طرح مبانی اسلام

احکام و اسرار حج (تعداد جلسات: 6)

پدیدآور آیت‌اللَه سید محمدمحسن حسینی طهرانی

توضیحاتمجموعه سخنرانی های احکام حج که حضرت آیت اللَه حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی قدّس اللَه سرّه پیرامون تشرف به حج تمتّع و عمره و اسرار و مناسک حج که در 4 جلسه برای جمعی از اصدقا بیان فرمودند.

تاریخ سخنرانی1422/11/26

توضیحاتمرحوم آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس الله سرّه) در این جلسه که به صورت پرسش و پاسخ برگزار شده است، به سؤالاتی در باره حج پاسخ می‌دهد. مرحوم استاد، با بیان شیوا و ساده، به تناسب پرسش‌های مطرح شده، به نکات ذیل می‌پردازد:
1- برخی از احکام حج مانند نیت، تلبیه، قربانی، نیابت، غسل و ...
2- نکات مهم و کلیدی سلوکی مانند توجه به توحید در مکه و اذکاری که در مواقع مختلف باید گفت
3- مسائل تاریخی مربوط به اماکن زیارتی و عبادی
4- اسرار و حقایق برخی از مناسک حج مانند طواف و سعی
این بیانات در شهر مقدس قم، در جمع کسانی که در آستانۀ تشرف به سفر معنوی حج بوده‌اند، ایراد شده است.

تاریخ سخنرانی1423/11/26

توضیحاتمرحوم آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس الله سرّه) در این سخنرانی که مصادف با ماه ذی‌قعده و در آستانه سفر معنوی حج تمتع، در جمع افرادی که عازم بیت الله الحرام بودند، ایراد شده است در ابتدا به بیان جایگاه حج در اسلام و مأموریت دشوار حضرت ابراهیم علیه السلام در بنای کعبه پرداخته‌اند. مرحوم استاد با اشاره به حالات اولیای الهی از جمله علامه طهرانی (رضوان الله علیه) قبل، حین و بعد از سفر حج به دستورالعمل‌های بسیار مهمی برای استفاده هر چه بیشتر و بهتر از این سفر معنوی اشاره می‌کنند که دانستن و به کاربستن آنها در رشد و تعالی روحانی حاجی بسیار تأثیرگذار خواهد بود. از جمله این نکات کنارگذاشتن تعلقات مادی و دنیوی، ضرورت التفات به باطن و حقیقت اعمال حج و توجه به توحید و پرهیز از حواشی مضرّ مانند خرید سوغاتی و ... می‌باشد. ایشان در پایان فرمایشات‌شان به پرسش‌های زائران پاسخ داده‌اند.

تاریخ سخنرانی1425/11/26

توضیحاتمرحوم آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس الله سرّه) در این سخنرانی که مصادف با ماه ذی‌قعده و در آستانه سفر معنوی حج تمتع، در جمع کسانی که قصد عزیمت به مکه معظمه و مدینه منوره داشته‌اند، ایراد شده است به کیفیت پیدایش کعبه و واقعی بودن آن (و نه اعتباری) می‌پردازد. مرحوم استاد به اقتضای جلسه و با بیان حکایات شیرین و آموزنده از بزرگانی مانند علامه طهرانی و مرحوم شیخ محمد بهاری همدانی، به اهمیت زیارت اماکن مقدسه و اعتاب مشرفه و تأثیر آن بر روح انسان خصوصا باطن پاک کودکان اشاره می‌کند و جایگاه ولایت امام عصر علیه السلام در مناسک حج را تبیین می‌کند.
استاد با تشریح ارزش اماکن مقدسی چون عرفات بر استفاده هرچه بهتر از آن و پرهیز از حواشی بی‌ارزش تأکید می‌کند.
در پایان، جلسه پرسش و پاسخ برگزار شده و مرحوم استاد با حوصله به تمام سئوالات پاسخ می‌دهد.

تاریخ سخنرانی1426/11/21

توضیحاتمرحوم آیةالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی (قدّس الله سرّه) در این جلسه معنوی که مصادف با ماه ذی‌قعده و در آستانه سفر معنوی حج تمتع، در جمع کسانی که قصد زیارت مکه معظمه و مدینه منوره را داشته‌اند، برگزار شده است به لزوم مغتنم‌شمردن توفیق بزرگ زیارت بیت الله و استفاده هرچه بهتر و بیشتر از ایام و اماکن مبارکه تأکید می‌کند. ایشان با اشاره به سیره اهل بیت علیهم السلام و برخی اولیاء، مسیری از حقیقت و معرفت را فراروی دیدگان طالبان و سالکان لقاء الهی می‌گشایند و بر این نکته تأکید می‌کنند که حاجی باید در طول سفر نورانی‌اش، با قطعِ تعلقات و خروج از اعتباریات دنیا و عادات روزمره، به عبودیت و بندگی واقعی برسد و بعد از این سفر دامن خود را به گرد و غبار غفلت آلوده نکند و با همتی بالا و عزمی راسخ آن نورانیت و معرفتی را که در این مسیر کسب کرده، در بازار اهواء پست دنیا از دست ندهد. استاد با اشاره به سیره برخی اولیاء در سفر حج، به بیان بعضی از دستورالعمل‌ها، از جمله مواظبت بر وقوف در عرفات، اظهار عجز و بندگی می‌پردازد.
در پایان، جلسه پرسش و پاسخ برگزار شده و مرحوم استاد به سئوالات زائرین پاسخ می‌دهد.

توضیحاتنقشۀ جامع و کاربردی از احکام و اسرار سفر عمرۀ مفرده، خلاصۀ بیانات آیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه است.
ایشان بحث را با تعریف عمرۀ مفرده و آموزش گام‌به‌گامِ مناسکِ آن آغاز می‌کنند: از احرام و تلبیه و طواف و سعی صفا و مروه، تا اسرار باطنیِ حج و همراهی با حضرت هاجر در جستجوی «آبِ حقیقت».
در بخش بعدی، نکاتی دربارۀ مدینه و مکان‌های مهمّ آن مطرح می‌شود. ایشان با بیان شهود خود در مسجدالنبی، حوادثی تاریخی مانند فتنۀ بعد از رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم را همیشه در جریان و در تکرار می‌دانند و بیان می‌کنند که مهم‌تر از زیارت ظاهری آن است که زائر در آنجا وضعیت خود را در قبال چنین امتحاناتی ارزیابی کند.
آیت‌الله طهرانی سپس نکاتی را دربارۀ مسجدالحرام و مکان‌های مهمّ شهر مکه بیان می‌کنند و شهر مکه را جلوه‌گاه جلال پروردگار می‌دانند که انسان را از تعلقات خارج می‌کند.
در پایان جلسه، به چند سؤال پاسخ داده می‌شود.