راز قصههای قرآن: آیا داستانهای قرآن واقعیت دارند یا فقط تمثیل هستند؟
سلام علیکم؛
آیا داستانهایی که در قرآن کریم مطرح شده است ـ مانند داستان حضرت سلیمان ـ با همۀ جزئیاتشان حقیقی بوده (عینیّت داشته) یا فقط بیان تمثیلی برخی از وقایع تاریخی، جهت هدایت بشر میباشد؟
آیا داستانهایی که در قرآن کریم مطرح شده است ـ مانند داستان حضرت سلیمان ـ با همۀ جزئیاتشان حقیقی بوده (عینیّت داشته) یا فقط بیان تمثیلی برخی از وقایع تاریخی، جهت هدایت بشر میباشد؟
هوالعلیم.
در آیین محاوره و گفتگو، القاءِ خلافِ واقع در ذهن مخاطب، محکوم و از دیدگاه عقل و عرف مطرود میباشد و بر این اساس شرعاً حرام است. گوینده در مقام بیان مطلب، اگر به تمثیل میپردازد یا باید به نحوی تمثیل مطرح شود که نیازی به تذکّر و انتباه نباشد ـ مانند بسیاری از داستانها و حکایات مثنوی چون داستان طوطی و تاجر در هندوستان یا داستان طوطی که روغن را بریخت و امثال آن ـ یا باید خود به تمثیل بودن آن اشارت نماید؛ وگرنه مخاطب و خواننده، آن را واقعی و حقیقی پنداشته، به گمراهی و ضلالت خواهد افتاد و این روش را ما در کتب حکایت گذشتگان مشاهده میکنیم.
حال چگونه است که قرآن کریم از بدیهیترین قانون و مبنای تخاطب روی گرداند و افراد را به جهالت و ضلالت بکشاند؟ و میتوان گفت یکی از چَرندترین مطالبی که در این روزها در زمینۀ کلام مطرح میشود، این قضیه است! آخر یکی نمیپرسد: «کدام دلیل و احتمال عقلایی بر تمثیل بودن حکایات قرآن آمده است که باید از بیان این وقایع و حوادث به واسطۀ آن دست برداشت و حمل بر تمثیل نمود؟»
در آیین محاوره و گفتگو، القاءِ خلافِ واقع در ذهن مخاطب، محکوم و از دیدگاه عقل و عرف مطرود میباشد و بر این اساس شرعاً حرام است. گوینده در مقام بیان مطلب، اگر به تمثیل میپردازد یا باید به نحوی تمثیل مطرح شود که نیازی به تذکّر و انتباه نباشد ـ مانند بسیاری از داستانها و حکایات مثنوی چون داستان طوطی و تاجر در هندوستان یا داستان طوطی که روغن را بریخت و امثال آن ـ یا باید خود به تمثیل بودن آن اشارت نماید؛ وگرنه مخاطب و خواننده، آن را واقعی و حقیقی پنداشته، به گمراهی و ضلالت خواهد افتاد و این روش را ما در کتب حکایت گذشتگان مشاهده میکنیم.
حال چگونه است که قرآن کریم از بدیهیترین قانون و مبنای تخاطب روی گرداند و افراد را به جهالت و ضلالت بکشاند؟ و میتوان گفت یکی از چَرندترین مطالبی که در این روزها در زمینۀ کلام مطرح میشود، این قضیه است! آخر یکی نمیپرسد: «کدام دلیل و احتمال عقلایی بر تمثیل بودن حکایات قرآن آمده است که باید از بیان این وقایع و حوادث به واسطۀ آن دست برداشت و حمل بر تمثیل نمود؟»