

توضیحاتكيفيت سلوك عقلاني. شرح فقره: و لا يدع أيامه باطلاً. 1 توضيحي راجع به اين فقرۀ شريفه از كلام امام صادق عليه‌السلام و بيان مراد امام صادق عليه‌السلام از بطالت. 2 شرط اول در مسير سير و سلوك انجام دقيق واجبات و ترك محرمات مي‌باشد. 3 بيان برخي از سنن باطله و به دور از فرهنگ اسلام و تشيع كه امروزه در ميان افراد رايج و متعارف شده است. 4 استفاده از هرگونه آلات موسيقي در مجالس عزاداري سيدالشهداءعلیه السلام حرام مي‌باشد. 5 حركت سيدالشهداء عليه‌السلام براي خارج كردن انسان‌ها از احساسات و زدودن پرده‌هاي غفلت و جهل از ديدگاه ايشان و قرار دادن آنها در مسير عقلاني مي‌باشد. 6 توضيحي راجع به سلوك عقلاني و اينكه مبنا و پايۀ تفكرات و اعمال انسان‌ها بر اساس تبعيت از احساسات و مسائل اعتباري مي‌باشد. 7 عدم ادراك عقلاني حقيقت و واقعيت پيامبر اكرم صلی اللَه علیه وآله وسلم و دستورات او و تبعيت از ايشان بر اساس احساسات و اعتباريات منجرّ به كنار زدن اميرالمؤمنين عليه‌السلام از مسأله جانشيني و خلافت پيامبر اكرم صلی اللَه علیه وآله وسلم شد. 8 ذكر حكايتي از ابابكره در جريان جنگ جمل در ارتباط با حيرت و سرگشتگي او از ادراك جريان حق به واسطۀ غلبۀ احساسات بر او.

تاریخ سخنرانی1426/01/24

توضیحاتلزوم حركت سالك الهي بر اساس سلوك عقلاني. شرح فقره: و لا يدع أيامه باطلاً. 1 مقصود و منظور از حركت به سمت پروردگار متعال وصول به مرتبه تكامل و فعليت تامه استعدادات است و اين امر جز با تعبد و التزام به ملاكات و مباني راه امكان‌پذير نمي‌باشد. 2 سير و سلوك در راه پروردگار متعال خارج از نظام حاكم بر عالم وجود كه مبتني بر سعي و تلاش و عمل افراد در رسيدن به غايت و مقصود خود است نمي‌باشد. 3 حمايت خالد بن وليد از خليفه اول مانع از اجراي حد بر او در جريان قتل مالك بن نويره و عمل زشت او شد. 4 مقايسه‌اي ميان عملكرد خلفاء و اميرالمؤمنين عليه‌السلام در ارتباط با وقايع و جريانات مختلف. 5 اطاعت و تبعيت اصحاب از رسول خدا صلی اللَه علیه وآله وسلم بر اساس احساسات و نه بر پايۀ موازين و مباني عقلاني علي‌رغم 23 سال تلاش پيامبر در هدايت ايشان منجر به كنار زدن اميرالمؤمنين عليه‌السلام از جايگاه خلافت و جانشيني مي‌شود. 6 عدم پذيرش عقلاني حقيقت و واقعيت پيامبر اكرم صلی اللَه علیه وآله وسلم و مباني آن حضرت توسط افراد در جريان جنگ خندق و اُحد ظاهر و آشكار مي‌شود. 7 تقاضاي خليفه اول از اميرالمؤمنين عليه‌السلام علامت و نشانه‌اي را براي اثبات حقانيت خود در مسأله خلافت و مشاهده پيغمبر اكرم صلوات اللَه عليه. 8 اميرالمؤمنين عليه‌السلام و اصحاب خاص پيامبر اكرم صلی اللَه علیه وآله وسلم ايشان را از دريچه اعجاز و انجام امور غيرعادي و احساسات مشاهده نمي‌نمودند بلكه از دريچه حق و واقع و نفس اطاعت از پروردگار متعال نظاره مي‌كردند. 9 چگونه انسان‌ها در بسياري از موارد مسحور احساسات و چهرۀ به ظاهر صلاح و مقدس‌نماي افراد قرار مي‌گيرند. 10 عدم بهره‌مندي و استفاده شايسته و مبتني بر مباني عقلاني افراد از اولياء الهي و بزرگان در مسير تربيت نفس و تكامل وجودي خويش و حسرت نعمت از دست رفته ايشان.

تاریخ سخنرانی1427/02/03

توضیحاتپرهیز از گذران عمر به بطالت. شرح فقره: ولا يدع ايامه باطلاً. 1 امام صادق عليه السلام در خطاب به عنوان بصري مي‌فرمايند: كسي كه طالب راه خداست نبايد ايامش را به بطالت سپري كند. 2 انسان‌ها در رسيدن به منافع و خواسته‌هاي مادي و ظاهري خويش به نحو اتم و اكمل اين مسأله را مورد توجه وعنايت قرار مي‌دهند. 3 افرادي كه اتجاه نفساني آنها و مقصد آنها دنيا بوده، براي ارضاء نفس خود و جلوه نمايي در قبال افراد به انجام اعمال شرعي و زهد و تقوي مي‌پردازند از مصاديق كلام امام صادق عليه‌السلام به شمار مي‌روند. 4 چگونه انسان‌ها در بسياري از موارد تابع احساسات و چهرۀ به ظاهر صلاح و مقدس افراد قرار مي‌گيرند. 5 نحوۀ عملكرد و برخورد اولياء الهي با افراد بر اساس احاطه و اشراف ايشان بر نفوس و باطن افراد مي‌باشد نه بر اساس چهرۀ ظاهر‌الصلاح ايشان و يا عدم آن. 6 بر اساس كلام امام صادق عليه‌السلام فردي كه قصد حركت در مسير پروردگار متعال و رسيدن به كمال نهايي خود را دارد بايد در سه مرتبه از مراتب وجودي خود روزگارش به بطالت نگذرانده، هر لحظه از عمرش را به ياد خداوند باشد. 7 توضيحي راجع به كيفيت تحقق فرمايش امام صادق عليه‌السلام در مرتبه ظاهر. 8 تأكيد اولياء الهي و بزرگان بر انجام اعمال از روي خلوص نيت.

تاریخ سخنرانی1427/03/16

توضیحاتبيان مقام اخلاص و مراتب آن . شرح فقره: و لا يدع ايامه باطلاً. 1 توضيحي راجع به اين فقره شريفه از كلام امام صادق عليه‌السلام و بيان مراد حضرت از بطالت. 2 سخن مرحوم قاضي در ارتباط با افرادي كه از ايشان تقاضاي دستور و موعظه داشتند. 3 مكتب عرفان، مكتب تعقّل و فهم مي‌باشد نه مكتب تقليد كوركورانه و تبعيت از احساسات و اعتبارات. 4 ذكر حكايتي جالب از حسن صباح در ارتباط با زيركي او در فريب مردم. 5 توضيحي راجع به سخنان دُرر بار اميرالمؤمنين عليه‌السلام در ارتباط با اخلاص در عمل: 6 توضيحي راجع به ميزان عصمت و طهارت اولياء الهي در مراتب ظاهر و باطن. 7 در مكتب عرفان، سالك به استاد و ولي كامل الهي به عنوان معبر و گذر و راهنما در مسير حركت به سمت پروردگار متعال نظاره مي‌كند نه به عنوان يك اصل. 8 تفكر و ديدگاه‌هاي افراد نسبت به مقام و موقعيت ائمه اطهار عليهم‌السلام محكوم به احساسات وتخيلات ايشان مي‌باشد. 9 ذكر حكايتي در ارتباط با فردي كه به حضور مرحوم علّامه طهراني رسيده بود براي نشان دادن تصوير امام زمان عليه‌السلام و سخن مرحوم علّامه در انكار و ردّ آن. 10 مكتب عرفان، مكتب شناخت و معرفت نسبت به حقيقت توحيد و ولايت ائمه معصومين عليهم‌السلام مي‌باشد.