توضیحاتاستصحاب عدم منع محور اصلی این جلسه است. بحث با بررسی اشکال محقق نائینی بر جریان آن به دلیل لغویت آغاز میشود. سپس پاسخ آیتالله خویی بررسی میشود که بر تفاوت موضوع جهل به حکم و علم به عدم واقع تکیه دارد. در ادامه، این پاسخ نقد میشود و توضیح داده میشود که جهل به واقع و علم به عدم واقع، در این مسئله به عنوان دو موضوع مستقل برای اثر عمل نمیکنند، بلکه هر دو به عدم وثاقت بازمیگردند و از این جهت، مبنای استدلال آیتالله خویی محل اشکال است. سپس با طرح نمونه صید در حرم، امکان ترتب یک اثر بر منشأهای متفاوت توضیح داده میشود و بحث به مسئله ترتب اثر بر جامع میرسد. در ادامه، تعارض استصحاب عدم منع با استصحاب عدم اباحه و تفاوت میان عدم منع و اباحه بررسی میشود. در پایان نیز مبنای استصحاب عدم ازلی و تغییر موضوع در آن نقد میشود و جریان این اصل مورد خدشه قرار میگیرد.
توضیحاتدر این جلسه از سلسله دروس خارج اصول فقه، اِشکال دوم محقق نائینی بر جریان استصحاب عدم منع، یعنی مسئلۀ تعارض استصحابین، بررسی میشود. استاد آیتالله حاج سید محمدمحسن حسینی طهرانی ابتدا اِشکال تعارض استصحاب عدم منع قبل از شرع با استصحاب عدم اباحه و بیان مرحوم علامه طهرانی را در این خصوص مطرح، و سپس سه نکته در جواب اشکال بیان میکنند: توجه به رابطۀ احکام اربعه با بعث و زجر، بررسی اثر مترتب بر استصحاب و مسئلۀ اصل مثبت، و تقدم اصل سببی؛ یعنی استصحاب عدم بعث و زجر بر اصل مسببی. در ادامه، جواب اول و دوم آیتالله خویی دربارۀ استصحاب عدم منع تقریر شده و مبنای ایشان در جریان استصحاب در ظرف شرع و احراز واقع بررسی میشود. در پایان، دیدگاه آیتالله خویی نقد شده و با تفکیک میان اباحۀ عام و خاص، اِشکال اصل مثبت مورد بررسی قرار میگیرد. همچنین مسئلۀ حالت سابقۀ عدم حکم تنجیزی پس از بعثت و تدریجی بودن تشریع احکام مطرح میشود.