پرسش: آیاتی از سوره اسرا

کد: 8478گروه: قرآن وتفسیر

لحن آياتى مانند ايه ٧٤ و ٧٥ سوره اسراء چگونه با مقام والای پیامبر اسلام سازگاری دارد؟

هو العلیم.

دو مطلب در این آیات به نظر می‌رسد والله العالم

اول مرتبه و شأن و علو درجات در اولیا الهی به واسطه لطف و توفیق حضرت حق است و در غیر این صورت هیچ تفاوتی با سایر افراد بی‌بهره ندارند و خود آنها همواره معترف و خود را در مقام عبودیت می‌بینند نه در مقام ربوبیت بنابراین مقتضای خطاب پروردگار به پیامبر همان مقتضای خطاب به سایر افراد است و پیامبر باید به همان اندازه نسبت به مسئله عبودیت و اطاعت بی حد و قید از پروردگار توجه داشته باشد که سایر افراد دارند و بلکه بیشتر زیرا معرفت او به خدا و عالم خلق و تشریع بیش از ما می‌باشد

دوم اینکه خطاب‌های به رسول خدا در واقع خطاب به همه افراد است و رسول خدا صرفاً آینه منعکس کننده آنها برای مردم است در واقع این آیات به خود ما برمی‌گردد.

توضیح بیشتر این مسئله در شرح دعای ابوحمزه از این حقیر آمده است.

پرسش: آیات سوره اعراف

کد: 8474گروه: قرآن وتفسیر

تفسير وموارد استفاده از آيه سخره سوره الاعراف ٥٦ الی٥٤ چيست؟

هوالعلیم.

در این آیات حقیقت عالم خلق و کیفیت ارتباط انسان با مبدا هستی تبیین شده است و خوب است پیش از خواب قرائت شود

پرسش: چه گناهان یا اعمالى موجب خلود در جهنم مى شود؟

کد: 8439گروه: قرآن وتفسیر

با سلام. لطفا بفرمایید كه چه گناهان یا اعمالى موجب خلود در جهنم مى شود؟ لطفاً ذكر دقيق عمل يا گناه را بفرماييد.

هو العلیم.

آیاتی که در قرآن به ذکر این نوع گناهان پرداخته‌اند اینچنین اند:

  1. کفر به خدای متعال و شرک به او: «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ فِي نَارِ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا» (سوره بیّنه، آیه 6)
  2. کشتن انسان بی‌گناه: «وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا» (سوره نساء، آیه 93)
  3. زنا - در سوره فرقان: «يُضَاعَفْ لَهُ الْعَذَابُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَيَخْلُدْ فِيهِ مُهَانًا»البته در آیات دیگر بنحو عام معصیت پروردگار را موجب خلود در آتش قرار داده است امّا بطور خاصّ این سه مورد می‌باشد.

پرسش: تفسیر «قل هو الله احد»

کد: 8435گروه: قرآن وتفسیر

سلام. در نماز ما به چه كسى مي‌گوييم ((قل هولله احد))؟

هو العلیم.

همان معانی را که رسول خدا در هنگام تلقّی وحی که مورد خطاب «قل» قرار گرفت برای ما هم موجود است. مگر پیامبر در نماز‌ها «قل هو الله احد» را نمی‌گفت؟ منظور چه بود؟ منظور در اینجا ایجاد حقیقت توحید در نفس آدمی هنگام نماز با مخاطب قرار گرفتن انسان نسبت به این خطاب پروردگار.

پرسش: تفسیر آیه «فاخلع نعلیلک...»

کد: 8283گروه: قرآن وتفسیر

با عرض سلام و خسته نباشيد. اگر می‌شود كمى پیرامون وجوه آیه‌ی «فاخلع نعليک إنّک بالواد المقدس طوی» توضيح دهيد. آيا غير از آنچه صاحب الميزان رحمة الله علیه در ذيل این آيه فرموده اند دليلى بر علت رسيدن امر براى درآوردن كفشها هست؟

هو العلیم.

ناگفته نماند که آیات قرآن از جهت مفاد و معنی دارای مراتب مختلف و طبقات متفاوت است که برای هر فرد در هر مرتبه ای از مراتب کمال هست راهگشا و هادی است. آنچه ایشان در تفسیر فرموده اند که: از آنجا که منطقه طوی در آیه شریفه مکان مقدسی است لازمه آن رعایت ادب و احترام به در آوردن کفشهای حضرت موسی می باشد و مطلب هم صحیح است.

اما از آنجا که بعضی از بزرگان و عرفاء مفسّرین فرمودند: ممکن است علاوه بر معنای مذکور در تفسیر المیزان دو حرکت متفاوت و دو منبع مختلف برای رسیدن به مصالح و منافع دنیوی و اخروی را در این مکان مقدس که جلوه توحید حضرت پروردگار نمایان شده است نفی می نماید و با جذبه توحیدی و ارائه توحید خالص میل و اشتیاق عبور از وصول به دنیا و آخرت به سمت و سوی ذات ربوبی سوق می دهد چنانچه بعضی فرمودند:

تركت للنّاس دنياهم و دينهم / شغلا بذكرك يا دينى و دنيايى

من بدست آوردند دنیا و دین را به عهده مردم گذاشتم و از همه این مسائل فقط به یاد تو مشغول گشتم ای کسی که هم دین و هم دنیای من می باشی.

پرسش: مراد از {مائِدَةً} در آیه {اللَّهُمَّ رَبَّنا أَنْزِلْ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماء}

کد: 8212گروه: قرآن وتفسیر

سلام سیدی

آیا می‌توان مراد از {مائِدَةً} در آیه شریفه {اللَّهُمَّ رَبَّنا أَنْزِلْ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماء} را ولایت علی بن ابیطالب دانست؟

يعنى: هل هذه المائدة تكون لنا المسلمين، ولايت على ابن ابيطالب عليه‌السلام؟

هو العلیم

این آیه مربوط به حواریّون حضرت عیسی علیه‌السلام است، و ربطی به ما ندارد. آیات مربوط به ولایت فراوان است، که از آن تعبیر به نعمت شده است. هر چیزی جای خود را دارد.

پرسش: پرسشی از سوره مزمّل

کد: 8176گروه: قرآن وتفسیر

سلام عليكم
در آیه آخر (آیه ٢٠) سوره مزمّل آمده است که شما هرگز حساب شب را نخواهيد داشت. الان كه
تكنولوژی انواع ساعت‌ها آمده است، چطور اين آيه معنا می‌شود؟

هو العلیم

این آیه ربطی به موضوع مطرح شده ندارد.

پرسش: تأثیر گوش کردن به صوت قاریان اهل تسنن

کد: 8165گروه: قرآن وتفسیر

سلام علیکم

آیا گوش کردن به صوت ترتیل قاریان سنّى در نفس انسان اثر معکوس می‌گذارد؟

هو العلیم

ان شاء الله خیر.

پرسش: تأثیر گوش کردن به صوت قاریان اهل تسنن

کد: 8143گروه: قرآن وتفسیر

سلام علیکم

آیا گوش کردن به صوت ترتیل قاریان سنی در نفس انسان اثر معکوس می‌گذارد؟

هو العلیم

خیر.

پرسش: آیا لفظ جلاله "الله" تشدید دارد؟

کد: 8125گروه: قرآن وتفسیر

با عرض سلام خدمت حضرتعالی

بنده چند وقتی است که از طریق یكی از شاگردان جناب‌عالی با شما و ابوی بزرگوار مرحوم آقا آشنا شده‌ام، و قبل از اين مطالعه‌اى در خصوص مسايل دينى نداشته‌ام. لذا قبل از طرح سؤال، بابت کم‌سوادی و آزار شما پوزش می‌طلبم. سؤال این است که آیا تشدید نداشتن کلمه "الله" با این منافات ندارد که قرآن هرگز تحریف نخواهد گردید؟ مجددا پوزش می‌طلبم.

هو العلیم

قرآن سابق به خط کوفی تشدید نداشته است.

پرسش: جایگاه کتاب البيان في تفسیر القرآن

کد: 8115گروه: قرآن وتفسیر

با سلام

آيا كتاب البيان في تفسیر القرآن (مرحوم آية الله خوئى)، از نظر مراتب معرفتى قرآن و وحى مورد تأييد علامه طهرانى بوده است؟

هو العلیم

ایشان این کتاب را داشته‌اند. به طور کلّی انسان نمی‌تواند هر کتابی را به طور کامل تأیید یا نقد کند.

پرسش: جایگاه کتاب البیان في تفسیر القرآن

کد: 8114گروه: قرآن وتفسیر

با سلام

آيا كتاب البيان في تفسیر القرآن (مرحوم آية الله خوئی)، از نظر مراتب معرفتى قرآن و وحى مورد تاييد علامه طهرانى بوده است؟

هو العلیم

هر شخصی قابلیّت خاصّ خودش را دارد؛ کسی معصوم نیست. از همه بزرگان باید استفاده کرد، حال بعضی برتر و بعضی غیر از آنند.

پرسش: آیا در روایات، از تفسیر قرآن نهی شده است؟

کد: 8042گروه: قرآن وتفسیر

گاهی در جامعه مطرح می‌شود که در هيچ روايتی سخن از تفسير به ميان نيامده است و بیان تفسیر قرآن، عملی بيهوده می‌باشد و تنها يک‌جا سخن از تفسير آمده و آن‌ هم در مقام ذمّ و نهی از تفسیر (تفسير به رأی) می‌باشد.

هو العلیم.

تفسیر، به معنای اظهار رأی و نظر شخصی نیست بلکه توضیح مراد متکلّم است و در بسیاری از روایات، آیات تفسیر شده است؛ بله، «تفسیر به رأی» حرام است.

پرسش: استقلال قرآن و ضرورت مراجعه به ائمه (عليهم‌السلام) برای فهم آن

کد: 7548گروه: قرآن وتفسیر

ضرورت رجوع به عترت طاهرين (عليهم‌السلام) در فهم ظاهر قرآن با استقلال قرآن در تبيين معارف چگونه سازگار است؟

هوالعلیم. پاسخ این سؤال داده شده است.

پرسش: استقلال قرآن در حجیت و تبیین معارف

کد: 7547گروه: قرآن وتفسیر

آيا قرآن در حجيت و تبيين معارف مستقل است ؟

هوالعلیم. پاسخ این سؤال داده شده است.

پرسش: آیا تغییر رسم‌الخط قرآن به خط بریل برای نابینایان جایز است؟

کد: 8008گروه: قرآن وتفسیر

با احترام به استحضار می‌رساند: مركز نابينايان كشور، وابسته به مؤسسه خيريه و نيكوكارى […] كه از گذشته نسبت به چاپ قرآن کریم به خط بريل جهت استفاده نابینایان کشور اقدام می‌‌نموده است، در نظر دارد در نحوۀ كتابت قرآن كريم به خط بريل حتى‌المقدور از تعداد اشكال (اعم از اعراب، علائم، وبعضى حروف كه به تلفظ نمی‌آیند) کاسته شود تا نسخه‌ای کم‌ حجم‌تر فراهم گردد که قرائت آن برای روشندلان آسان باشد. از جمله:

١. حذف «الف جمع» مانند حذف الف در كلمات قالوا (قالو) و آمنوا (آمنو).

٢. نوشتن «الف» در وسط برخى كلمات قرآن كه در رسم الخط نوشته نمى‌شود مانند نوشتن الف در کلمات هذا «هاذا» و ذلک «ذالک».

٣. حذف «واو» در كلماتى مانند أولوا (ألوا) و أولى (ألى) كه در تلفظ خوانده نمى‌شوند.

لازم به ذكر است: با توجه به اين كه هر يک از اعراب و حروف در خط بریل با علامت مشخصه‌ای قابل درک می‌باشند، لذا خواهشمند است در خصوص اين رسم الخط رهنمود لازم را مبذول فرماييد.

هو العلیم.

اشکالی ندارد.

پرسش: آیا اسلام برای زن حریم قرار داده است؟

کد: 7894گروه: قرآن وتفسیر

باسلام و تهيت

آيا اسلام زنان را تشويق به پرده نشينى كرده است؟ و مراد از آيه ٥٣ سوره احزاب، قوانینی است كه مخصوص پیامبر اكرم است يا براى همه مسلمين؟ بعضى قائل به اين هستند كه زن فقط براى کار خصوصی و ضروری می تواند به بیرون از خانه برود و با نامحرم صحبت نکند. و چیزی که می‌خواهند از نامحرم بگیرند، باید از پشت حجاب باشد؛ طبق آيه فوق.

هو العلیم

در اسلام برای ارتباط زن حریم قرار داده شده است، و جز در موارد ضرورت نباید با مرد تماس داشته باشد.

پرسش: آیا داستان فطرس ملک صحت دارد؟

کد: 7882گروه: قرآن وتفسیر

با سلام؛

آیا قضيّۀ فطرس ملک صحت دارد؟ زيرا ما در قرآن داريم كه براى فرشتگان مقام معلومى وجود دارد و آن‌ها قابل تخطّی از آن مقام نیستند؟ اگر درست باشد، چگونه می‌توان بین این دو را جمع نمود. با تشکّر

هو العلیم؛

صحت این مطلب مورد تردید است.

پرسش: تفاوت اهل‌بیت علیهم‌ السلام با مردم در چیست؟

کد: 7859گروه: قرآن وتفسیر

سلام عليكم

در آيه 57 سوره غافر، خلق آسمان و زمين اكبر از خلق ناس شمرده می‌شود، ولی در حديث قدسى خطاب به پيامبر داريم: "يا أحْمَد! لَوْلاكَ لَما خَلَقْتُ الْأفْلاَک وَلَوْلا عَلِىٌّ لَما خَلَقْتُكَ وَ لَوْلا فاطِمَةُ لَما خَلَقْتگُما"، حال اجتماع این دو چطور امکان دارد؟ مگر اهل‌بیت جزء ناس در آيه مذكور نيستند؟

هو العلیم

مقام نورانیت معصومین علیهم‌ السلام بالاتر از جنبه بشریت است، و آن‌ها واسطه فیض در عالم خلق می‌باشند.

پرسش: حفظ قرآن

کد: 7813گروه: قرآن وتفسیر

سلام عليكم. ضمن ارادت و تشكر خالصانه در مدت تقريبى ٣ سال به حفظ ١٣ جزء از قرآن كريم مشغول بوده‌ام آيا از محضر حضر تعالى اجازه دارم كه تحفيظ را ادامه دهم. در غير اين صورت آيا مى‌توانم آنچه را كه حفظ دارم تثبيت نمايم؟ مزاحمت بنده را عفو بفرماييد.

هو العلیم.

اشکالی در ادامه حفظ نیست.

پرسش: استفاده از آیات قرآن در مکالمات روز مره

کد: 7544گروه: قرآن وتفسیر

سلام عليكم.

١. تكلم به جملات قرآن, به نیت کسب نورانیت از كلمات وحى, در روزمرگی ها چه حکمی دارد؟ آیا بی احترامى به قرآن وبى ارزش كردن آن محسوب می شود؟ (مثلا در وقت دلدارى دادن به کسی, به جاى اين كه بگوييم "ناراحت نباش", بگوييم:(لاتحزن)) (قصص/١٣).

٢. با توجه به اين كه بعضی آیات نقل قول جملات بنده به بنده, بعضی دیگر مکالمات پروردگار به بندگان, بعضی دیگر مناجاتهای رُسُل با خداوند متعال, والخ ... آيا در حكم اين مسئله, بين آيات مختلف -نظر به شأنيتشان- تفاوتى هست؟

هو العلیم.

در صورتی که مقصود تکرار ذکر الهی باشد اشکالی ندارد.

پرسش: چند پرسش قرآنی در رابطه با ارتباط الفاظ قرآن با حقیقت وحی

کد: 7802گروه: قرآن وتفسیر

سلام عليكم و رحمه الله. درمورد كريمه "إِنَا انْزَلْناهُ قُرآناً عَرَبِيًّا لَعَلَكُمْ تَعْقِلُونَ" توضيح بفرماييد. در مورد اين عبارت در ترجمه تفسير الميزان "وحى از مقوله لفظ است، و اگر معانى الفاظ وحى مى شد والفاظ حاكى از آن معانى، الفاظ رسول خدا (صلى الله عليه وآله وسلّم) مى بود - مثلا مانند احاديث قدسى - آن اسرار محفوظ نمى ماند" توضيح فرماييد. آيا زبان عربى ذاتا داراى ويژگى وامتيازى است؟ مى دانيم امتياز ويژه اين زبان فصاحت و بلاغت است. آيا الفاظ در حقيقت غيرنازله قرآن هم موثرند. بين آيه سوره يوسف و آيه سوره زخرف "انا جعلناه قرآنا عربيا لعلكم تعقلون "چه رابطه اى است؟ آيا امتياز (يا وجوب) قرائت به زبان عربى (مثلا در قنوت نماز) تعبدا محرز می‌شود؟ اسناد به نكات زبانشناختى به منظور اقامه ادله (مثلا ريشه‌شناسى كلمه انسان با هدف ارائه دليلى بر فراموشكار بودن نوع انسان) چگونه است؟ چه تحليلی براى ترجمه‌ها یا تفسیرهایى كه از قرآن و ادعيه و احاديث مبتنى بر استدلالات زبان شناختى مى شود وجود دارد؟ ميزان اعتبار اين دسته تفاسير چگونه است؟ آیا مى توان از يک رابطه زبان شناختى براى اثبات يك حقيقت ذاتى استدلال كرد؟

هو العلیم.

درباره حقیقت وحی و ارتباط آن با الفاظ منزله در کتاب افق وحی که اخیراً منتظر شده است توضیح داده‌ام.

راجع به مطالبی که در طرح سؤال بیان کردید تقاضا دارم پس از مطالعه مطالب کتاب افق وحی اگر مشکلی باز باقی بود مرقوم بفرمائید.

پرسش: تفاوت میان داستان سخن گفتن درخت و کلام حلاج چیست؟

کد: 7789گروه: قرآن وتفسیر

با سلام و عرض احترام.

مرحوم علامه طهرانى در جلد ششم كتاب شريف «معادشناسى»، صفحه ٢٩ و ٣٠، صحبت از کیفیت سخن گفتن درخت با موسی و «إِنِّي أَنَا اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ» گفتن درخت دارند و در خِلال این مبحث، در حکم تاييد، شعر معروف شيخ شبسترى را آورده‌اند. اما در كتاب شريف «رساله سير و سلوک بحرالعلوم»، جایی از حلاج و داستان "انا الحق" گفتن او سخنی به ميان آورده و علت گمراهی او را نداشتن استاد در سلوک ذكر نموده‌اند.

مى‌خواستم علت این تناقض ظاهری در كلام را بدانم؛ چه اينكه آن شعر مويد گفتار و کردار حلاج است ولی نقد علامه مبنی بر استاد نداشتن او، درست در مورد همان جمله معروف اوست.

با تشكر.

پاسخ داده شده.

پرسش: معرفی ترجمۀ قرآن کریم

کد: 7763گروه: قرآن وتفسیر

لطفاً ترجمۀ مناسبی از قرآن کریم را معرفی بفرمایید.

هو العلیم

به نظر می‌رسد، ترجمه مرحوم الهی قمشه‌ای از دقّت بیشتری نسبت به سایرین برخوردار است.

پرسش: آیا در قرآن در مورد وقت ظهور آیه‌ای وجود دارد؟

کد: 7762گروه: قرآن وتفسیر

آیا در قرآن کریم در مورد ظهور امام زمان علیه‌السلام ، آیه یا آیاتی وجود دارد؟ لطفا معرفى نماييد.

هو العلیم

در مورد وقت ظهور خیر، آیه‌ای نیست.

پرسش: چرا بنی‌اسرائیل قوم برتر خدا خوانده شدند؟

کد: 7650گروه: قرآن وتفسیر

چرا قوم بنى‌اسرائيل با اين‌همه تخلّف، در كلام الهی قومِ برتر خداوند شناخته شده‌اند؟

چرا بنى‌اسرائيل را «يهودى» مى‌نامند نه یوسفی یا موسایی؟

اگر یهودا خیانت کرده است، چگونه خودش و قومش مورد غضب خداوند واقع نشده‌اند؟

هو العلیم

برتری در این آیه، به‌واسطۀ نزول پیامبران و التزام به تکالیف و احکام متکامل است و الّا همۀ بندگان نزد خداوند یکسان هستند و انتساب به یهود به‌واسطۀ بقاء نسل از فرد خاصّ می‌باشد.

پرسش: آیا ادامه دادن حفظ قرآن مجاز است؟

کد: 7629گروه: قرآن وتفسیر

ضمن عرض سلام و ارادت و تشكّر خالصانه؛ در مدت تقريبى سه سال، به حفظ ١٣ جزء از قرآن كريم مشغول بوده‌ام. آيا از محضر حضرتعالى اجازه دارم كه تحفيظ را ادامه دهم؟ در غير اين صورت، آيا می‌توانم آنچه را حفظ كرده‌ام تثبيت نمايم؟

مزاحمت بنده را عفو بفرماييد.

هو العلیم

اشکالی ندارد.

پرسش: حفظ قرآن

کد: 7549گروه: قرآن وتفسیر

با سلام. من در حال حفظ قرآن هستم و اکنون به لطف خدا 13 جزء را حفظ کرده ام؛

1. می خواستم نظر حضرت عالی را راجع به حفظ قرآن بپرسم.

2. در مواقعی که عذر شرعی دارم آیا میتوانم فقط به منظور حفظ کردن قرآن بخوانم تا از برنامه حفظ و کلاس عقب نیفتم؟

هوالعلیم. پاسخ این سوال داده شده است.

پرسش: «قصد حکایت» در قرائت سوره حمد یعنی چه؟

کد: 7434گروه: قرآن وتفسیر

عمدۀ مراجع تقلید چنین بیان می‌کنند که تلاوت سوره حمد در نماز، نبايد به‌قصد انشاء صورت گیرد؛ بلكه باید به‌نحو حكايت قرائت شود و من تاكنون به معنا و منظور حضرات مراجع پی نبرده‌ام و دچار سردرگمی و گیجی خاصّی شده‌ام! خواهشمندم مرا در این امر یاری فرمایید؟

هوالعالم

قرآن کریم که از جانب خداوند متعال برای رشد و فعلیّت بخشیدن به استعدادهای بشری بر قلب رسول خدا صلی الله علیه و آله نازل شده است اختصاص به همه افراد بشر داشته و برای تک‌تک افراد بشر تا روز قیامت فرستاده شده است. درست مانند نامه‌ای که شخص بزرگی برای مجموعه‌ای قرائت می‌کند و تک‌تک آن افراد مورد خطاب آن نامه و محتویات آن متن می‌باشند و یا مانند وصیتی که شخص در حال احتضار، به تمام افراد موردنظر خود می‌کند که اگرچه این وصیت در یک کاغد نوشته شده است ولی به‌مانندِ این است که برای هرکدام از افراد، فرداً‌ فرداً در کاغذ جداگانه‌ای نگاشته است.

و لذا ما می‌بینیم که خطاب قرآن به همه افراد است: «يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا…»، «يَا أَهْلَ الْكِتَابِ…»، «إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ …»، «الَّذِينَ تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِكَةُ…» و… تماماً مستقیماً افراد بشر را تا روز قیامت مورد خطاب و التفات قرار می‌دهد. حتی در آیاتی که خطاب ظاهراً به پیامبر است مانند «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» این کلمه به همه افراد است نه فقط پیامبر اکرم؛ یعنی همه افراد باید بگویند «هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» و نکته بسیار ظریف اینکه در اینجا نفس مطهّر رسول الله به عنوان آینه تجلّی این حقایق قرآنی برای انعکاس آن به همه افراد واقع شده است و غیر از این نفس مطهّر هیچ نفس دیگری را یارای این انعکاس و تجلی نمی‌باشد. روی این لحاظ همانطور که رسول خدا و سایر معصومین علیهم السلام قرآن را می‌خواندند و هیچ قصد حکایت و اشاره‌ای در آن قرائت‌ها نبود، سایر افراد مسلمان نیز باید به همان کیفیت، بدون کمترین تغییر و دخالتی، قرآن را چه در نماز و چه در غیر نماز بخوانند.

توضیح اینکه هیچ مدرک و دلیل روایی از معصومین علیهم السلام به آنچه در سوال آمده است وجود ندارد.

پرسش: منظور از نجاست مشرکان در آیه قرآن، نجاست جسمی است یا معنوی؟

کد: 7389گروه: قرآن وتفسیر

طبق عبارت قرآنى «إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ» آیا ملاک از نجاست، نجس جسمی است يا نجس روحی و معنوی؟

هوالعالم

تمام افراد، از هر طبقه و مذهبی، طاهر می‌باشند و این آیه دلالت بر کدورت و ظلمت باطنی مشرکین دارد نه بر نجاست ظاهری.

پرسش: اولوا الأمر (صاحبان امر) چه کسانی هستند؟

کد: 7378گروه: قرآن وتفسیر

«اولوا الأمر» یعنی چه و به چه کسانی اطلاق می‌شود؟

هو العالم

اولو الأمر کسانی هستند که دارای مقام ولایت کلیّه الهیّه هستند و به مصداق آیه شریفه: «أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ» مسأله تدبیر و نظام خلقت با اراده و مشیّت آنان صورت می‌پذیرد و طبق روایات وارده، فقط منحصر در چهارده معصوم علیهم السلام است.

پرسش: مالک یوم الدین یا ملک یوم الدین؛ کدام قرائت صحیح‌ تر است؟

کد: 7365گروه: قرآن وتفسیر

به هنگام تلاوت سوره حمد، تلاوت آیه شریفه «مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» مختار شماست یا «مَلِكِ يَوْمِ الدِّينِ»؟ اگر جسارت نباشد، دلیل آن را بیان فرمایید؟

هوالعالم

قرائت «مَلِک» در نزد اینجانب راجح است؛ زیرا «مالک» از مِلک به معنای صاحب اختیار و تصرف در شیء است. امّا مَلِک از مُلک به معنای اقتدار، حکومت و سلطنت بر امور است و اضافه مِلک به زمان و دوران نیامده است، بلکه به شیء و عین خارجی تعلّق می‌گیرد. به خلاف مُلک و مَلِک که نسبت به زمان و دوران دارد؛ چنانچه می‌فرماید: «لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ۖ لِلَّهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ».

پرسش: کیفیّت بهره مند شدن ازثواب قرآن

کد: 7338گروه: قرآن وتفسیر

آیا ثواب ختم قرآن را می شود از طریق نگاه کردن به صفحه تلویزیون برد یا باید حتما قران دستمان بگیریم؟
آیا بدون وضو هم می شود از ثواب ختم قرآن استفاده کرد؟
آیا میشود درحال دراز کشیدن یا در بستر قرآن گوش کرد؟
باتشکر وآرزوی موفقیت

هوالعلیم
باید انسان خود قرآن را بخواند و بدون وضوء ثواب و اجر کمتری نصیب می گردد. گوش کردن قرآن در حال استراحت مانعی ندارد.

پرسش: آیا چاپ قرآن کریم با رنگ غیرمشکی مجاز است؟

کد: 7336گروه: قرآن وتفسیر

با عرض سلام و تحيت؛ با توجه به اين كه مركز طبع و نشر قرآن جمهورى اسلامى ايران، در زمينۀ مسائل مربوط به چاپ و نشر قرآن كريم فعاليتِ تحقيقاتى مى‌نمايد، مستدعى است ما را از نظر شريف خويش دربارۀ روايت ذيل و سؤالات مطرح شده بهره‌مند فرمایيد:

«على بن ابراهيم، عن أبيه، عن صفوان، عن ابن مسكان، عن محمّد بن الورّاق: عرضت على بن أبى عبدالله عليه‌السلام كتاباً فيه قرآن مختّم معشّر بالذهب و كتب فى آخره سوره بالذهب و اريته إيّاه فلم يعب فيه شيئاً إلا كتابه القرآن بالذهب، و قال: لايعجبنى أن يكتب القرآن إلاّ بالسواد كما كتب أوّل مرَه» (اصول كافى، جلد ٢، كتاب فضل القرآن، باب النوادر، ص ٦٢١).

١. با توجه به استنباط حضرتعالی از روایت یادشده، آیا چاپ كل متن قرآن کریم با رنگی غیر از رنگ مشکی را مجاز مى‌دانيد يا خير؟

٢. با توجه به اين كه در مصاحف چاپ شده در برخى از بلاد اسلامى لفظ جلاله «الله» يا بعضى از حروف به منظور آموزش قرآن، به رنگی غیر از مشکی ملاحظه می‌شود، آیا این کار از نظر حضرتعالی مجاز است یا خير؟

هو العلیم

در اینجا دو بحث مطرح است: یکی جواز و حرمت کتابت قرآن به غیر از رنگ سیاه که باید عرض کرد از روایت امام علیه‌السلام حرمت استفاده نمی‌شود بلکه [منظور] کراهت است.

و اما مسئلۀ دیگر که مهمّ است اینست که قرائت قرآن باید به نحوی باشد که صرفاً معانی عالیه و مفاهیم راقیه به واسطۀ توجه و تمرکز انسان یه عبارات برای قاری حاصل شود و هیچ مانع و رادعی نباید او را از این توجّه باز دارد؛ بنابراین کتابت قرآن با طلا یا الوان مختلفه باعث می‌شود ذهن به آن معطوف گردد و از توجّه به آثار قرائت بازماند مانند مسجد که متأسفانه امروزه با انواع کاشی‌کاری‌ها و حتّی تذهیب از مسیر ابتدایی آن منحرف شده است.

پرسش: تفسیر دو آیه و منشأ اختلاف با اهل سنّت

کد: 7288گروه: قرآن وتفسیر

با سلام.

۱. در قرآن کریم، بخشی از دستور وضو به صورت «أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرَافِقِ» آمده است. ما شیعیان شستن دست‌ها را از بالای آرنج به سمت نوک انگشتان انجام می‌دهیم، در حالی‌که مفهوم لغوی «إِلَی» (به سوی) می‌تواند جهت معکوس (از نوک دست به سمت آرنج) را نیز برساند. دلیل فقهی شستن دست‌ها از آرنج به نوک انگشتان چیست؟

۲. در جایی دیگر از قرآن، حکم «لَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِکَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا» (نمازت را نه بسیار بلند بخوان و نه بسیار آهسته) آمده است. اما ما شیعیان به گونه‌ای عمل می‌کنیم که نماز صبح را بلند و نماز ظهر را آهسته می‌خوانیم. دلیل این نحوۀ قرائت (جَهر و إخفات) در نمازهای متفاوت چیست؟

هو العلیم

پاسخ این سوال قبلاً ذکر شده است که:

1. مقصود از غسل دست، مجموع محل شستشو است که عبارت است از: کف و ساعد؛ نه طریقۀ شستشو و این مطلب را سیرۀ رسول خدا تبیین می‌نماید؛ چنانچه در مورد نماز نیز چنین است و هنگامی که آیه وجوب نماز نازل شد فرمود: «همان گونه که من نماز می‌گذارم شما نیز نماز بخوانید».

2. و اما در آیه جهر می‌فرماید که «نمازت را با صدای متعادل ـ نه زیاد بلند و نه بدون صوت ـ به جای آور» و اما اینکه کدام نماز باید بلند و کدام بدون صوت خوانده شود، آیه دلالتی ندارد.

پرسش: منظور از عرش و کرسی در قرآن چیست؟

کد: 7243گروه: قرآن وتفسیر

مراد از عرش و کرسی ـ با توجه به تفاسیر گوناگون از آن‌ها ـ چيست؟

هو العلیم

هر دوی آن‌ها یکی است که حکایت از مرتبه تقدیر و مشیّت پروردگار دارد.

پرسش: تفسیر آیه ۳۰ سوره بقره؛ آیا حضرت آدم خلیفة‌الله بود یا خلیفة‌الرب؟

کد: 7230گروه: قرآن وتفسیر

با توجه به آية ٣٠سورۀ بقره: «و إذ قالَ رَبُّكَ لِلْمَلائِكَة إِنِّى جاعِلٌ فِى الْأرْضِ خَليفَةً قالُوا أتَجْعَلُ فيها مَنْ یفسِدُ فيها وَ يَسْفِكُ الدَّماءَ وَ نَحْنُ نُسَبِْحُ بِحَمْدِک وَ نُقَدّسُ لَكَ قالَ إِنِّى أعْلَمُ ما لا تَعْلَمُون» حضرت آدم علیه‌السلام خلیفۀ ربّ بود یا خلیفۀ الله؟

هو العلیم

تفاوتی در استفاده از کلمه ربّ با الله نیست ولی در اینجا چون مقام، مقام خلقت و تربیت است مناسب کلمه ربّ است؛ چنانچه در آیات دیگر این حیثیّت با کلمات دیگری آمده است مانند: «الا انّ اولیاء الله لا خوف علیهم و لا هم یحزنون» و یا مثل: «و عباد الرحمن الذین یمشون فی الارض هوناً و اذا خاطبهم الجاهلون قالوا سلاماً»

پرسش: با توجه به آیه کریمه (لا تَبدیلَ لِخَلقِ الله) جوان شدن زن عزیز مصر چگونه توجیه می‌شود؟

کد: 7214گروه: قرآن وتفسیر

١. اگر ارواح در عالم ذرّ در كمال علم «بلى» كَفتند، آيه (واللّه اخرجكُمْ من بطون أمّهاتكم لا تعلمون شيئا) چه توجیهی دارد؟

٢. با توجه به آیه کریمه (لا تَبدیلَ لِخَلقِ الله) جریان جوان شدن زن عزیز مصر ومسائلی از این دست چگونه توجیه می‌شود؟

هو العلیم

1. مقصود علم تفصیلی به اشیاء خارجی است.

2. این آیه ارتباطی به جوان شدن و امثال آن ندارد زیرا اصلِ ذکوریّت و انوثیّت مورد نظر است و پیری و جوانی عرضی است نه ذاتی.

پرسش: تفسیر آیه «و ما رمیت اذ رمیت»

کد: 7213گروه: قرآن وتفسیر

براساس آيه «وما رميت إذ رميت ولكنّ الله رمى» پيروزى رسول خدا پيروزى خداست؛ با اين توصيف، آیا مى‌توان گفت كه: معاذ الله شكست پیامبر هم شكست خداست؟ در جهان بینی توحيدی، وقتی می‌توان گفت خدا شکست خورده که شخص تبهکاری که فاتحانه از میدان جنگ باز مى‌گردد، از قلمرو قدرت خدا بيرون رود. تنها در این صورت می‌توان گفت: خدا شکست خورده است که چنین چیزی محال است. حال آیا کسی که در جنگ احد یا غیر آن، به حسب ظاهر، فاتحانه از میدان جنگ بازگشت، خدا را شكست داده است؟ يا بر اثر این تبهکاری، خود هیزم جهنم يا وقود آن شده است؟ آيا مى‌توان تصور كرد كه چنين كسى خدا را شكست دهد؟

هو العلیم

این آیه ناظر به اموری است که به حسب ظاهر و اراده بشری اثر نباید بر فعل بشر مترتّب شود که به خوارق عادت از آن تعبیر می‌شود و البته در مکتب توحید هم قدرت مسلمین به دست خدا است و هم قدرت کفّار و شکست دیگر معنی ندارد.

پرسش: اگر همه کارها دست خداست، آيا انسان در ذلت و عزّت خود نقشى دارد؟

کد: 7211گروه: قرآن وتفسیر

آيات (تُعِزُّ مَن تَشاء و تُذِلُّ من تشاء) يا (ترزقُ من تشاء بغير حساب) نشان مى‌دهد كه خداوند به هركس كه بخواهد عزّت عطا مى‌كند و هركس را كه بخواهد در ذلت مى‌نشاند. همچنين آيه (ان الحكمُ إلاَّ لله) نشان مى‌دهد كه جز حكم خدا حكمى نيست. در اين ميان «بنده و عبد» چه نقشى دارند؟ آيا انسان در ذلت و عزّت خود نقشى ندارد؟

هو العلیم

این آیات حاکی از آن است که فعل و اراده بشر خارج از حیطه قدرت و مشیّت حق نیست و اگر فردی به عزّت یا ذلّت رسید در محدوده اراده و قدرت پروردگار این مسئله تحقق پیدا کرده است حال چه فرد نقشی در این عزّت و ذلّت داشته باشد یا نداشته باشد و دخالتی در رزق داشته باشد یا خیر، ولی آیات دیگری هست که حکایت دارد اراده بشر در سرنوشت او قطعاً موثّر است مانند «انّ الله لا یغیّر ما بقوم حتّی یغیّروا ما بانفسهم» و با ضمیمه این گروه از آیات با آیات مذکوره اراده واحده و مشیّت واحده را چه از ناحیه پروردگار و چه از ناحیه بندگان مشاهد می‌کنیم.

پرسش: منظور از آيه (يُضلّ من يشاء ويهدى من يشاء) چيست؟

کد: 7210گروه: قرآن وتفسیر

١. بر اساس آيه (ولقد كرّمنا بنى ءادم)، خداوند به انسان كرامت عطا کرده است. پرسش اين است كه چرا انسان كریم است و كرامت او از چيست؟

٢. منظور از آيه (يُضلّ من يشاء ويهدى من يشاء) چيست؟

هو العلیم

1. کرامت انسان همان مقام جامعیّت اسماء و صفات و خلافت الهی است.

2. منظور این است که ضلالت و هدایت افراد خارج از حیطه قدرت و مشیّت پروردگار نیست گرچه اختیار انسان در آن دخیل باشد.

پرسش: آیا احتمال تحریف قرآن وجود دارد؟

کد: 7209گروه: قرآن وتفسیر

مقصود از «ذكر» در آيه «نحن نزلنا الذكر و انا له لحافظون» پيامبر گرامى اسلام است و اين آيه هيچ ارتباطى به حفظ قرآن از تحريف ندارد؛ بنابراين آیا احتمال تحريف در قرآن وجود دارد؟

هو العلیم

پاسخ داده شد.

پرسش: آیا وعده حفظ قرآن فقط مربوط به «لوح محفوظ» است؟

کد: 7208گروه: قرآن وتفسیر

مقصود از «حفظ» در آيه (نحن نزلنا الذكر وانا له لحافظون) حفظ در لوح محفوظ يا در نزد امام معصوم (عليهم السلام) است؛ و لذا آیا ممكن است قرآن دست مردم تحريف شده باشد؟

هو العلیم

در لوح محفوظ همه چیز محفوظ است؛ حتّی تحریف اگر ثابت شود. مقصود در عالم اعیان است.

پرسش: چرا خدا از تحریف تورات و انجیل جلوگیری نکرد اما حفظ قرآن را تضمین کرد؟

کد: 7207گروه: قرآن وتفسیر

خداوند به استناد آيه حفظ، قرآن را از هرگونه دخل و تصرف و تحريف حفظ كرده و می‌كند؛ با این وجود چرا از تحريف ساير كتب سماوى همچون تورات و انجيل جلوگیرى نکرد و چنين ضمانتى درباره آن‌ها صادر ننمود؟

هو العلیم

زیرا قرآن کتاب جاودانه و ابدی است و نه تورات و انجیل.

پرسش: پاسخ به شبهه روایات تحریف و نقش کاتبان در جمع‌آوری قرآن

کد: 7206گروه: قرآن وتفسیر

١. ظهور برخى از روايات دلالت بر تحريف قرآن دارد. اين‌گونه روايات چگونه توجيه مى‌شوند؟

٢. آيا می‌توان گفت: «چون قرآن را كسانى غير از معصوم جمع آورى كرده‌اند، احتمال تحريف در آن وجود دارد»؟

هو العلیم

1. مقصود خارج ساختن قرآن از شأن نزول آن است نه از ظاهر آن.

پرسش: تفاوت مصحف امام علی با قرآن فعلی چیست؟

کد: 7205گروه: قرآن وتفسیر

آيا وجود مصحف اميرالمؤمنين عليه‌السلام و عدم پذيرش آن توسط خلفاء، خود دليل بر تفاوت قرآن موجود با قرآن اصلى نيست؟

هو العلیم

تفاوت در ترتیب آیات و سُوَر و نیز شأن نزول آیات است.

پرسش: معنای ولیّ در آیه ولایت چیست؟

کد: 7199گروه: قرآن وتفسیر

١. اگر آيۀ ولايت، در شان حضرت على عليه‌السلام نازل شده است، پس چرا كلمات اين آيه به صورت جمع آمده؟ چگونه مى‌توان صيغه جمع را بر مفرد حمل كرد؟

٢. واژۀ ولى معانى متعددى از جمله به معناى محب و صاحب اختیار و… دارد؛ به چه دليل شيعه در آيه ولايت، آن را در معناى صاحب اختيار منحصر كرده است؟

هو العلیم

1. استفاه از کلمه جمع به جهت کتمان حقیقت ولایت است و همینطور دلالت بر تعظیم شأن و مرتبۀ آن حضرت است.

2. و ولیّ در این آیه همان ولی در آیه «النَّبِيُّ أَوْلَىٰ بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ» است که به معنای صاحب اختیار است.

پرسش: آیا آیه «یأس کفار» با نپذیرفتن ولایت توسط مردم تناقض دارد؟

کد: 7197گروه: قرآن وتفسیر

اگر ولايت و امامت على بن ابيطالب از طرف خدا و پيامبر بيان و ابلاغ شده بود، به مقتضاى آيه (اليوم یئس الذين كفروا من دينكم فلا تخشوهم و اخشون) هيچ‌كس قدرت انكار و تغيير و اخفاى آن را نداشت پس اينكه امّت آن را نپذيرفتند، معلوم می‌شود كه امامت او دستور خدا و پيامبر نبوده است. آیا این مطلب صحیح است؟

هو العلیم

یأس به معنای درماندگی از مواجهه با حق به وسیله تزویر و نیرنگ و این منافات با قلدری و ظلم و سرکوب که شیوۀ همه ظالمان و ستمگران است ندارد.

پرسش: آیا جایگاه آیه اکمال در قرآن صحیح است؟

کد: 7196گروه: قرآن وتفسیر

آيات قبل و بعد آيۀ اكمال، دربارۀ خوردنى‌هاى حرام مى‌باشد؛ اگر آيه «اليوم اكملت لكم دينكم …» دلالت بر نصب جانشينى پيامبر مى‌كند، چرا با آيات قبل و بعد خود هماهنگ نيست؟

هو العلیم

این آیه، یکی از دو مورد تحریفی است که توسّط خلفاء در قرآن انجام گرفته است.

پرسش: چرا در قرآن به اسامى مبارک امامان معصوم (عليهم السلام) تصريح نشده است؟

کد: 7176گروه: قرآن وتفسیر

١. چرا سوره قدر را شناسنامه اهل بيت (عليهم السلام) مى‌نامند؟

٢. آيا مى‌توان اسامى اهل بيت (عليهم السلام) را به صورت رمز از قرآن استنباط نمود؟

٣. چرا در قرآن به اسامى مبارک امامان معصوم (عليهم السلام) تصريح نشده است؟

هو العلیم

1. چون کیفیّت نزول اراده پروردگار در عالم اعیان که تقدیر قضای او است در این سوره بیان شده است و از آنجا که معصومین علیهم السلام واسطه بین قضاء الهی و تقدیر آن در عالم وجود هستند این سوره کیفیّت ولایت آن‌ها را در عرصه وجود بیان می‌کند.

2. بنده اطّلاعی ندارم.

3. زیرا امام قرآن ناطق و تأویل آن است و باید مکتوم بماند.

پرسش: چرا همه خطاب هاى قرآنى مردانه است؟

کد: 7175گروه: قرآن وتفسیر

چرا همه خطاب هاى قرآنى مردانه است؟

هو العلیم در این جنبه مردانگی ملاحظه نشده است بلکه صرف جنسیّت است که به صورت مذکّر مطرح شده و اگر به صورت مؤنّث می‌آمد جای شبهه بود.

پرسش: حکمت تقدم و تأخر نام حضرت موسی و هارون در سوره‌های طه و اعراف چیست؟

کد: 49گروه: قرآن وتفسیر

در سورۀ اعراف آيه 122 آمده است که: «زمانی كه ساحران به حضرت موسی عليه‌السلام ايمان آوردند، گفتند: ”ايمان آورديم به ربّ موسی و هارون“»؛ اما در سورۀ طه آيۀ 70 زمانی كه ساحران ايمان آوردند، گفتند: «ايمان آورديم به ربّ هارون و موسی». چرا در سورۀ اعراف ابتدا نام موسی و سپس نام هارون آورده شده است؛ امّا در سورۀ طه ابتدا نام هارون و سپس نام موسی آمده است؟

هوالعلیم.
جهت حفظ سیاق متفاوت است و نیز به جهت حفظ مرتبۀ ربوبی که نسبت به هارون و موسی تفاوتی ندارد.

پرسش: راز ضمایر در آیات خلقت: تفاوت «روحی» و «روحنا» در قرآن چیست؟

کد: 48گروه: قرآن وتفسیر

بسم اللَه الرحمن الرحیم.

سلام علیکم؛
با توجه به آیات 72 سورۀ ص [فَإِذَا سَوَّيْتُهُ وَنَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي فَقَعُوا لَهُ سَاجِدِينَ] و 12 سورۀ تحریم [فَنَفَخْنَا فِيهِ مِنْ رُوحِنَا]، تفاوت «روحِی» با «روحنا» و «نفختُ» با «نفخنا» چیست؟

هوالعلیم.
معنای «روحی» در آیۀ شریفۀ «فَإِذا سَوَّيْتُهُ وَ نَفَخْتُ فيهِ مِنْ رُوحي» همان حقیقتِ ذات احدیّت است، بدون تنزّل از مقامِ ذات به مراتب اسماء و صفات. و امّا «روحنا» به معنای ملکی است مقرّب که در بعضی از اخبار، از همۀ ملائکه بالاتر ذکر شده است. و اما معنای «نفختُ» تفاوتی با «نفخنا» ندارد و آن عبارت است از همان دَمیدن و اعمال ارادۀ تکوینیّه که در آیات با تعبیر «کُن فیکون» وارد شده است.

پرسش: «امانت الهی» چه بود که انسان آن را قبول کرد؟

کد: 47گروه: قرآن وتفسیر

سلام علیکم و رحمة الله و برکاته؛

مدت‌هاست پرسشی ذهن بنده را به خود مشغول کرده است. مطالعه و پرس‌وجو کرده‌ام، اما پاسخ روشنی نیافته‌ام. آن «امانتی» که خداوند به آسمان‌ها و زمین عرضه کرد و آنان از پذیرش آن امتناع ورزیدند، سپس به حضرت آدم علیه‌السلام عرضه شد و ایشان آن را پذیرفتند، چیست؟

ان‌شاءالله در پناه خداوند، از شر همه خناسان و تنگ‌نظران دنیا محفوظ بمانید و روزبه‌روز، به‌حق صدیقه طاهره سلام‌الله علیها، بر درجات و قرب شما نزد خداوند افزوده گردد.

التماس دعا.

هوالعلیم.
خدای متعال در قرآن کریم به این قضیه اشاره می فرماید: (وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً). از این آیه استفاده می‌شود که قبل از خلقت انسان، هیچ‌یک از مخلوقات الهی مفتخر به خلعت «خلیفة اللَهی» نبودند؛ حتی ملائکه مقرّب مانند جبرائیل امین. و این مقام ـ چنانچه از سایر آیات استفاده می‌شود ـ جامعیّت جمیع اسماء و صفات کلیّۀ الهیّه است، به نحو تکوین و ایداع آن‌ها در نفس بشر؛ چنانچه می‌فرماید: (وَعَلَّمَ آدَمَ الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا) و بقیۀ مخلوقات به مرتبۀ أتّم و أکمل از جامعیّت انسان نمی‌باشند و توضیح این مطلب در کتاب افق وحی از این بنده آمده است.
بنابراین، امانتی که در قرآن از او یاد شده است، جامعیّت انسان نسبت به کلمات کلیّۀ الهیّه است که می‌تواند آن‌ها را به فعلیّت و ظهور برساند و این استعداد در سایر مخلوقات، حتی ملائکۀ مقرّب منتفی است و بر این اساس است خبر منقول از نبی اکرم که می‌فرمود: «لی مع اللَه حالات لا یسعها ملک مقرّب ولا نبی مرسل» و این مرتبه از معرفت، واجدیّت مقام «اللَه أکبر» است که فوق تصوّر و اتّصاف است و امّت پیامبر ما می‌توانند به این مرتبه دست یابند.

پرسش: بندگان «مُخلَص» چه کسانی هستند که حتی شیطان هم از گمراه کردنشان ناامید است؟

کد: 46گروه: قرآن وتفسیر

بسم اللَه الرحمن الرحیم.
سلام علیکم؛
در قرآن کریم، حضرت باری‌تعالیٰ فرموده‌اند که: «شیطان رجیم، هنگام رانده شدن از بهشت به خداوند گفت: ”قَالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ / إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ“». از طرفی می‌گویند که: «هرچه قدر انسان مخلِص می‌شود و به خداوند نزدیک‌تر می‌شود، زنجیرِ شیطان برای گمراه کردن او محکم‌تر می‌شود»؛ پس با این وجود، «بندگان مخلص» خداوند ـ که مطابق آنچه در قرآن آمده، شیطان با آن‌ها کاری ندارد ـ چه کسانی هستند؟

متشکرم.

هوالعلیم.
کسانی که از عالم نفس عبور کرده‌اند؛ زیرا شیطنت و اغواء شیطان در محدودۀ نفس است و این افراد را مُخلَص گویند نه مُخلِص.

پرسش: چه فرقی بین کسی که از امامِ گمراه پیروی می‌کند و کسی که بدون مرجع تقلید اشتباه می‌کند وجود دارد؟

کد: 45گروه: قرآن وتفسیر

با سلام؛
بنابر آیۀ 71 سورۀ اسراء، بعضی از انسان‌ها با امامان خود به جهنم می‌روند؛ البته اگر آن امامان، فتوای اشتباه داده باشد. حال این سؤال پیش می‌آید که چه فرقی بین این افراد با افرادی که مرجع تقلیدی ندارند و به خاطر انجام اعمال اشتباهِ خود به جهنم می‌روند، وجود دارد؟
با تشکر.

هوالعلیم.
این افراد چون از روی قصد و غرض به انجام این احکام اقدام می‌کنند، لذا با امامان باطل خویش به جهنم می‌روند.

پرسش: آیا قرآن وجود حیات و موجودات فضایی در سایر سیارات را تأیید می‌کند؟

کد: 44گروه: قرآن وتفسیر

آیا وجود موجوداتی در سایر سیارات، در قرآن کریم ذکر شده است؟

هوالعلیم.
دربارۀ موجودات زنده سخنی نیامده است.

پرسش: آیا آیات قرآن درباره آسمان و زمین با علم در تضاد است؟

کد: 43گروه: قرآن وتفسیر

سلام؛

آیات مربوط به آسمان‌ها و زمین در قرآن برای من محل سؤال شده است و در سایت‌های مختلف نیز شبهات زیادی درباره آن مطرح می‌کنند؛ از جمله این‌که این آیات با یافته‌های علمی سازگار نیست. برای مثال: سخن از «هفت آسمان» و «هفت طبقه زمین»، یا اینکه در قرآن آمده خداوند آسمان را نگه می‌دارد تا بر زمین نیفتد که ممکن است چنین برداشت شود که آسمان جسمی صُلب بالای سر ماست و ستارگان به آن آویزان‌اند. همچنین آیات مربوط به این‌که کوه‌ها «میخ‌های زمین» هستند که چنین به نظر می‌رسد گویی زمینِ مسطح، بر چیزی قرار دارد و کوه‌ها مانع لغزش آن می‌شوند و… .

پاسخ‌های مختلفی را نیز خوانده‌ام، اما هنوز قانع نشده‌ام و در میانۀ راه مانده‌ام.

خیلی ممنون.

هوالعلیم.
اشکالی در بین نیست. منظور از «هفت آسمان» یا اشاره به هفت آسمان عالم مادّه و مجرّدات است یا هفت طبقه. و اینکه علم هنوز به آن راه نیافته، دلیلی بر عدم آن نیست و زمین نیز بر همین منوال.

پرسش: منظور از «ایمان مردم» در آیه ۱۳ سوره بقره چیست؟

کد: 42گروه: قرآن وتفسیر

بسم الله الرحمن الرحیم.

«وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ آمِنُوا كَمَا آمَنَ النَّاسُ قَالُوا أَنُؤْمِنُ كَمَا آمَنَ السُّفَهَاءُ ۗ أَلَا إِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاءُ وَلَٰكِنْ لَا يَعْلَمُونَ»؛

با عرض پوزش، در خصوص آیه ۱۳ سوره بقره، مقصود و مفهوم «ایمانِ مردم» چیست که افرادی با اوصاف مذکور در آیات پیشین، به آن دعوت می‌شوند؟

هو العالم.
منظور ايمان به غيب است كه در ايمان به رسول خدا و روز قيامت و انجام تكاليف و احكام مُنطَوی است. طبيعی است كه ايمان به غيب، انسان را مكلّف و موظّف به پيروی از لوازم و دستورات می‌نمايد و اين مسئله، برای نفوسی كه نمی‌خواهند خود را تحت تربيت و تزكيۀ اوليای الهی قرار دهند، ناگوار و بسيار مشكل است. اين افراد مايل به اطاعت و پيروی از تكاليف نمی‌باشند و دنيای خود را با شهوات و لذّت‌های زودگذر و كامرانی‌های نفسانی و ازدياد اموال و وصول به رياست‌ها سپری می‌كنند؛ بنابراين طبيعی است كه در مقابل دستورات الهی می‌ايستند و افرادی را كه به دنبال حقيقت و اطاعت از اوامر و نواحی الهی می‌روند، سفيه و كم‌خِرد معرفی می‌كنند. اينان افرادی هستند كه خِرد را فقط برای خوشگذراندن دنيا می‌دانند و افرادی که خِردشان را برای آخرت به كار می‌بندند نادان می‌دانند.

خداوند می‌فرمايد: «با توجّه به حقيقی و حياتی و ابدی بودن آخرت و مراتب تكامل و فعليّت انسان و وصول به مراحل علوی، حال بايد ديد كدام یک از اين دو گروه نادان و سفيه هستند؟ آيا آن‌ها كه برای گذشت شصت - هفتاد سال، سرمایۀ خود را تباه می‌كنند، يا آنان كه برای رسيدن به رستگاری و سعادت ابدی و هميشگی، برنامۀ زندگی و گذران عمر خود را تنظيم می‌نمايند؟»

پرسش: آیا در اسلام اجازه لعن و نفرین افراد را داریم یا همیشه باید همه را ببخشیم؟

کد: 41گروه: قرآن وتفسیر

بسم اللَه الرّحمن الرّحیم.
حضرتعالی در یکی از سخنرانی‌های خود، داستانی از رسول خدا صلی‌اللَه‌علیه‌و‌آله نقل کردید که: «مشرکین مکّه، آن حضرت را دنبال کرده و با سنگ می‌زدند. جبرائیل نازل شد و گفت: ”تمام قوای آسمان، مانند صاعقه و زلزله در دست توست. اگر می‌خواهی، همۀ این مشرکین را نابود کن!“ پیامبر فرمودند: ”من به جای اینکه نفرین کنم، دعایشان می‌کنم تا هدایت شوند“»؛ حال سؤال من این است که اگر مقام رحمت و عطوفت بر عالم حاکم است، چرا در رؤیایی که امیرالمؤمنین علیه‌السلام پیامبر را دیدند، فرمودند: «اُدْعُ علیهم» (آنان را نفرین کن) و نیز در قرآن کریم آمده است: «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَمَاتُوا وَهُمْ كُفَّارٌ أُولَٰئِكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ» (آیه 161 سوره بقره) و «أُولَٰئِكَ جَزَاؤُهُمْ أَنَّ عَلَيْهِمْ لَعْنَةَ اللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ» (آیه 87 سوره آل عمران) و «فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ أَنْ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ» (آیه 44 سوره اعراف) و… .

بالاخره، آیا افرادی هستند که ما بتوانیم آن‌ها را نفرین و لعنت کنیم یا همیشه باید همه را دعا کنیم؟

هوالعلیم.
داستان پیامبر و مشرکین در وقتی بود که هنوز عقاید و مبانی دینی به گوش آن‌ها نرسیده بود و نسبت به مطالب جاهل بودند. به خلاف مواردی که ذکر شده است که در این موارد، مسئلۀ عمد و عناد و انکار مطرح است.

پرسش: چرا داستان حضرت موسی در قرآن بیش از سایر انبیاء تکرار شده است؟

کد: 40گروه: قرآن وتفسیر

سلام علیکم؛
با عرض معذرت، می‌خواستم بدانم آیا جنبۀ خاصی در داستان حضرت موسی علیه‌السلام قرار دارد که در قرآن به داستان ایشان، بیش از سایر انبیاء اشاره شده است؟

هوالعلیم.
توضیح این مطلب، محتاج به بَسط کلام و نگارش خاصّ است. مجملاً اینکه در قضایا و حوادثی که برای ایشان و در زمان ایشان اتفاق افتاد، مشابهت زیادی با قضایا و حوادث زمان رسول خدا و پس از آن حضرت به چشم می‌خورد.

پرسش: راز قصه‌های قرآن: آیا داستان‌های قرآن واقعیت دارند یا فقط تمثیل هستند؟

کد: 39گروه: قرآن وتفسیر

سلام علیکم؛
آیا داستان‌هایی که در قرآن کریم مطرح شده است ـ مانند داستان حضرت سلیمان ـ با همۀ جزئیاتشان حقیقی بوده (عینیّت داشته) یا فقط بیان تمثیلی برخی از وقایع تاریخی، جهت هدایت بشر می‌باشد؟

هوالعلیم.
در آیین محاوره و گفتگو، القاءِ خلافِ واقع در ذهن مخاطب، محکوم و از دیدگاه عقل و عرف مطرود می‌باشد و بر این اساس شرعاً حرام است. گوینده در مقام بیان مطلب، اگر به تمثیل می‌پردازد یا باید به نحوی تمثیل مطرح شود که نیازی به تذکّر و انتباه نباشد ـ مانند بسیاری از داستان‌ها و حکایات مثنوی چون داستان طوطی و تاجر در هندوستان یا داستان طوطی که روغن را بریخت و امثال آن ـ یا باید خود به تمثیل بودن آن اشارت نماید؛ وگرنه مخاطب و خواننده، آن را واقعی و حقیقی پنداشته، به گمراهی و ضلالت خواهد افتاد و این روش را ما در کتب حکایت گذشتگان مشاهده می‌کنیم.
حال چگونه است که قرآن کریم از بدیهی‌ترین قانون و مبنای تخاطب روی گرداند و افراد را به جهالت و ضلالت بکشاند؟ و می‌توان گفت یکی از چَرندترین مطالبی که در این روزها در زمینۀ کلام مطرح می‌شود، این قضیه است! آخر یکی نمی‌پرسد: «کدام دلیل و احتمال عقلایی بر تمثیل بودن حکایات قرآن آمده است که باید از بیان این وقایع و حوادث به واسطۀ آن دست برداشت و حمل بر تمثیل نمود؟»

پرسش: اهدای ثواب قرآن به چه کسانی جایز است؟

کد: 38گروه: قرآن وتفسیر

بسم اللَه الرحمن الرحيم.
سلام عليكم؛
آيا جايز است ثواب خواندنِ قرآن را به كسی غير از رسول اللَه صلی‌اللَه‌عليه‌و‌آله اهداء نمود؟ برای مثال ائمه عليهم‌السلام یا اوليای الهی یا حتّی مردم عادی.

با تشكر فراوان.

هوالعلیم.
بلی، جایز است؛ اما بهتر آن است که به رسول اللَه صلی‌اللَه‌علیه‌و‌آله‌وسلم هدیه نمود.

پرسش: خطاب «کن فیکون» به چه معناست؟

کد: 37گروه: قرآن وتفسیر

معنای خطاب کردن (گفتن) در آیۀ (إِذَا أَرَدْنَاهُ أَن نَّقُولَ لَهُ كُن فَيَكُون) چیست؟ چطور پیش از اینکه موجودی به وجود بیاید، مورد خطاب قرار می‌گیرد؟

هوالعلیم.
این خطاب، قبل از وجود خارجی او بوده و به ماهیّت او تعلّق می‌گیرد؛ یعنی همان صورت ذهنی که از آن در نفس ما می‌باشد.

پرسش: آیا بین آیات ۵۰ و ۵۲ سوره احزاب درباره همسران پیامبر تناقض وجود دارد؟

کد: 36گروه: قرآن وتفسیر

با سلام؛
لطفاً دربارۀ آیه 50 و 52 سوره احزاب که در ظاهر با یکدیگر تناقض دارند توضیح مرحمت بفرمایید:
آیه 50 سورۀ احزاب: (يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِنَّا أَحْلَلْنَا لَكَ أَزْوَاجَكَ اللَّاتِي آتَيْتَ أُجُورَهُنَّ وَمَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَيْكَ وَبَنَاتِ عَمِّكَ وَبَنَاتِ عَمَّاتِكَ وَبَنَاتِ خَالِكَ وَبَنَاتِ خَالَاتِكَ اللَّاتِي هَاجَرْنَ مَعَكَ وَامْرَأَةً مُؤْمِنَةً إِنْ وَهَبَتْ نَفْسَهَا لِلنَّبِيِّ إِنْ أَرَادَ النَّبِيُّ أَنْ يَسْتَنْكِحَهَا خَالِصَةً لَكَ مِنْ دُونِ الْمُؤْمِنِينَ ۗ قَدْ عَلِمْنَا مَا فَرَضْنَا عَلَيْهِمْ فِي أَزْوَاجِهِمْ وَمَا مَلَكَتْ أَيْمَانُهُمْ لِكَيْلَا يَكُونَ عَلَيْكَ حَرَجٌ ۗ وَكَانَ اللَّهُ غَفُورًا رَحِيمًا)
آیه 52 سورۀ احزاب: (لَا يَحِلُّ لَكَ النِّسَاءُ مِنْ بَعْدُ وَلَا أَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ أَزْوَاجٍ وَلَوْ أَعْجَبَكَ حُسْنُهُنَّ إِلَّا مَا مَلَكَتْ يَمِينُكَ ۗ وَكَانَ اللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ رَقِيبًا)
با تشکر.

هوالعلیم.
مسئلۀ جواز نکاح برای رسول خدا صلی‌اللَه‌علیه‌وآله وسلم به واسطۀ آیۀ اول مقیّد می‌شود به زمان نزول آیۀ بعد؛ یعنی این جواز مطلق نبوده است و آیۀ دوم به معنای نسخ حکم اول است.

پرسش: راز هدایت جهانی قرآن با وجود تفاوت زبان‌ها؛ آیا قرآن فقط برای عرب‌زبان‌هاست؟

کد: 35گروه: قرآن وتفسیر

با وجود تفاوت در زبان مردم جهان، چگونه قرآن می‌تواند كتابی برای هدايت جهانی باشد؟

هوالعلیم.
قرآن با معانی و حقایق محکمۀ خود برای همۀ مردم حجیّت و مشروعیّت دارد، نه با خودِ الفاظ و عبارات؛ و بدیهی است در صورت ترجمه، این منظور حاصل می‌شود.

پرسش: بهترین روش‌های قرائت و فهم قرآن کریم چیست؟

کد: 34گروه: قرآن وتفسیر

بهترین راه قرائت و فهم قرآن کریم چیست؟

هوالعلیم.
مطالعۀ تفاسیر و متونی که در این زمینه تألیف شده است؛ مانند تفسیر المیزان.

پرسش: روش‌های تفسیری اهل‌بیت علیهم‌السلام چیست؟

کد: 33گروه: قرآن وتفسیر

روش‌هاى تفسيرى اهل‌بيت عليهم‌السّلام را ذكر بفرماييد؟

هوالعلیم.
در مورد تفسیر قرآن توسط اهل بیت علیهم‌السلام دو نحو مشاهده می‌شود:
1. تفسیر آیه به خود آیه که امام علیه‌السلام طریق آن را به ما می‌آموزند.
2. تفسیر آیه به معنایی که فقط از عهدۀ شخص امام علیه‌السلام بر می‌آید و فرد دیگری حق تصرّف در آن را ندارد.

پرسش: بهترین روش تفسیر قرآن چیست؟ آیا تفسیر قرآن به قرآن معتبرترین شیوه است؟

کد: 32گروه: قرآن وتفسیر

1. بهترين روش تفسير قرآن چيست؟
2. آيا تفسير قرآن به قرآن حجت و معتبر است؟
3. بر فرض حجيت تفسير قرآن به قرآن، آيا حجيت آن فعلی است يا شأنی؟

هوالعلیم.
1 و 2. تفسیر و تبیین یک متن، به معنای واضح و آشکار نمودن مقصود گویندۀ آن متن از آن عبارت می‌باشد؛ بنابراین لازمۀ این مطلب، اطّلاع مخاطب از معانی و واژه‌های موجود در عبارت و نیز قرائن و شواهد تعیین‌کنندۀ معنا در فضای ایراد کلام از ناحیۀ متکلّم می‌باشد. رعایت این دو نکتۀ مهم، انسان را در رسیدن به مقصود متکلم یاری می‌دهد. بناءً‌علی‌هذا، از آن‌جا که هیچ فردی مانند حضرات معصومین علیهم‌السلام نسبت به معرفت این دو اصل، موجود نمی‌باشد، روایات و آثار باقیه از آنان در تفسیر آیات قرآن می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد و نیز در مواردی که از آنان مطلب نرسیده باشد و یا آن مطلب دارای عمق و حقائق ژرف‌گونه‌ای باشد، باید از ابزار لازم برای وصول به این نتیجه بهره برده شود؛ امثال اطلاع کافی [داشتن] بر معانی لغات و تاریخ و ادبیات و خصوصاً فلسفۀ متعالیه و عرفان نظری و احاطه بر آثار و روایات وارده از حضرات معصومین علیهم‌السلام.
3. و حجیت بر این اساس فعلیه خواهد بود.

پرسش: آیا با وجود قرآن، مراجعه به قانونی غیر از قانون خدا جایز است؟

کد: 31گروه: قرآن وتفسیر

آیا رواست که جز قانون خدا به منبع دیگری مراجعه کنم، در حالی‌که او این کتاب را با تمام جزئیات برای شما نازل کرده است؟ کسانی که کتاب آسمانی به آنان داده شده، می‌دانند که این قرآن با حقیقت، از جانب پروردگارت نازل شده است؛ پس هیچ شکی به خود راه مده. [سورۀ انعام، آیه 114: (أَفَغَيْرَ اللَّهِ أَبْتَغِي حَكَمًا وَهُوَ الَّذِي أَنْزَلَ إِلَيْكُمُ الْكِتَابَ مُفَصَّلًا ۚ وَالَّذِينَ آتَيْنَاهُمُ الْكِتَابَ يَعْلَمُونَ أَنَّهُ مُنَزَّلٌ مِنْ رَبِّكَ بِالْحَقِّ ۖ فَلَا تَكُونَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِينَ)]

هوالعلیم.
فهم آیات قرآن، بدون مراجعه به احادیث اهل بیت علیهم‌السّلام ـ که أعرف به کتاب خدا می‌باشند ـ محال است.

پرسش: آیا علامه طهرانی فرزندان خود را مجبور به حفظ قرآن می‌کردند؟

کد: 30گروه: قرآن وتفسیر

آیا حضرت علامه طهرانی فرزندان خود را به حفظ قرآن اجبار می‌کردند یا این کار به اختیار آن‌ها بود؟ با توجه به اینکه ایشان در کتاب نور ملکوت قرآن فرموده‌اند: «طلبه باید حافظ قرآن باشد.»

هو‌العالم.

حفظ قرآن یکی از توفیق‌های عظیم الهی است که شامل برخی از افراد می‌شود. انسان به هر میزان که حافظ قرآن باشد در روز قیامت از مرتبۀ بالاتری برخوردار است؛ ولی ایشان اجبار بر حفظ نمی‌کردند، بلکه تشویق و ترغیب می‌نمودند.

پرسش: منظور از «نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي» در قرآن چیست؟ آیا خداوند روح دارد؟

کد: 29گروه: قرآن وتفسیر

با عرض سلام و خسته نباشید؛

من از محضر استاد سؤالی داشتم: می‌خواهم بدانم وقتی که خداوند در قرآن می فرماید: (نَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي) [از روح خود در او دمیدم] منظور از این آیه چیست؟ مگر خداوند هم مانند انسان روح دارد که می‌فرماید: «شما را از روح خودم آفریدم»؟

آیا می‌توان گفت: «خداوند روحی شبیه روح انسان است ولی با این تفاوت که روح انسان محدودیت‌هایی دارد اما روح خداوند بی‌انتهاست»؟

با تشکر.

هوالعلیم.
روح خداوند، همان ذات بَحت و بسیط و حقیقت وجود است که مرتبۀ او مقدّم بر رتبۀ اسماء و صفات کلّیۀ اوست و سایر موجودات از اسماء و صفات او نشئت گرفته‌اند؛ بدین لحاظ، مرتبۀ انسان از تجرّد تامّ و روحانیّت محض انتزاع گردیده است و این به معنای روح می‌باشد.

پرسش: تفاوت تفسیر المیزان و تفسیر نمونه چیست؟

کد: 28گروه: قرآن وتفسیر

ضمن عرض سلام و تحیت؛
آیا بین تفسیر نمونه و المیزان از نظر روایی و محتوایی فرق است؟

چرا بعضی از اساتید حوزه ـ که ادّعای تدریس فلسفه و دروس سطوح عالی حوزه را دارند ـ در مورد تفسیر نمونه نظر خوبی ندارند و آن را تفسیری ضعیف مطرح می‌کنند و در هر جلسۀ خصوصی و عمومی، افراد را تشویق به خواندن تفسیر المیزان می‌کنند؟

نظر حضرتعالی در این خصوص چیست؟

هوالعلیم.
شکّی نیست که تفسیر المیزان در میان سایر تفاسیر، مانند ماه در بین ستارگان است. شخصیّت علمی و معنوی علّامه طباطبایی رحمة‌اللَه‌علیه در این تفسیر به خوبی آشکار است و بسیاری از بزرگان همچون مرحوم علّامه طهرانی و آیة اللَه مطهّری، اعتراف به عظمت و علوّ مرتبۀ این تفسیر بی‌بدیل نموده‌اند.

پرسش: تفسیر الفرقان چه ویژگی‌هایی دارد؟

کد: 27گروه: قرآن وتفسیر

در مورد تفسیر الفرقان فرمودید: «خوب است». پرسش بنده این است که این تفسیر از چه جهتی «خوب» محسوب می‌شود؟ برای مثال، آیا از نظر روش «تفسیر قرآن به قرآن» قابل توجه است؟

همچنین درباره برخی مباحث فقهی ایشان که به تعبیر خودشان «قرآنی» هستند ـ مانند این‌که در اسلام نماز یا روزۀ شکسته نداریم و مانند آن ـ چه نظری دارید؟

در کتاب‌های مرحوم آقا [علامه طهرانی] جست‌وجو کردم، اما نامی از این تفسیر نیافتم. آیا از مرحوم علامه طهرانی سخنی دربارۀ این تفسیر به یاد دارید؟

هوالعلیم.
از مرحوم والد [علامه طهرانی] دربارۀ این تفسیر چیزی نشنیده‌ام. تعریف و تحسین تألیف، دلیل بر صحت تمامی مطالب آن نیست و اینکه نماز و روزۀ شکسته تشریع نشده باشد، خلاف ضروریّات دین است و باطل است.

پرسش: آیا قرآن تحریف شده است؟ پاسخ به شبهات جدید

کد: 26گروه: قرآن وتفسیر

‎اخيراً برخی اصرار دارند كه بگويند: «قرآن تحريف شده است»! در مورد عدمِ تحريف قرآن، ‏مطلبی از شما نديده‌ام. لطفاً توضيح بفرمایيد.

هوالعلیم.
بلی، این مطلب در کتاب افق [وحی] آمده است؛ مراجعه فرمایید.

پرسش: آیا جابه‌جایی آیه اکمال توسط عثمان تحریف قرآن محسوب می‌شود؟

کد: 25گروه: قرآن وتفسیر

بسم اللَه الرحمن الرحیم.
سلام علیکم؛

در امام شناسی، جلد9، ص162 آمده است كه: «حتی جای آيات را كه بين فلان آيه و فلان آيه باشد، رسول خدا معين فرموده‌اند»؛ با توجه به اين مطلب و اينكه مرحوم علامه رضوان‌اللَه‌عليه می‌فرمايند: «آيۀ (الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ …) را عثمان در جای كنونی آن قرار داده»؛
1. آيا اين كار عثمان، تحريف در قرآن است؟
2. با توجه به اينكه معجزۀ قرآن عدم تحريف آن است، چگونه عثمان توانسته این آیه را در جايی قرار د‏هد كه محل آن نيست؟

با تشكر فراوان.

هوالعلیم.
1. بلی، تحریف قرآن است.

2. چون این مسئله روشن و واضح است، منافات با اعجاز ندارد.

پرسش: آیا قرآن تحریف شده است؟

کد: 24گروه: قرآن وتفسیر

سلام؛
1. لطفاً با دلایل عقلی و فلسفی برای اینجانب اثبات بفرمایید که چرا قرآن تحریف نشده است؟ مگر نه این است که در زمان خلیفۀ دوم، کلیۀ قرآن‌ها جمع‌آوری شده و با تغییراتی مجدداً انتشار یافت؟ حتی اگر این تغییرات فقط محدود به ترتیب آیات باشد، بازهم مؤید این مطلب است که امکان تحریف در قرآن وجود دارد.
2. مگر شیعیان به قرآن دیگری موسوم به «مُصحف فاطمه سلام‌الله‌علیها» اعتقاد ندارند؟ این موضوع چگونه قابل توجیه است؟
با سپاس.

هوالعلیم.
1. آنچه از کیفیّت ترتیب آیات در قرآن به دست می‌آید این است که در دو جای قرآن، تحریف در ترکیب انجام شده است: یکی در مورد آیۀ تطهیر، دوم آیۀ ولایت که البته با توجه به قبل و بعد آن و قرائن و شواهد، اخلالی به مفهومِ آیه وارد نمی‌شود.
و امّا تحریف در خودِ کلمات (به معنای اضافه شدن کلمه و یا سانسور و حذف کلمات) دلیلی بر اثبات آن نمی‌باشد و روایات وارده از ائمه علیهم‌السلام و ارجاع به قرآن از ناحیۀ آن‌ها، محکم‌ترین دلیل بر حجیّت قرآن می‌باشد و خود آنان همین قرآن را تلاوت می‌کردند و به اصحاب نیز توصیه بر تلاوت و تدبّر در همین قرآن می‌نمودند و کلام امام علیه‌السلام حجت است.

2. اما «مُصحف فاطمه» ارتباطی به قرآن ندارد؛ بلکه مجموعه‌ای است از مطالب و اسرار که علم آن‌ها فقط نزد امام معصوم علیه‌السلام می‌باشد و در زمان ظهور حضرت ولی عصر ارواحنا‌له‌الفداء توسط ایشان بیان خواهد شد.

پرسش: راز «راسخون فی العلم» و تأویل قرآن؛ آیا علم تأویل قرآن مخصوص خداست یا ائمه هم آن را می‌دانند؟

کد: 23گروه: قرآن وتفسیر

سلام؛

محضر مبارکتان عرض می‌شود: با توجه به آیۀ ۷ سوره آل‌عمران، آیا تأویل آیات قرآن مخصوص خداوند است یا ائمه علیهم‌السلام نیز از تأویل قرآن آگاه‌اند؟ با توجه به این‌که علامه طباطبایی در المیزان فرموده‌اند: «دانستن تأویل قرآن مخصوص خداست».

«واو» در عبارت «وَ الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ» چه نوع واوی است؟

هو‌العلیم.
اگر ائمه علیهم‌السلام تأویل آیات را ندانند، پس این‌همه روایاتی که دربارۀ آیات از جانب آن‌ها آمده است چه معنایی دارد؟ باید دانست که علم امام علیه‌السلام عین علم خدا است و امام، مَظهر علم حق است؛ پس منافاتی ندارد.

پرسش: شرط «خوف از کافران» در آیه 101 نساء چیست؟ چگونه قصر نماز امروز نیز واجب است؟

کد: 22گروه: قرآن وتفسیر

طبق آیۀ شریفۀ 101 سورۀ نساء (وَإِذَا ضَرَبْتُمْ فِي الْأَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلَاةِ إِنْ خِفْتُمْ أَنْ يَفْتِنَكُمُ الَّذِينَ كَفَرُوا …) خواندن نماز به‌صورت شکسته به شرط این است که ترس از فتنۀ کفار باشد؛ پس در جایی که این شرط نباشد نباید نماز را شکسته خواند. اگر نظر حضرتعالی قصر نماز در سفر به صورت مطلق می‌باشد، پس توجیه آیه چگونه است؟

هو العلیم.
قصر در صلاة اختصاص به مورد خوف ندارد؛ بلکه اعمّ است و استدلال، اخصّ از مدّعا است.

پرسش: دلیل شکسته خواندن نماز در سفر چیست؟

کد: 21گروه: قرآن وتفسیر

با سلام و خسته نباشید؛
می‌خواستم بپرسم که با توجه به آیۀ 101 سورۀ نساء که خداوند می‌فرمایند: «هنگامی که سفر می‌کنید، گناهی بر شما نیست که نماز را کوتاه کنید، درصورتی‌که از فتنۀ کافران بترسید؛ زیرا کافران، دشمن آشکاری برای شما هستند» و در آیۀ 103 سورۀ نساء خداوند می‌فرمایند: «و هنگامی که نماز را به پایان رساندید خدا را یاد کنید، ایستاده و نشسته و در حالی که به پهلو خوابیده‌اید. و هرگاه آرامش یافتید نماز را بر پا دارید؛ زیرا نماز، برای مؤمنان وظیفه‌ای است ثابت و دارای اوقات معین»؛ حالا با توجه به این دو آیۀ قرآن کریم، چرا ما در سفر کمتر از ده روز، نماز را شکسته می‌خوانیم در‌صورتی‌که از کافران ترسی نداریم؟ مجوّز شکسته شدن نماز در سفر چیست؟
با تشکر.

هو العلیم.
مُفاد آیۀ اول، نمازِ خوف است و ربطی به نماز مسافر ندارد.
نماز شکسته برای مسافر ارفاقی است که خداوند به او دارد؛ گرچه مشقّتی برای او نداشته باشد.

پرسش: نماز شب در کدام سوره بر پیامبر واجب شده است؟

کد: 20گروه: قرآن وتفسیر

حکم نمازِ شب در کدام سوره بر پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله‌و‌سلم واجب شده است؟

هوالعلیم.
سورۀ اسراء: «وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً» [آیه 79 سوره اسراء]

پرسش: آیا حجاب برای زنان در قرآن واجب شده است؟

کد: 19گروه: قرآن وتفسیر

آیا برای زن رعایت حجاب، اجباری است؟ لطفاً دلیلی قرآنی برای این مسئله بیاورید.

هوالعلیم.
آری و آیه «وَ لْيَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِن …»‏ [آیه 31 سوره نور] بر آن دلالت دارد.

پرسش: بررسی تعداد آیات فقهی قرآن؛ آیات الاحکام چند تاست؟

کد: 18گروه: قرآن وتفسیر

در قرآن چند آیه راجع به احکام وجود دارد؟

پرسش: آیات مربوط به خمس در قرآن کدام‌اند؟

کد: 17گروه: قرآن وتفسیر

سوره‌ها و آياتی که مربوط به خمس می‌شود را ذکر کنيد؟

با تشکر.

هو العلیم.
از «کشف الآیات» پیدا کنید.

پرسش: حکم موسیقی در قرآن چیست؟

کد: 16گروه: قرآن وتفسیر

با سلام؛

حکم گوش‌دادن به موسیقی را همراه با دلایل قرآنی می‌خواهم. لطفاً آیاتی را که در این‌باره وجود دارد در اختیارم بگذارید.

با تشکر.

هوالعلیم.
در قرآن آیه‌ای نداریم؛ ولی در روایات از بعضی از آیات به عنوان آلات موسیقی تفسیر شده است.

پرسش: آیا دیدگاه و ذهنیت مفسر بر تفسیر قرآن تأثیر می‌گذارد؟

کد: 15گروه: قرآن وتفسیر

آيا آراء و اندیشه‌های مفسّر در تفسير قرآن نقش دارد؟

پرسش: چگونه با قرآن مأنوس شویم؟

کد: 14گروه: قرآن وتفسیر

برای اینکه با قرآن بیشتر مأنوس شویم چه باید کرد؟

هو العالم.

اُنس به معنای اُلفت و مصاحبت با شیئی را گویند و این مسئله همراه با یک نوع التذاذ است. بدون التذاذ، مؤانست معنی نخواهد داشت؛ خواه التذاذِ نفسانی یا عقلانی و یا روحی.

حقیقت اُنس ملازم با سنخیّت آنِس با مأنوس می‌باشد و در صورت عدم سنخیّت، هیچ نوع ارتباطی که محصّل این حقیقت باشد به وقوع نخواهد پیوست. توضیح اینکه: از‌آنجا‌که قرآن دارای مراتب مختلفه‌ای از معرفت و معانی است، هر فرد به اندازۀ همان میزان از معرفتِ خود با قرآن اُنس پیدا می‌کند و کسی که از قرآن حظ و نصیبی ندارد، معلوم می‌شود هیچ نوع سنخیّتی با قرآن نخواهد داشت.
مرحوم والد رضوان‌اللَه‌علیه می‌فرمودند: «در زمانی که ما در نجف اشرف تحصیل می‌کردیم، روزی با یکی از فضلاء و مدرّسین معروف، راجع به لزوم قرائت و تدبّر و تأمّل در قرآن برای طلاب صحبت می‌کردیم، آن شخص معروف می‌گفت: ”طلبه نباید وقتش را به خواندن قرآن بگذراند؛ زیرا قرآن یا مجموعه‌ای از احکام است که مدارک احکام به صورت روایات در میان ما موجود است و در قرآن فقط مجملاتی بیش نیست و یا حکایات و قصص است که قصه و حکایت، خواندن ندارد و یا مسائلی اخلاقی و اجتماعی است که طلبه این‌ها را خود‌به‌خود می فهمد“ زهی نادانی و جهالت!»
شما ببینید چقدر فرق بین این سخنِ سخیف و موهون با کلام بلند مرتبه و گران‌سنگ علّامه طباطبایی است که می‌فرماید: «مکتب تشیّع حقیقتش را از مفاهیم قرآنی گرفته است ولیکن شیعه آن را رها نموده و صرفاً به ولایت تمسّک کرده است» و نتیجۀ آن، نگارش این تفسیر کبیر «المیزان» است.

بنابراین هر چقدر انسان به مفاهیم و معانی قرآن بیشتر برسد، شوق و علاقۀ او برای ادراک بیشتر و بیشتر خواهد شد و نور آن در قلب او بیشتر خواهد شد و اُنس او با قرآن بیشتر خواهد شد.

البته در این زمینه مطالبی است که ان‌شاءاللَه در جای خود خواهد آمد.

پرسش: آیا خواندن قرآن از روی موبایل بی‌احترامی است؟ حکم تلاوت در حالت خوابیده

کد: 13گروه: قرآن وتفسیر

سلام علیکم؛

اخیراً نرم‌افزار‌های متونِ قرآن بر روی تلفن‌های همراه عرضه گردیده است؛ حال آیا قرائت قرآن از روی موبایل، موجب بی‌احترامی به قرآن نمی‌شود؟ آیا می‌توانیم قبل از خواب، به صورت خوابیده از روی موبایل قرآن بخوانیم؟

با تشکر فراوان.

پرسش: آیا هنگام پخش زندهٔ قرائت قرآن باید سکوت کرد؟

کد: 12گروه: قرآن وتفسیر

سلام عليكم؛

با توجه به این‌که هنگام پخش نوار قرائت قرآن، انسان می‌تواند سکوت کند یا به کار خود بپردازد، اگر قرائت به‌صورت پخش زنده باشد، حکم آن چگونه است؟

هوالعلیم.
می‌تواند سکوت کند و در عین حال به کارش بپردازد.

پرسش: آداب نشستن هنگام تلاوت قرآن چیست؟

کد: 11گروه: قرآن وتفسیر

سلام علیکم؛

در محافلِ اُنس با قرآن، قاری روی صندلی نشسته و برای حاضرین قرآن می‌خواند. آیا این کار صحیح است یا اینکه باید دو زانو و رو به قبله نشسته باشد؟

پرسش: آیا خواندن قرآن با خطا و اشتباه گناه دارد؟

کد: 10گروه: قرآن وتفسیر

اگر در خانه قرآن بخوانیم ـ و فکر کنیم که درست می‌خوانیم ـ اما بعداً متوجه شویم در برخی بخش‌ها، اشتباه داشته‌ایم، آیا در این صورت گناه کرده‌ایم؟

به طور کلی، آیا خواندن قرآن با وجود خطا و اشتباه گناه محسوب می‌شود؟

پرسش: حکم خواندن «بسم الله» در تلاوت قرآن از وسط سوره چیست؟

کد: 9گروه: قرآن وتفسیر

هنگام شروع تلاوت قراّن، چنانچه از وسطِ سوره شروع کنیم، گفتن «بسم اللَه الرحمن الرحیم» به چه صورت است؟

هو العالم.

«بسم اللَه الرحمن الرحیم» به لحاظ شروع در هر امری ـ از جمله قرائت قرآن ـ مستحب است و اینکه گفته می‌شود «هر سوره از قرآن، بسم اللَه مخصوص به خود را دارد» محلّ تأمل است.

«بسم اللَه الرحمن الرحیم» در همۀ سوره‌ها به یک معنی است و لذا انسان می‌تواند قبل از انتخاب سوره، «بسم اللَه» آن را بگوید، سپس سورۀ مورد نظر خود را انتخاب کند.

پرسش: سدّ ذوالقرنین الان کجاست؟؟

کد: 7174گروه: قرآن وتفسیر

در قرآن مجيد به ديوار آهنى ذوالقرنين اشاره شده است كه اين مسئله مورد اعتراض مسيحيان قرار گرفته است. آیا این دیوار هم اكنون وجود دارد؟ در این صورت محل آن كجاست؟

هو العلیم

این مسئله محلّ خلاف است و محتمل این است که همان دیوار معروف چین باشد و قطعه‌ای از آن دارای آهن‌های حاجز بوده، حال یا به همان وضعیّت خود باقی است یا اینکه آن‌ها را بعد برداشته و استفاده کرده‌اند.

پرسش: آیه وضو

کد: 7153گروه: قرآن وتفسیر

سلام عليكم، اينكه طبق آيه قرآن در وضو از انگشتان به بالا شسته شود، در ظاهر وضوى اهل سنت درست است. لطفا توضيح فرماييد.

هو العلیم

پاسخ داده شده است.

پرسش: معنا و مفهوم تحريف چيست؟

کد: 7112گروه: قرآن وتفسیر

١. معنا و مفهوم تحريف چيست؟

٢. اقسام تحريف چيست و كدام يک از آن‌ها درباره قرآن محل نزاع مى‌باشد؟

٣. اثبات نزاهت قرآن از تحريف چه ضرورتی دارد؟

هو العلیم

کلمه‌ای را اضافه و یا حذف نمودن و یا تغییر کلمات که موجب تغییر معنا شود. التزام به تحریف قرآن، پذیرش سقوط آن از حجیّت است.

پرسش: چگونه تحریف، به اعجاز قرآن صدمه مى‌زند؟

کد: 7111گروه: قرآن وتفسیر

١. آيا تحريف مورد اختلاف در مرحله تلقى وحى و ضبط آن توسط پيامبر صورت گرفته و يا در مرحله رسیدن قرآن به مردم؟

٢. چگونه تحریف به كاستى، به اعجاز قرآن صدمه مى‌زند؟

هو العلیم

1. این مسئله در زمان عثمان انجام شده است.

2. زیرا از حجیّت ساقط می‌کند.

پرسش: آيا خود قرآن كريم بر عدم تحريف دلالت مى کند؟

کد: 7110گروه: قرآن وتفسیر

١. دلايل عقلى نزاهت قرآن از تحريف چيست؟

٢. آيا خود قرآن كريم بر نزاهت آن از تحريف دلالت مى کند؟

هو العلیم.

1. پاسخ داده شد.

2. آیه «إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحَافِظُونَ» دلالت دارد و نیز آیه «لِأُنْذِرَكُمْ بِهِ وَمَنْ بَلَغَ»

پرسش: آداب قرائت قرآن چیست؟

کد: 7057گروه: قرآن وتفسیر

با سلام.

آداب صحيح قرائت قرآن چيست؟ منظورم از آداب، نوع لباس پوشيدن و نوع نشستن آدميست. مثلاً آیا خانم‌ها با لباس خانه مى‌توانند قرآن بخوانند؟

هو العلیم

باید با لباس پاک و پوشیده ـ مانند حالت نماز ـ به قرائت قرآن پرداخت.

پرسش: مفهوم برابری قتل یا نجات یک انسان با تمام جهانیان در قرآن چیست؟

کد: 7053گروه: قرآن وتفسیر

با سلام و عرض ادب.

در خصوص این آیه قرآن که می‌فرماید: «اگر یک نفر نجات پيدا كند مانند اين است که همۀ عالم نجات پیدا کرده است و اگر يک نفر از بين برود مانند اين است همه از بين رفته‌اند» توضیح بفرمایید که مفهوم این آيۀ کریمه چیست؟ آيا اين نفس، نفس خاصى است كه چنين تاكيدى بر حفظ آن شده است؟

هو العلیم

این مسئله از باب پیوند مقدّسی است با یکدیگر؛ یعنی افراد از نقطه نظر حقیقت انسانیت تفاوتی با یکدیگر ندارند و اثر مترتّب بر حیات یک فرد مانند اثر مترتب بر حیات سایر افراد و نیز در ممات این چنین است.

پرسش: معيار ارزش انسان چيست؟

کد: 7034گروه: قرآن وتفسیر

معيار ارزش انسان چيست؟

هو العلیم

در قرآن کریم تقوی معیار قرار گرفته است و آن عبارتست از تسلیم و رضا در برابر مشیّت و اراده الهی و تفویض خواست خود به پروردگار و تبدیل آن به اراده حق.

پرسش: آیا فهم قرآن فقط مخصوص علما است یا همه می‌توانند آن را درک کنند؟

کد: 7026گروه: قرآن وتفسیر

چرا علماى دين، فهم قرآن را به خودشان اختصاص داده‌اند؟ چرا بقيه افراد نمی‌توانند از آيات قرآن و متون دینی چیزى بفهمند؟ آيا اختصاص دادن فهم قرآن به خود، نوعى «دكّان باز كردن» نيست؟

هو العلیم

قرآن دارای مراتب متفاوتی از معنی و منزلت است و قهراً برای رسیدن به هر مرتبتی، انسان نیاز به ابزار و وسائط دارد؛ بلی فهم ظاهری قرآن به صرفِ آشنایی با زبان عربی و تا حدودی صرف و نحو حاصل می‌شود.

پرسش: آیا اسلام اجازه تنبیه بدنی زنان را داده است؟

کد: 7025گروه: قرآن وتفسیر

چرا در آيه ٣٤ سورۀ نساء، خداوند به مردان اجازه داده تا در مورد همسرانشان متوسل به تنبيه بدنى شوند؟ آيا اين حكم اسلام، نوعی از خشونت عليه زنان نيست؟

هو العلیم

این مسئله همچون سایر موارد دیگری که جهت تذکّر و تنبّه مخاطب به‌کار می‌رود، فقط به واسطۀ اصلاح و تصحیح در بعضی از خلل‌ها و نقیصه‌ها است که برای حفظ و بقاء روابط خانواده چاره‌ای جز آن نمی‌باشد و آن موارد هم در کتب فقهی مذکور است و اگر قرار شود که اجازۀ چنین کاری موجب رواج خشونت شود، محاکم قضائی باید نسبت به فردِ خاطی اقدام نمایند.

پرسش: آیا بین آیات خلقت انسان تناقض وجود دارد؟

کد: 7024گروه: قرآن وتفسیر

در بعضی از آیات قرآن گفته شده: «انسان از آب خلق شده است» ولی در بعضی از آیات دیگر گفته شده: «انسان از گِل خلق شده است». آیا این بدین معناست که از دیدگاه خداوند ـ نعوذ بالله ـ معلوم نیست انسان از چه چیزی خلق شده و در قرآن در مورد خلقت انسان تناقض وجود دارد؟

هو العلیم

هیچ تناقض و اختلافی در بین نیست؛ بلکه منشأ خلقت در اطوار مختلف مورد نظر قرار گرفته‌ است.

پرسش: ترجمه قرآن

کد: 6999گروه: قرآن وتفسیر

بسم الله الرحمن الرحيم با سلام و احترام وعرض ارادت با توجه به اينكه حضرت علامه طباطبائى رضوان الله عليه فرموده بودند كه ترجمه صحيحى از قرآن موجود نيست. (ظاهرا نظر شريف حضر تعالى و مرحوم علامه رضوان الله عليه و روحى فداه بر همين است) براى شما مقدور نيست كه ترجمه صحيح را انجام بدهيد و در دسترس قرار دهيد؟

هو العلیم

ذات نایافته از هستی بخش کی تواند که شود هستی بخش

پرسش: آیا تشییع جنازه برای زن جایز است؟

کد: 6657گروه: قرآن وتفسیر

آیا تشییع جنازه برای زن جایز است؟

مکروه است

پرسش: مراد و مقصود از آیات اول سوره عبس

کد: 2091گروه: قرآن وتفسیر

بسم اللَه الرحمن الرحیم

با عرض سلام

لطفا در مورد آیات ابتدایی سوره مبارکه عبس و نکات مهم آن و شبهات در این رابطه توضیحاتی مکفی عنایت فرمایید.

با آرزوی سلامتی و توفیقات روزافزون

هوالعلیم.
این آیات بر خلاف آراء اهل تسنن، به پیامبر ارتباطی ندارد و بلکه به فرد دیگری است که به واسطهی بیاعتنائی و اهانت به فقیری نابینا نازل شده است.

پرسش: آیا هر سال کل قرآن بر پیامبر نازل می‌شد؟

کد: 84گروه: قرآن وتفسیر

پيامبر اكرم صلی‌اللَه‌عليه‌و‌آله‌وسلم فرمودند: «قرآن هر سال يک‌بار ‏بر من نازل می‌شد؛ ولی امسال ـ كه آخرين سال عمر من است ـ دو بار نازل شد». ‏

سؤال اين است كه در نقل فوق، آيا منظور كل قرآن بوده‎ ‎است يا نه؟ اگر ‏جواب مثبت است، پس چرا پيامبر صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم قسمتی از قرآن را بر مردم می‌خواندند؟

هوالعلیم.
توضیح مبسوط این مطلب در کتاب افق وحی از این حقیر آمده است. مجمل مطلب آنکه: قرآن به صورت مجموعی که عبارتست از حقایق و صُوَر واقعیّۀ این الفاظ و عبارات، در شب قدر دَفعةً واحدة نازل شده است؛ اما قرآن به شکل تفصیلی و آیه‌آیه، در طول مدّت رسالت نازل شده است.

پرسش: افاضه و القای قرآن بر قلب افراد: بر اساس ترتیب نزول تاریخی است یا ترتیب مصحف کنونی؟

کد: 83گروه: قرآن وتفسیر

هوالعليم.

سلام عليكم؛

افاضۀ قرآن كه بر قلب برخی افراد القاء می‌شود، آیا به ترتيب سيرِ نزول قرآن بر قلب رسول اكرم صلی‌اللَه‌عليه‌وآله‌وسلم می‌باشد يا به ترتيب تدوين و جمع‌آوری قرآن ـ كه اكنون در دسترس ما قرار دارد ـ می‌باشد؟

در صورت امكان، دليل آن را بيان فرماييد.

هوالعلیم.
دلیل بر این مطلب، خودِ شهادت افراد است که قرآن را به همین کیفیّت حاضر می‌خوانند ـ مانند مرحوم کربلایی کاظم ساروقی ـ؛ البته احتمال اینکه علاوۀ بر این، برای بعضی به کیفیّت نزول آن باشد، منتفی نیست.

پرسش: حل معمای نزول قرآن؛ قرآن یک‌باره نازل شده است یا تدریجی؟

کد: 82گروه: قرآن وتفسیر

کیفیت نزول قرآن کریم چگونه بوده است؟ آیا قرآن در «لیلةالقدر» به صورت یک‌باره نازل شده است یا به‌صورت تدریجی؟ همچنین با توجه به تعبیرات قرآن، آیا نزول قرآن در هر سال در «لیلةالقدر» تکرار می‌شود؟ اگر چنین است، منظور از این تکرار چیست و آیا در هر «لیلةالقدر» نوعی نزول قرآن تحقق می‌یابد؟

هوالعلیم.
توضیح مبسوط این مطلب در کتاب افق وحی از این حقیر آمده است. مجمل مطلب آنکه: قرآن به‌صورت مجموعی که عبارت است از حقائق و صُوَر واقعیّۀ این الفاظ و عبارات، در شب قدر دفعةً واحدة نازل شده است؛ اما قرآن به شکل تفصیلی و آیه‌آیه، در طول مدت رسالت نازل شده است.

پرسش: کدام آیه قرآن می‌گوید زنان و مردان پاک برای یکدیگرند؟

کد: 81گروه: قرآن وتفسیر

با سلام؛

لطفاً شمارۀ آیه‌ای از قرآن را که بیان می‌کند افراد هم‌سنخ با یکدیگر قرار داده می‌شوند ـ مانند اینکه زنان و مردان پاک برای یکدیگر و افراد ناپاک نیز برای همدیگر هستند ـ ذکر بفرمایید.

هوالعلیم.

سورۀ (24) نور، آیۀ 26: (الْخَبيثاتُ لِلْخَبيثينَ وَ الْخَبيثُونَ لِلْخَبيثاتِ وَ الطَّيِّباتُ لِلطَّيِّبينَ وَ الطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّباتِ أُولئِكَ مُبَرَّؤُنَ مِمَّا يَقُولُونَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَ رِزْقٌ كَريم‏).

پرسش: اگر قرآن با زبان فطرت سخن می‌گوید، چرا همه انسان‌ها از معارف آن بهره‌مند نمی‌شوند؟

کد: 80گروه: قرآن وتفسیر

اگر قرآن كريم به زبان فطرت با مردم سخن می‌گويد، پس چرا همگی از معارف قرآن بهره‌مند نمی‌شويم؟

هوالعلیم.
چون نمی‌خواهیم بهره‌مند شویم و خود را به قرآن تسلیم نمی‌کنیم و بین خود و قرآن فاصله می‌اندازیم و آن را فقط برای موارد خاصّ می‌خواهیم. اگر جداً و حقیقتاً اراده کنیم، آن را کتاب زندگی و آموزگار خویش در کلیۀ مسایل قرار دهیم، آن وقت خواهیم دید تمام افکار و اعمال و امور شخصی و اجتماعی ما زیر و رو خواهد شد.

پرسش: چرا در قرآن و انجیل از پیامبر با نام «احمد» یاد شده است؟

کد: 79گروه: قرآن وتفسیر

به نام خدا.

با سلام؛

1. احتراماً خواهشمند است در صورت امکان، با ذکر سند و یا حدیث معتبر از قول ائمه، دلیل اشارۀ قرآن کریم و انجیل به حضرت محمد صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم را با عنوان «احمد» ذکر فرمایید.

2. آیا در زمان آن حضرت، نام افراد دیگری هم «محمد» یا «احمد» بوده است؟

هوالعلیم.
1. این تصریح آیۀ قرآن است که در سورۀ صفّ [آیۀ 6] می‌فرماید: (يَأْتي مِنْ بَعْدِي اسْمُهُ أَحْمَدُ).
2. مانند نام حضرت، کسی نبوده است.

پرسش: پیش‌گویی شگفت‌انگیز قرآن: راز کینه و دشمنی ابدی میان یهود و نصارا چیست؟

کد: 78گروه: قرآن وتفسیر

سلام؛

در یکی از آیات قرآن آمده است که خداوند میان یهود و نصارا تا روز قیامت آتش کینه و دشمنی افروخته است [آیۀ 64 سورۀ مائده: (وَأَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ إِلَىٰ يَوْمِ الْقِيَامَةِ)] و در توضیح آن گفته می‌شود که این آیه از «اخبار غیب» قرآن به شمار می‌آید. می‌خواستم بدانم این آیه دقیقاً به چه معناست و چرا از آن به عنوان خبر غیبی یاد می‌شود؟

لطفاً توضیح و تفسیر بیشتری درباره آن بیان کنید.

هوالعلیم.
تفسیر این آیه، همین اوضاع و احوالی است که مشاهده می‌کنیم.

پرسش: آیه تطهیر درباره چه کسانی است؟ آیا فرمان «بَلِّغْ» برای ابلاغ یک آیه جدید از قرآن بود؟

کد: 77گروه: قرآن وتفسیر

1. در آیۀ تطهیر، چگونه استدلال می‌شود که مقصود از «اهل‌بیت» همان اهل‌بیت خاص پیامبر علیهم‌السلام هستند و نه همسران ایشان؟ با توجه به اینکه در آیه، تعبیر «عَنْكُم» و «يُطَهِّرَكُمْ» به صورت مذکر آمده، آیا ممکن است این تعبیر مانند عبارت «سلامٌ علیکم» باشد که به صورت عام به کار می‌رود؟

2. در آیۀ «يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ…»، آیا این احتمال وجود دارد که منظور، صرفاً ابلاغ یک آیۀ جدید از قرآن بوده باشد؟

هوالعلیم.
1. خود رسول خدا فرمود که [این آیه] مربوط به اهل بیت است و در کتب اهل تسنن موجود است.
2. آیۀ «بلّغ» نیز طبق شواهد قطعیّه، مربوط به امیرالمؤمنین است.

پرسش: ویژگی‌های سه گروه از انسان‌ها در قیامت و ارتباط آن با مراحل سیر و سلوک چیست؟

کد: 76گروه: قرآن وتفسیر

سلام عليكم؛

1. احتراماً با عنايت به سورۀ شريفۀ واقعه و مطابق با جلد اول کتاب معاد شناسی، انسان‌ها به سه گروهِ اصحاب مقرّب، يمين و شمال تقسيم می‌شوند كه در كتاب نامبرده، به‌صورت خلاصه ويژگی‌هایی را علّامه ذكر نموده‌اند؛ لذا خواهشمند است ويژگی‌های بيشتری از آن‌ها را ذكر بفرمایید.

2. اگر انسان، در كل اعمال خوبی دارد ولی در یک يا دو مورد لَنگ‌می‌زند، در كدام دسته قرار می‌گيرد؟

3. كدام یک از مراحل سير و سلوک، مربوط به اصحاب يمين و كدام یک مربوط به مقرّبين می‌باشد؟ الف: جهاد اكبر (هنوز از طبيعت خارج نشده ولی اعمالش خوب است)، ب: سير برزخی، ج: عالم ارواح (ملكوت اعلیٰ)، د: فنای فی اللَه و بقای باللَه؟

هوالعلیم.
پاسخ سؤال شما در خطبۀ متّقین از نهج البلاغه آمده است؛ مطالعه بفرمایید.

پرسش: بررسی معنای «مِن» در آیه (وَنَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي)؛ منظور از دمیدن روح خدا در انسان چیست؟

کد: 75گروه: قرآن وتفسیر

دربارۀ آیۀ (وَنَفَخْتُ فِيهِ مِنْ رُوحِي)، با توجه به اینکه در برخی احادیث صریح، «مِن» را «مِن اشرافیه» دانسته‌اند، این برداشت، مخالف تفسیری است که شما از این آیه داشتید! آیا تفسیر «مِن» در این آیه به معنای دیگری، با روایات موجود سازگار است یا خیر؟

هوالعلیم.

انسان باید به همۀ آثار اولیای وحی نظر داشته باشد؛ توجّه به برخی از آن‌ها و صرف نظر از بعضی دیگر نمی‌تواند راهگشا باشد.

«مِن» در اینجا «مِن نشویّه» است و لاغیر و به همین جهت، انسان دارای مقام خلافت اللَهی است؛ به‌خلاف سایر موجودات.

پرسش: معرفی مصادیق «مُنعم‌علیهم»: منظور از «الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ» در سوره حمد کیست؟

کد: 74گروه: قرآن وتفسیر

آیا در آیات دیگر قرآن، مصادیق «مُنعم‌علیهم» که در سوره حمد در عبارت (صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ) آمده است، بیان شده‌اند یا خیر؟

هوالعلیم.
منظور افرادی هستند که متنعِّم به نعمت ولایت هستند؛ چنانچه در روایات آمده است.

پرسش: راز آفرینش آسمان و زمین در قرآن؛ منظور از «خلقت به حق» در قرآن چیست؟

کد: 73گروه: قرآن وتفسیر

با سلام؛

منظور از «خلقتِ به حق» در آیات قرآن، مثل آیۀ شریفۀ (وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ) [آیه 85 سوره حجر] چیست؟

هوالعلیم.
[خلقت به حق] یعنی از روی تدبیر و حکمت مطلقه.

پرسش: منظور از «نحر» در سوره کوثر چیست؟

کد: 72گروه: قرآن وتفسیر

سلام عليكم و رحمة اللَه؛
1. منظور از ‍«نحر» در آیۀ دوم سورۀ مبارکۀ كوثر (فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَانْحَرْ) چيست؟

2. نظر جنابعالی در مورد قربانی‌كردن برای فرزند تازه به دنيا آمده چيست؟

هوالعلیم.
1. «نحر» ذبح حیوان است که در این آیۀ شریفه، به‌واسطۀ بشارت تولد حضرت فاطمۀ زهرا سلام‌اللَه‌علیها وارد شده است.

2. و قربانی مستحب مؤکد است.

پرسش: آیا غلمان و پسران بهشتی برای لذت جنسی هستند؟

کد: 71گروه: قرآن وتفسیر

با سلام؛

درسورۀ واقعه و در آیۀ 19 سورۀ انسان، خداوند متعال می‌فرماید: «پسران نوجوان و زیبایی را خداوند برای بهشتیان خلق کرده است» و عبارت «لؤلؤ مکنون» را که برای «حورالعین» در سورۀ واقعه به‌کار برده شده است، در این آیه نیز برای پسران نوجوان به‌کار برده است. آیا می‌شود نتیجه گرفت که خداوند، این پسران نوجوان را برای لذت‌بردن جنسی آفریده است؟ اگر این طور نیست، چرا عبارت «لؤلؤ مکنون» هم برای «حورالعین» و هم برای پسران نوجوان به‌کار رفته است؟

گویا شهید دستغیب هم در کتاب معاد خود این مطلب را تأکید کرده و عمل جنسی با این پسران را خیلی لذت‌بخش‌تر از حوریان دانسته است!

لطفاً در این مورد توضیح بفرمایید.

با تشکر.

هوالعلیم.
مقصود از «لؤلؤ مکنون» طراوتِ نفس و چهرۀ زیبا است که جمال پروردگار را ابراز و اظهار می‌کنند و این با مسائل شهوانی و جنسی، در دو قطب مخالف قرار دارند؛ مانند لذّتی که شما از زیبایی یک گل احساس می‌کنید.

و به‌طور کلّی، لذّت جنسی در آن نشئه وجود ندارد؛ بلکه لذّات، فقط روحانی و نورانی هستند.

پرسش: رابطه آن با وحی، نور، سوره قدر و مقام صاحب‌الأمر؛ «روحٌ من أمرنا» در آیه ۵۲ سوره شوری چیست؟

کد: 70گروه: قرآن وتفسیر

بسم الله الرحمن الرحیم.
سلام علیکم؛

در کتاب امام‌شناسی، جلد ۵، صفحات ۵۲ و ۵۳، دربارۀ آیۀ ۵۲ سوره شوری (وَكَذَٰلِكَ أَوْحَيْنَا إِلَيْكَ رُوحًا مِنْ أَمْرِنَا) چند پرسش مطرح می‌شود:

1. در این آیه که می‌فرماید: «ما روحی از امر خود را به سوی تو وحی فرستادیم»، منظور از «ما فرستادیم» چیست؟ با توجه به اینکه گفته می‌شود حضرت رسول اکرم صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌و‌سلم «اول تعیّن» یا «اول ما خلق الله» هستند، چگونه در ادامۀ آیه آمده است که «تو نمی‌دانستی کتاب چیست و ایمان چیست»؟

2. این «روح»، «نور» و «وحی» که در آیه مطرح شده‌اند، چه حقیقتی دارند و چگونه گفته می‌شود که این مفاهیم می‌توانند به یکدیگر تبدیل یا بر یکدیگر اطلاق شوند؟

3. ارتباط این آیات با سوره قدر و با مقام صاحب‌الأمر عجّل‌الله‌تعالی‌فرجه چیست؟

4. تفاوت تعبیرهای «نَزَّلَ» و «أَنْزَلْنَا» در قرآن چیست؟ به‌ویژه با توجه به آیۀ ۱ سوره فرقان و آیۀ ۱۱۳ سورۀ طه.

هوالعلیم.
پاسخ این سؤالات در کتاب افق وحی به طور تفصیل آمده است؛ رجوع بفرمایید.

و امّا مجمل و ملخّص مطلب: حقیقت انسان دارای مراتب طولیّه و تجردیّه است و هر کدام از این مراتب، حکم و شأن خاص خود را دارد؛ مثلاً انسان دارای روح مجرّد و نفس ناطقه است که جامع مراتب مختلف، اعمّ از عقل و احساس و عواطف و حبّ به ذات و بقاء آن و ذهن و ضمیر و غیره می‌باشد و هر کدام از این امور، حکم ابزار و وسائط اشتغال نفس و اِعمال او را دارند و انسان با به‌کارگیری این امور، آن‌چه موجب صلاح اوست را استیفاء و آن‌چه موجب ضرر و زوال اوست را رفع و دفع می‌نماید، بدین‌صورت که از ابزار و وسایل مودّعه در نفس خود برای استکمال خود بهره می‌برد.
مسئلۀ روح ـ که ملک مقرّب خدا است ـ یکی از وسائط و ابزارهای نفس رسول خداست که نزول آن بر قلب پیامبر، باعث آشکار شدن مرتبه‌ای از مراتب وجودی آن حضرت برای مرتبه‌ای دیگر است. در حالیکه آن مرتبۀ عالیه و راقیه ـ که بطن البطون و سرّ الاسرار نفس قدسی او است ـ از همه بالاتر است و این قضیه، دربارۀ حضرت صاحب العصر ارواحنا‌فداه نیز صادق است.
و اما مسئلۀ تنزیل قرآن، فرود آن بر قلب رسول خدا به تدریج است، به عکس إنزال که در یک لحظه، تمامی آن افاضه گردیده است.

پرسش: راز تفسیر آیه ۱۳۳ سوره آل‌عمران؛ چرا در قرآن عرض بهشت برابر با آسمان‌ها و زمین است؟

کد: 69گروه: قرآن وتفسیر

تفسیر انفسی آیه ۱۳۳ سوره آل‌عمران (وَسَارِعُوا إِلَىٰ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمَاوَاتُ وَالْأَرْضُ) با تأکید بر مفهوم «عَرض» چیست؟ با توجه به اینکه زمین، خود در دل آسمان‌ها قرار دارد.

هوالعلیم.
منظور از «سماوات» در این آیه ـ چنانچه در کتاب افق وحی توضیح داده شده است ـ آسمان‌های عالم مادّه و معنا می‌باشد و زمین گرچه در آسمانِ عالم مادّه قرار دارد، ولی انسان در مواجهۀ با آسمان، زمین را ملاحظه نمی‌کند.

پرسش: بررسی کنایه‌های ادبی در تفسیر؛ راز بشارت به عذاب دردناک در قرآن چیست؟

کد: 68گروه: قرآن وتفسیر

با عرض سلام و خسته نباشید؛

در سورۀ توبه، آیۀ 34 آمده است (الَّذينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّةَ وَ لا يُنْفِقُونَها في‏ سَبيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذابٍ أَليم‏)؛ چرا خداوند برای عذاب دردناک، بشارت می‌دهد؟ چرا از اسلوب انذار در این آیه استفاده نشده است؟

شکراً جزیلاً.

هوالعلیم.

این جمله در مقام تحقیر به کار می‌رود.

پرسش: مرز بین تدبر و تفسیر به رأی کجاست؟

کد: 67گروه: قرآن وتفسیر

1. آیا استخراج و برداشت نکات دلخواه از آیات قرآن، مصداق «تفسیر به رأی» محسوب می‌شود؟

2. آیا تأویل آیات قرآن بر امام زمان(عج)، در مواردی که در روایات چنین تأویلی نقل نشده است، اشکال دارد؟

3. چرا بیشتر آیات قرآن را می‌توان نسبتاً آسان ترجمه کرد، اما عبارات نهج‌البلاغه چنین نیست و برای فهم آن‌ها معمولاً نیاز به مراجعه به لغت‌نامه وجود دارد؟

هوالعلیم.
1. هر برداشتی باید بر اساس ملاک باشد و دلیلی او را همراهی نماید.
2. انسان، سرخود نمی‌تواند آیه‌ای را به مصداقی حمل نماید.
3. مبنای نزول آیات بر سلاست و روانی است؛ اما در کلام مولا امیرالمؤمنین علیه‌السلام، ایراد الفاظ مُتقَن عربی لحاظ شده است.

پرسش: تفسیر آیه ۳ سوره بقره؛ ایمان به غیب یعنی چه؟

کد: 66گروه: قرآن وتفسیر

با سلام؛

معنای واقعی آیۀ 3 سورۀ بقره (الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيمُونَ الصَّلَاةَ) (آنان که به غیب ایمان دارند و نماز را بر پا می‌دارند) چیست؟ «جهان غیب» و «برپا داشتن نماز» را توضیح دهید. اگر کتاب یا تفسیر خاصی در این‌باره مدّ نظر می‌باشد، معرفی کنید.

هوالعلیم.
«ایمان به عالم غیب» یعنی ارتباط با ذات الهی و اعتقاد به وجود مبدأ حیّ و فعّال ما‌ یشاء که لازمۀ آن حرکت به سوی آن مبدأ حیات است و «نماز» این حرکت و ربط را ایجاد می‌کند.

پرسش: چرا در قرآن از کلمه «لعلّ» (شاید) استفاده شده است؟

کد: 65گروه: قرآن وتفسیر

در قرآن كريم، الفاظی نظير «لعلّ» و مانند آن آمده است؛ آيا اين الفاظ به ‏همان معنایی كه در بين مردم رايج است ـ كه نشان دهندۀ شک، ترديد و عدم يقين ‏است ـ به كار رفته است يا خیر؟

هوالعلیم.
«لعلّ» در زبان قرآن به معنای امید و توقّع حصول شیء است نه شک و شبهه در آن.

پرسش: منظور از «الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ» در سوره حمد چه کسانی هستند؟

کد: 64گروه: قرآن وتفسیر

با عرض سلام؛

با توجه به آیه «صِرَاطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ»، منظور از کسانی که خداوند به آنان نعمت داده و راه آنان درخواست می‌شود چیست؟ این افراد چه کسانی هستند و با چه نشانه‌هایی می‌توان آنان را شناخت؟

هوالعالم.

مقصود از این اشخاص ـ چنانچه در روایات مذکور است ـ ائمّه علیهم‌السّلام و شیعیان آنان می‌باشند؛ چنانچه رسول خدا فرمود: «یا علی! انت و شیعتُک هم الفائزون یوم القیامة» و شیعیان امیرالمؤمنین علیه‌السّلام عبارتند از سلمان، مقداد، عمّار، اویس و اولیاء الهی و عرفاء باللَه که به همان مقام و منزلتی رسیدند که حجاب و مانعی برای وصول به حقایق برایشان وجود ندارد و اوصاف آن‌ها را حضرت در نهج‌البلاغه فرموده‌اند.

پرسش: بررسی آیه 4 سوره قدر؛ منظور از «روح» در شب قدر چیست؟

کد: 63گروه: قرآن وتفسیر

با سلام؛

منظور از کلمۀ «روح» در آیۀ (تَنَزَّلُ الْمَلَائِكَةُ وَالرُّوحُ) [آیۀ 4 سورۀ قدر] چیست؟

هوالعلیم.
[روح] مَلَکی است مقرَّب که بالاتر از سایر ملائکه است.

پرسش: منظور از «تفقه» در قرآن و روايات چیست؟

کد: 62گروه: قرآن وتفسیر

مراد از «تفقّه» ـ كه در قرآن و روايات آمده ـ چيست؟

هوالعلیم.
[«تفقّه» یعنی:] پی‌بردن به حقایق وحیانی از طُرق و مسیر‌های معیّن و تعریف شده که توسط حضرات معصومین علیهم‌السلام، از ناحیۀ اولیای الهی و عرفاء باللَه، به دست ما می‌رسد.

پرسش: تفسیر «أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ»؛ چرا در قرآن کلمه «خالق» جمع بسته شده است؟

کد: 61گروه: قرآن وتفسیر

با سلام و عرض ادب؛

چرا کلمۀ «خالقین» در آیۀ شریفۀ (فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ) جمع است؟ مگر خداوند أحد (یکی) نیست؟ آیا بهتر نبود که گفته شود: «فتبارک اللَه الحسن الخالق»؟

هوالعلیم.
«خالق» در اینجا به معنای فاعل است؛ نه اصلِ خلقت.

پرسش: نقش مفسران و شأن نزول در تفسیر؛ چرا برداشت‌های مختلف از قرآن با وجود یک پیش‌فرض انجام می‌شود؟

کد: 60گروه: قرآن وتفسیر

1. چرا افراد مختلف با داشتن یک پيش‌فرض معيّن به سراغ قرآن می‌روند ولی جواب‌های متفاوت برداشت می‌كنند؟
2. جايگاه و نقش آراء مفسّران در تفسير قرآن چيست؟
3. حجيّت و نقش شأن نزول در تفسير قرآن چگونه است؟
4. نقش شبهات نو‌ظهور در فهم معارف دينی چيست؟

هوالعلیم.
1. طبیعی است که پاسخ، مطابق با پیش فرض خواهد بود؛ نه بیشتر.
2. چنانچه پاسخ این مطلب داده شد، مفسّر در تفسیر باید به آن دو نکته که عرض شد توجه کند.
3. شأن نزول، صرفاً جهت ارائۀ طریق است؛ نه بیشتر.
4. شبهات، حکایت از جهل و نافهمی و قصور در معرفت دینی دارد و صرفاً برای تحقیق بیشتر درمفاهیم آیات مفید است.

پرسش: دلایل بدزبانی در قرآن کریم چیست؟

کد: 59گروه: قرآن وتفسیر

دلایل «بدزبانی» از منظر قرآن کریم چیست؟

هوالعلیم.
دلایل بدزبانی:
1. سورة النّساء (148): (لا يُحِبُّ اللَّهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلاَّ مَنْ ظُلِم‏).
2. نور (19): (إِنَّ الَّذينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَليمٌ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَة).

3. نورملکوت قرآن، جلد 1 صفحۀ 55.
4. الجاثیه (7): (وَيْلٌ لِكُلِّ أَفَّاكٍ أَثيم‏).
5. القلم (10 و 11): (وَ لا تُطِعْ كُلَّ حَلاَّفٍ مَهين‏ * هَمَّازٍ مَشَّاءٍ بِنَميمٍ).
6. الحجرات (12): (وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضا).

7. نورملکوت قرآن، جلد 1، صفحات 195 و 198.
8. الهمزه (1): (وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ).
9. الشّعراء (221 و 222): (هَلْ أُنَبِّئُكُمْ عَلى‏ مَنْ تَنَزَّلُ الشَّياطينُ * تَنَزَّلُ عَلى‏ كُلِّ أَفَّاكٍ أَثيم).‏

برای توضیح، به تفسیر المیزان مراجعه شود.

پرسش: چرا وعده‌های بهشتی قرآن مخصوص مردان است؟

کد: 58گروه: قرآن وتفسیر

چرا در بسیاری از آیات قرآن، وعده‌های بهشتی عمدتاً به مردان داده شده است؟ مانند آیات 33 و 34 سوره نبأ، یا آیات سوره الرحمن و موارد مشابه.

هوالعلیم.
به جهت غلبۀ رجولیّت که همراه با نوعی ابراز عفاف و حرمت است.

پرسش: راز عبارت «أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ» در قرآن؛ چرا خداوند خود را «بهترین آفرینندگان» می‌نامد؟

کد: 57گروه: قرآن وتفسیر

با سلام و عرض احترام؛

خداوند أحد است و مثل و مانندی ندارد؛ با توجه به این مطلب، منظور از آیۀ (فَتَبَارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِينَ) که در آن کلمۀ «خالق» به صورت جمع آمده است، چیست؟

لطفاً توضیح بفرمایید.

هوالعلیم.
«خالق» به معنای سازنده و به وجود آورنده است؛ یعنی از میان همۀ سازندگان و خلق‌کنندگان در این عالم، خداوند از همه نیکوتر و پسندیده‌تر خلق می‌نماید.

پرسش: راز بی‌هوش شدن حضرت موسی در کوه طور چیست؟

کد: 56گروه: قرآن وتفسیر

سلام علیکم؛

حضرت استاد در جلسۀ 749 اسفار می‌فرمایند: «بحث اندکاک کوه در تجلّی حضرت حق و بی‌هوش شدن حضرت موسی علیه‌السلام، نه اینکه کوه در خارج مندک شده باشد، بلکه در نفس ایشان، آن جبلانیّت و استقلال اندکاک یافته است»؛ حال سؤال اینجاست که آیا در این‌صورت، از ظهور آیه رفع ید نخواهدشد؟ البته با برداشت معنوی تناقضی ندارد.

هوالعلیم.
آیه، ظهور در انمحاء و نیستی دارد و آن دارای مراتب است، در حقیقت صورت مثالی، کوهِ دکّ و نابود شده بود و این مرتبه‌ای از مراتب دکّ و محو است و منافاتی در بین نیست.

پرسش: معنای تقدیس سرّ؛ چرا برای علمای بزرگ از عبارت «قدس سرّه» استفاده می‌شود؟

کد: 55گروه: قرآن وتفسیر

سلام علیکم؛

۱. تفسیر تسنیم چگونه است؟

۲. آیا می‌توان آن را تکمله‌ای بر تفسیر المیزان دانست؟

۳. آیا این تفسیر مورد تأیید و مراجعه حضرت‌عالی می‌باشد؟

۴. اگر دربارۀ مرحوم علامه طهرانی بگوییم «قدّس سرّه»، مقصود از «تقدیس سرّ» چیست و به‌طور کلی منظور از «سِرّ» چه می‌باشد؟

هوالعلیم.
1 و 2 و 3. بنده تا کنون به این تفسیر مراجعه نکرده‌ام و اطّلاعی از آن ندارم.
4. «سرّ» به ارتباط و پیوند انسان با خدای متعال گفته می‌شود؛ یعنی همان جهت ربطی نفس با خدای متعال. «سرّ» هر شخصی یعنی حقیقت نهفتۀ درون که با مبدأ خود مرتبط می‌باشد و «تقدیس آن» به معنای پاک و زلال بودن و از شوائب کثرت و تعلّقات به ماسوی‌اللَه منزّه بودن است.

پرسش: تفسیر آیات ۱۱، ۱۲، ۱۳ و ۱۴ سورۀ لقمان چیست؟

کد: 54گروه: قرآن وتفسیر

تفسیر آیات ۱۱، ۱۲، ۱۳ و ۱۴ سورۀ لقمان چیست؟

هوالعلیم.

در این آیات، توجّه انسان را به ذات الهی، در عین رعایت اسباب و وسائط در عالم تکوین بیان می‌کند و مراتب عبودیّت را با حفظ رعایت ادب لوازم و سلسلۀ علل توضیح می‌دهد.

پرسش: راز حروف مقطعه سوره مریم: آیا «کهیعص» به حادثه کربلا و عاشورا اشاره دارد؟

کد: 53گروه: قرآن وتفسیر

سلام علیکم؛ تفسیر آیۀ اول سورۀ مریم (کهیعص) چیست؟ آیا درست است که می‌گویند: «تفسیر آن، در مورد حادثۀ کربلاست»؟

هوالعلیم.
تفسیر این حروف، هنوز به درستی روشن نشده است؛ گرچه در بعضی از اخبار ـ چنان‌که ذکر کردید ـ به حادثۀ کربلا اشاره شده است.

پرسش: تفسیر «وَاللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ»؛ نقش اراده انسان در هدایت الهی چیست؟

کد: 52گروه: قرآن وتفسیر

بسم اللَه الرحمن الرحیم.
سلام علیکم؛

1. در آیۀ شریفه (وَاللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشَاءُ) آیا می‌توان این‌گونه برداشت کرد که: «هر کس طالب هدایت باشد، خداوند او را هدایت خواهد کرد» یعنی ضمیر را به «شخص» برگردانیم یا باید این‌گونه معنی کرد که «خداوند هر که را که اراده کرده باشد، هدایت خواهد کرد» یعنی ضمیر را به «خدا» برگردانیم؟

2. اراده و اختیار انسان در این دو برداشت چگونه توجیه می‌شود؟

ان‌شاء‌الله خداوند ما را هدایت کرده و به شما طول عمر عنایت فرماید.

هوالعلیم.

1. در صورت بازگشت ضمیر در «یشاء» به «مَن»، نیاز به تقدیر مفعول است برای «یشاء»! مضافاً به اینکه در برخی از آیات مانند: (عَجَّلْنا لَهُ فیها ما نَشاءُ لِمَنْ نُريد) مستقیماً ضمیر به خود ذات پروردگار باز می‌گردد و این قرینه است به اینکه منظور از «مَن یَشاء» مورد اختیار و ارادۀ حق تعالی است.
2. ارادۀ انسان که خارج از ارادۀ پروردگار نیست و نمی‌تواند در عرض ارادۀ او قرار گیرد؛ بلکه یک اراده است که به دو مرید نسبت و ارتباط پیدا کرده است.

پرسش: بررسی مفهوم «انا لله و انا الیه راجعون»؛ آیا جهنمیان هم به ملاقات خدا می‌روند؟

کد: 51گروه: قرآن وتفسیر

بسم اللَه الرحمن الرحيم.
سلام عليكم؛
باتوجه به آيۀ «إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ» كه می‌فرماید: «بازگشت همه به سوی خداست»، پس يعنی آن‌هایی كه در جهنم مخلَّد هستند هم به خدا برمی‌گردند؟ يعنی حتّی چنین افرادی هم به «لقاء اللَه» می‌رسند؟ اصولاً چطور می‌شود که این افراد، هم در جهنم مخلَّدند و هم به خدا برمی‌گردند؟

لطفاَ برای بنده توضيح دهيد.
شكراً جزيلا.

هو‌العالم.

بازگشت به پروردگار به معنای رفع حجاب از چشمان باطن و مشاهدۀ ظهور صفاتِ جمال و جلال خداوند است. انسان تا وقتی در این دنیا گرفتار نفس و تعلّقات و پرداختن به امور دنیوی است، چشمش جز ظاهر و مظاهر چیزی نمی‌بیند؛ وجود خود را مستقل می‌پندارد و تأثیر و تأثّر را از سلسۀ موجودات دنیا می پندارد و علل و اسباب را در همین موجودات می‌جوید و از علت اصلی غفلت می‌ورزد و او را به حساب نمی‌آورد و به هر کار خلافی دست می‌زند؛ غافل از اینکه در همین دنیا و در همین حالی که مشغولِ عمل خلافِ رضای حق است، در تحت سیطره و هیمنۀ صفات جمال و جلال او است؛ ولی او بی‌هوش است و احساس نمی‌کند. پس از اینکه از این دنیا رفت، چشمان برزخی او باز می‌شود و می‌فهمد که تمام تفکّرات او در دنیا، تخیّل و توهمّی بیش نبوده است و قدرت حقیقی و علم حقیقی و حیات حقیقی منحصراً در تحت ارادۀ ذات واحد حق بوده است؛ هر کجا که می‌خواسته اعمال می‌کرده و هر کجا نمی‌خواسته اعمال نمی کرده.

پرسش: تفسیر آیه ۳۶ سوره اسراء: منظور از آیه «وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ» چیست؟

کد: 50گروه: قرآن وتفسیر

تفسیر سورۀ اسراء، آیۀ 36 چیست؟ [وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ ۚ إِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ أُولَٰئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْئُولًا]

هوالعلیم.

به ترجمۀ تفسیر المیزان ذیل همین آیه (وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ) مراجعه فرمایید.
مرحوم علّامه طهرانی رضوان‌اللَه‌علیه نیز در جای‌جای کتاب‌های خویش پیرامون این آیۀ شریفه مطالبی را بیان فرموده‌اند؛ در صورت دسترسی به کامپیوتر، به برنامۀ «کیمیای سعادت» مراجعه فرمایید تا تطبیق با مصادیقی از این آیه را نیز مشاهده فرمایید: کتاب امام شناسی، جلد 3، صفحۀ 336 و جلد 2، صفحۀ 125 و جلد 3، صفحۀ 122 و کتاب معادشناسی، جلد 5، صفحۀ 291 و جلد 8، صفحۀ 297 و جلد 8، صفحۀ 301 و کتاب نور ملکوت، جلد 1، صفحۀ 150 و 311 و جلد 2، صفحۀ 434 و کتاب اسرار ملکوت، جلد 2، صفحۀ 87 و کتاب افق وحی، صفحۀ 105 و 275.

پرسش: آیا ختم قرآن از روی صفحه تلویزیون و بدون وضو ثواب دارد؟

کد: 8گروه: قرآن وتفسیر

1. آیا ثواب ختم قرآن را می‌شود از طریق نگاه کردن به صفحۀ تلویزیون بُرد یا باید حتماً قرآن را در دستانمان بگیریم؟
2. آیا بدون وضو هم می‌شود از ثواب ختم قرآن استفاده کرد؟
3. آیا می‌شود درحال دراز‌کشیده یا در بستر، به قرآن گوش کرد؟
با تشکر و آرزوی موفقیت.

هوالعلیم.
1. باید انسان، خودْ قرآن را بخواند.

2. بدون وضوء، ثواب و اجر کمتری نصیب می‌گردد.

3. گوش کردن قرآن در حال استراحت مانعی ندارد.

پرسش: چرا لمس کلمات و قرائت قرآن در ایام عادت ماهانه ممنوع است؟

کد: 7گروه: قرآن وتفسیر

چرا زنان در ایام عادت ماهانه اجازهٔ قرائت قرآن یا لمس کلمات قرآن را ندارند؟ با اینکه ممکن است خود را پاکیزه کنند یا پس از چند روز، از نظر ظاهری پاک شده باشند. علت این حکم چیست؟

هوالعلیم.
چون حالتی برای آن‌ها پیدا می‌شود که با لمس قرآن منافات دارد.

پرسش: آیا گفتن «اعوذ بالله» پیش از آیاتی که با کلمه «الله» شروع می‌شوند، واجب است؟

کد: 6گروه: قرآن وتفسیر

سلام علیکم؛

یکی از اساتید درس قرآن گفته است: «در هنگام قرائت هر آیه‌ای که با کلمۀ جلالۀ اللَه شروع می‌شود ـ مثل آیة‌الکرسی و آیۀ نور ـ لازم نیست قبل از آن “اعوذ باللَه مِن الشیطان الرجیم“ بگویید». آیا این حرف درست است؟

پرسش: چرا نام حضرت علی به عنوان جانشین پیامبر در قرآن نیامده است؟

کد: 5گروه: قرآن وتفسیر

بسم اللَه الرحمن الرحیم.
با سلام؛

چرا در قرآن، نام حضرت علی علیه‌السلام به صراحت، به عنوان جانشین پیامبر اکرم برده نشده است؟

هوالعلیم.
علّت این مطلب آن است که امیرالمؤمنین علیه‌السلام حقیقتِ ولایت است و ولایت، باطن رسالت و مغز آن می‌باشد. از‌آنجا‌که باطن، همیشه باید در پشتِ ظاهر قرار گیرد و ظاهر همچو پوسته و قِشری حافظ آن باشد، بنابراین نمی‌توان این حقیقت را ظاهر و آشکار در قرآن مطرح نمود؛ البته روایات و کلمات بزرگان در این باب بسیار است و بنده فقط اشاره‌ای در اینجا نمودم.

و علت اینکه اسم پیامبر ذکر شده است، به جهت این است که پیامبر، هر دو جهت ظاهر و باطن را دارا بوده است.
و به همین جهت است که خداوند، امیرالمؤمنین علیه‌السلام را معیار و میزان حق و باطل قرار داده است و به‌واسطۀ او، صفِ منافق از مؤمن متمیّز خواهد شد و رسول خدا فرمود: «ای علی! من بر تنزیل قرآن با مشرکین جنگ نمودم و تو بر تأویل قرآن [با آن‌ها جنگ خواهی کرد]» و تأویل قرآن یعنی ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام.
اگر اسم امیرالمؤمنین در قرآن می‌آمد که دیگر امتحان و ردّ و قبول افراد معنایی نداشت.

پرسش: آیا ممکن است منشأ قرآن و معجزات پیامبر، موجوداتی قدرتمند غیر از خدا باشند؟

کد: 4گروه: قرآن وتفسیر

با عرض سلام؛
بنده در مورد معجزات قرآن، تحقیقات بسیاری کرده‌ام و از بسیاری مطالب علمی و جنبه‌های دیگر که در قرآن وجود دارد آگاه شده‌ام و برایم شکی نیست که این مطالب، از جانب پیامبر اسلام نیست و هیچ انسانی هم قدرت خلق چنین معجزه‌ای را ندارد؛ چون توانایی‌های انسان مشخص و محدود است. اما ما انسان‌ها از موجودات دیگر این جهان آگاهی کامل نداریم. شاید موجودی وجود داشته باشد که توانایی‌های او از انسان بیشتر باشد و قرآن نیز از ناحیۀ او باشد و علاوۀ بر آن، در همۀ جهات هم پیامبر را تحت حمایت خود قرار داده باشد که معجزات دیگر او ـ حتی شق القمر ـ را برایش انجام دهد.
چگونه می‌توان ثابت کرد که این موجودِ مقتدر، فقط خودِ خداست؟ شاید این موجود، خدایی که ما می‌پرستیم نباشد! هر چند این موجود، مخلوق خداست و قدرتش را نیز از خدا گرفته است.

هوالعلیم.
اعتراف به اعجاز در قرآن، مساویِ اعتراف به انتساب ربوبی است؛ زیرا در خودِ قرآن به این مسئله تصریح شده است.

پرسش: آیا گوش دادن به قرائت قاریان اهل سنت برای تقویت صوت و لحن جایز است؟

کد: 3گروه: قرآن وتفسیر

آيا گوش دادن به قرائت قرّاء سنّى به منظور تقويت صوت و لحن، مانعى دارد؟

پرسش: آیا شنیدن ترتیل قاریان اهل سنت، تأثیر منفی بر نفس و روح انسان دارد؟

کد: 2گروه: قرآن وتفسیر

سلام علیکم؛

آیا گوش کردن به صوت ترتیل قاریان سنّی، در نفس انسان اثر معکوس می‌گذارد؟

پرسش: آیا گوش دادن به تلاوت قاریان اهل سنت برای تمرین قرائت اشکال شرعی دارد؟

کد: 1گروه: قرآن وتفسیر

آيا گوش دادن به تلاوت قرّاء سنّی به منظور تمرين، ايرادی دارد؟