هوالعلیم
پاسخ این سؤال در جلد دوم کتاب اسرار ملکوت و افق وحی آمده است.

هو‌العالم.
حقيقتِ مفاد اين كلمۀ مباركه، نفی هرگونه تعيّن و استقلال در وجود ـ چه در ذات و چه در اسم و صفت و فعل ـ است. انسان با گفتن «لا اله» نفی همۀ مظاهر عالم را در قالب علّيّت و مؤثّريّت می‌كند و با اثبات «إلّا اللَه» انحصار همۀ علل و اسباب را در وجود ذات اقدس حق می‌نمايد و هرگونه كُرنش و تواضع و عبوديّتی را فقط به پيشگاه خدای متعال عرضه می‌نمايد و همۀ مظاهر تأثير و تسبيب را كه در چشم اهل ظاهر و اهل دنيا موجّه و جاذب‌اند، پوچ و توخالی و سراب می‌بيند و حقيقت را فقط در یک‌جا ملاحظه می‌كند. و اگر مفاد اين كلمۀ طيّبه در وجود انسان ظهور پيدا كند و سرّ و قلب انسان به معنا و حقيقت آن برسد، تمامی اين مطالب برای او مشهود و عيان خواهد شد و اين است مرتبۀ توحيد و معرفت ذات ربوبی بحقّ‌المعرفة. رزقنا اللَهُ و ايّاكم الوصولَ إلی هذة المرتبة ان‌شاء‌اللَه تعالیٰ.

هو‌العالم.

بازگشت به پروردگار به معنای رفع حجاب از چشمان باطن و مشاهدۀ ظهور صفاتِ جمال و جلال خداوند است. انسان تا وقتی در این دنیا گرفتار نفس و تعلّقات و پرداختن به امور دنیوی است، چشمش جز ظاهر و مظاهر چیزی نمی‌بیند؛ وجود خود را مستقل می‌پندارد و تأثیر و تأثّر را از سلسۀ موجودات دنیا می پندارد و علل و اسباب را در همین موجودات می‌جوید و از علت اصلی غفلت می‌ورزد و او را به حساب نمی‌آورد و به هر کار خلافی دست می‌زند؛ غافل از اینکه در همین دنیا و در همین حالی که مشغولِ عمل خلافِ رضای حق است، در تحت سیطره و هیمنۀ صفات جمال و جلال او است؛ ولی او بی‌هوش است و احساس نمی‌کند. پس از اینکه از این دنیا رفت، چشمان برزخی او باز می‌شود و می‌فهمد که تمام تفکّرات او در دنیا، تخیّل و توهمّی بیش نبوده است و قدرت حقیقی و علم حقیقی و حیات حقیقی منحصراً در تحت ارادۀ ذات واحد حق بوده است؛ هر کجا که می‌خواسته اعمال می‌کرده و هر کجا نمی‌خواسته اعمال نمی کرده.