بررسی مفهوم «انا لله و انا الیه راجعون»؛ آیا جهنمیان هم به ملاقات خدا می‌روند؟

بازگشت به پروردگار به معنای رفع حجاب از چشمان باطن و مشاهدۀ ظهور صفاتِ جمال و جلال خداوند است. انسان تا وقتی در این دنیا گرفتار نفس و تعلّقات و پرداختن به امور دنیوی است، چشمش جز ظاهر و مظاهر چیزی نمی‌بیند؛ وجود خود را مستقل می‌پندارد و تأثیر و تأثّر را از سلسۀ موجودات دنیا می پندارد و علل و اسباب را در همین موجودات می‌جوید و از علت اصلی غفلت می‌ورزد و او را به حساب نمی‌آورد و به هر کار خلافی دست می‌زند؛ غافل از اینکه در همین دنیا و در همین حالی که مشغولِ عمل خلافِ رضای حق است، در تحت سیطره و هیمنۀ صفات جمال و جلال او است؛ ولی او بی‌هوش است و احساس نمی‌کند. پس از اینکه از این دنیا رفت، چشمان برزخی او باز می‌شود و می‌فهمد که تمام تفکّرات او در دنیا، تخیّل و توهمّی بیش نبوده است و قدرت حقیقی و علم حقیقی و حیات حقیقی منحصراً در تحت ارادۀ ذات واحد حق بوده است؛ هر کجا که می‌خواسته اعمال می‌کرده و هر کجا نمی‌خواسته اعمال نمی کرده.