توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق اقسام وجود و تمایز میان وجود فی نفسه و وجود فی غیره می‌پردازند. بحث با تعریف وجود استقلالی و وجود رابط آغاز می‌شود و با مثال‌هایی از عالم اعتبار و ذهن، تفاوت میان وجود حقیقی و وجود اعتباری روشن می‌گردد. در ادامه، استاد به تفکیک میان وجود رابط و وجود رابطی پرداخته و دیدگاه‌های فلسفی پیرامون نحوه تحقق نسبت میان موضوع و محمول در قضایا را بررسی می‌کنند. در این مسیر، به اشکالات مطرح شده پیرامون وجود رابط و پاسخ‌های مرحوم آخوند ملاصدرا اشاره می‌شود که چگونه مفهوم وجود بر این نسبت‌ها حمل می‌گردد. این جلسه با هدف تبیین دقیق جایگاه هستی‌شناختی نسبت‌ها در عالم خارج و ذهن، به تحلیل این مسئله می‌پردازد که آیا نسبت‌ها دارای وجود مستقل هستند یا صرفاً از باب اشتراک لفظی، مفهوم وجود بر آن‌ها اطلاق می‌شود.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق ماهیت وجود رابط و تفاوت آن با وجود رابطی می‌پردازند. بحث با تفکیک میان وجود فی‌نفسه و وجود فی‌غیره آغاز شده و به این پرسش اساسی پاسخ می‌دهد که آیا وجود رابط، حقیقتی خارجی است یا امری اعتباری که تنها در ذهن تحقق می‌یابد. استاد با بررسی مثال‌های زبانی و نحوی، نشان می‌دهند که چگونه ذهن برای برقراری ارتباط میان مفاهیم، دست به اعتبار می‌زند و این اعتبار را به عنوان وجود رابط نام‌گذاری می‌کند. در ادامه، ضمن نقد دیدگاه‌هایی که وجود رابط را مرتبه‌ای از مراتب تشکیک وجود می‌دانند، به اشکال تسلسل در ثبوت نسبت‌ها اشاره شده و در نهایت، با استناد به کلام مرحوم آخوند، تفاوت میان اطلاق لفظ وجود بر حقایق خارجی و کاربرد آن در عالم اعتبار و ادوات تبیین می‌شود تا روشن گردد که وجود رابط در واقع، وجودی ذهنی و ابزاری برای فهم قضایاست.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مفهوم «وجود رابط» و جایگاه آن در قضایای منطقی می‌پردازند. بحث با نقد دیدگاه‌های رایج در اطلاق لفظ وجود بر نسبت‌ها آغاز شده و با تفکیک میان وجود رابط و وجود محمولی ادامه می‌یابد. استاد با بهره‌گیری از مبانی فلسفی، چگونگی تحقق این وجود در ذهن و تفاوت آن با وجودهای خارجی را تشریح کرده و به تحلیل نحوه لحاظ آلی و استقلالی در قضایا می‌پردازند. در ادامه، با طرح مباحثی پیرامون ثبوت محمول برای موضوع، به شبهات مطرح‌شده در این زمینه پاسخ داده شده و در نهایت، دیدگاه حکماء متألهین مبنی بر اینکه تمام اشیاء در عالم خارج نسبت به وجود حق‌تعالی، وجود رابط هستند، مورد بررسی قرار می‌گیرد. این مباحث به مخاطب کمک می‌کند تا درک عمیق‌تری از نحوه ارتباط میان حقایق هستی و جایگاه نسبت‌ها در نظام وجودی پیدا کند.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مفهوم «وجود رابط» و جایگاه آن در نظام هستی می‌پردازند. بحث با تفکیک میان وجود مطلق و وجود خاص آغاز شده و به بررسی نحوه اطلاق وجود بر موجودات استقلالی و روابط میان آن‌ها می‌رسد. استاد با نقد دیدگاه‌های رایج، به این پرسش اساسی پاسخ می‌دهند که آیا وجود رابط، حقیقتی در عالم خارج است یا صرفاً تحلیلی ذهنی و اعتباری. در ادامه، با استفاده از مثال‌های عرفی و منطقی، تفاوت میان مقام ثبوت در خارج و مقام اثبات در ذهن روشن می‌شود. این مباحث به مخاطب کمک می‌کند تا دریابد چگونه ذهن انسان با جعل مفاهیم رابط، به قضایای منطقی ساختار می‌بخشد و چرا اطلاق لفظ وجود بر این روابط، نیازمند دقت در مابه‌الاِشتراک میان وجودات استقلالی و رابط است. این جلسه با طرح یک چالش فلسفی درباره نحوه اطلاق وجود بر وجود رابط به پایان می‌رسد.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مفهوم «وجود رابط» و جایگاه آن در نظام هستی می‌پردازند. بحث با تعریف وجود فی‌نفسه و وجود فی‌غیره آغاز شده و با بررسی چگونگی انتزاع مفاهیم ثانویه توسط ذهن ادامه می‌یابد. استاد با نقد نگاه‌های سطحی که وجودات خارجی را فاقد واقعیت می‌پندارند، بر این نکته تأکید می‌کنند که اشیاء در عین داشتن حقیقت خارجی، استقلال ذاتی ندارند و وجودشان در برابر وجود بسیط و نامتناهی حق‌تعالی، وجودی تعلقی و ربطی است. در این مسیر، با بهره‌گیری از مثال‌های روشن، تفاوت میان «فنای در حد» و «سلب وجود» تبیین می‌شود تا مخاطب دریابد که چگونه کثرات عالم در عین حفظ واقعیت خود، در وحدت وجود الهی فانی هستند. این جلسه با هدف رفع سوءتفاهم‌های رایج پیرامون توحید افعالی و نسبت میان خالق و مخلوق ارائه شده است.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق تفاوت میان وجود رابط و وجود محمولی در قضایای فلسفی می‌پردازند. بحث با تحلیل دیدگاه متکلمین و فلاسفه درباره نحوه حمل محمول بر موضوع در قضایای هلیات مرکبه آغاز می‌شود و به بررسی چالش‌های موجود در قضایای ثبوتیه و سلبیه می‌رسد. در ادامه، تفاوت میان مفاهیم ثبوت، کون، حصول و وجود مورد واکاوی قرار گرفته و دیدگاه مرحوم محقق دوانی در خصوص اعیان ثابته و نحوه تعلق آن‌ها به وجودات خارجی مطرح می‌گردد. استاد با نقد و بررسی دیدگاه‌های مطرح شده، به تبیین این نکته می‌پردازند که چگونه وجود محمولی در عین اتکا به موضوع، دارای وجود خارجی است و با وجود رابط که امری اعتباری و ذهنی است، تفاوت بنیادین دارد. این جلسه با هدف روشن‌سازی مرزهای دقیق میان این اصطلاحات حکمی و رفع سوءتفاهم‌های رایج در این مبحث پیچیده فلسفی ارائه شده است.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مفهوم «وجود رابط» و «وجود رابطی» در قضایای منطقی می‌پردازند. بحث با تحلیل قضایای هلیّت مرکبه آغاز می‌شود و استاد توضیح می‌دهند که مقصود متکلم در این قضایا، نه اثبات وجود خارجی برای محمول، بلکه ایجاد یک ارتباط میان موضوع و محمول در مقام تکلم است. در ادامه، این بحث به عالم تکوین و نحوه اتکای موجودات به حق‌تعالی پیوند می‌خورد و با استفاده از مثال‌های ملموس، تفاوت میان وجود مستقل و وجود وابسته (رابطی) روشن می‌شود. در بخش پایانی، استاد با نقد برخی رویکردهای سطحی در فتاوای فقهی و تقلید، بر ضرورت دقت در انتخاب مرجع تقلید و لزوم احراز صفات واقعیِ «صائن لنفسه» و «حافظ لدینه» تأکید می‌کنند. این جلسه با هدف اصلاح نگاه مخاطب نسبت به مبانی معرفتی و پیوند آن با عمل دینی ارائه شده است.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین مبانی فلسفی پیرامون نحوه ارتباط و تعلق عالم وجود با مبدأ اول می‌پردازند. بحث با بررسی دیدگاه حکما و اهل تشکیک آغاز می‌شود که عالم خلق را وجودی متأخر و متکی به ذات حق می‌دانند. در ادامه، دیدگاه عرفانی و فلسفی عمیق‌تری مطرح می‌شود که در آن، حقیقت عالم کون نه به عنوان وجودی مستقل یا عرضی قائم به موضوع، بلکه به مثابه وجود رابط و نفسِ انتساب به ذات احدیت تبیین می‌گردد. استاد با نقد تمثیل‌های رایج همچون اعراض و صور، به تحلیل دقیق کلام محقق دوانی و تفاوت‌های ظریف میان وجود رابط و وجود رابطی می‌پردازند. در نهایت، این نتیجه حاصل می‌شود که عالم وجود، ظهور و نزول ذات احدیت است و هرگونه نگاه استقلالی به موجودات، حجابی در مسیر توحید حقیقی به شمار می‌رود.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق رابطه میان اعیان ثابته و وجود خارجی می‌پردازند. بحث با تحلیل مثال مرحوم محقق دوانی در باب توحید وجود و وحدت شخصی آغاز می‌شود که در آن، حقایق اشیاء به اعراض و صور تشبیه شده‌اند. در ادامه، استاد به نقد و بررسی دیدگاه مرحوم آخوند ملاصدرا نسبت به این تمثیل می‌پردازند که معتقد است اعیان ثابته وجود رابط محض هستند و هیچ وجود فی‌نفسه‌ای ندارند. این سخنرانی با واکاوی مفهوم وجود رابط و رابطی، به این نتیجه می‌رسد که اعیان ثابته در دو مرتبه قابل بررسی هستند؛ یکی از جهت تعلق به مبدأ اعلی که وجودی رابط است و دیگری از جهت بروز و ظهور وجود که می‌توان برای آن مرتبه‌ای از وجود فی‌نفسه قائل شد. این مباحث به مخاطب کمک می‌کند تا نسبت میان ماهیات، اعراض و وجود حق تعالی را در نظام حکمت متعالیه بهتر درک کند.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق جایگاه و معنای معقولات ثانیه در نظام فلسفی و منطقی می‌پردازند. بحث با تفکیک میان معقولات بالذات و معقولات بالعرض آغاز می‌شود و با بررسی نحوه انتزاع مفاهیم از واقعیت‌های خارجی و ذهنی ادامه می‌یابد. ایشان با تکیه بر کلام مرحوم آخوند، مرز میان معقولات ثانویه فلسفی که ریشه در آثار وجود دارند و معقولات منطقی که صرفاً در ظرف ذهن تحقق می‌یابند را روشن می‌سازند. در این مسیر، مفاهیمی همچون وجود، امکان، وجوب و شیئیت مورد واکاوی قرار می‌گیرند تا مشخص شود هر یک در چه رتبه‌ای از معقولیت قرار دارند. در نهایت، این جلسه به رفع ابهام از نحوه استناد معقولات ثانیه به معقولات اولیه می‌پردازد و تفاوت نگاه فلسفی به وجود با نگاه منطقی به قضایا را برای مخاطب تبیین می‌کند تا سیر منطقی انتزاع مفاهیم در ذهن روشن شود.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق جایگاه معقولات ثانیه و نحوه وجود آن‌ها در عالم ذهن و خارج می‌پردازند. بحث با تفکیک میان اوصافی که مابإزاء خارجی دارند و اوصافی که تنها در ذهن یا عالم واقع (نفس‌الأمر) محقق هستند، آغاز می‌شود. استاد با بررسی دیدگاه‌های فلسفی، به تحلیل قضایای حقیقیه و تفاوت آن با قضایای خارجیه می‌پردازند و توضیح می‌دهند که چگونه مفاهیمی مانند زوجیت یا امکان، بدون نیاز به وجود خارجی یا ذهنی، در عالم واقع صادق هستند. در ادامه، نسبت میان معقولات ثانیه منطقی و فلسفی و چگونگی انتزاع آن‌ها تبیین شده و این نکته مورد تأکید قرار می‌گیرد که وجود بر ماهیت تقدم دارد. این جلسه با هدف روشن‌سازی مرز میان وظایف علم فلسفه به عنوان علم کلی و سایر علوم جزئی، به تبیین نحوه ارتباط میان موضوعات و محمولات در ساختار معرفتی می‌پردازد.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین مبنای دقیق فلسفی در باب «اتصاف موصوف به صفت» در قضایای هلیات مرکبه می‌پردازند. بحث با طرح دیدگاه برخی از محققین آغاز می‌شود که معتقدند در قضایا تنها وجود موضوع در ظرف اتصاف کفایت می‌کند و وجود محمول یا صفت برای تحقق قضیه ضروری نیست. در مقابل، ایشان با استناد به قاعده «ثبوت شیء لشیء فرع ثبوت مثبت‌له»، این دیدگاه را مورد نقد قرار داده و تأکید می‌کنند که برای انعقاد قضیه، تحقق هر دو طرف (موضوع و محمول) در ظرف اتصاف ضروری است. در ادامه، کیفیتِ وجودِ اوصافِ عدمی، اضافات و اعتبارات در ظرف اتصاف بررسی شده و تبیین می‌شود که حتی در این موارد نیز، نوعی رائحه و مرتبه‌ای از وجود برای محمول لازم است تا اتصاف معنا یابد. این جلسه با تأکید بر لزوم تغایر بین طرفین قضیه و نقد دیدگاه‌های سخیف در این زمینه به پایان می‌رسد.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مراتب وجود و ردّ دیدگاه‌های محدودکننده در تعریف آن می‌پردازند. بحث با نقد کلام برخی حکما درباره عدمِ حظّ وجودی برای نسب، اضافات، معقولات ثانیه و اعراض آغاز می‌شود. استاد با استدلال بر اینکه وجود دارای مراتب سِعی است، اثبات می‌کنند که حتی امور انتزاعی، اعراض و حرکات نیز به تناسب جایگاه خود، بهره‌ای از وجود دارند. در ادامه، سیر نزولی وجود از مرتبه غنای مطلق و فعلیت محضه در ذات واجب‌الوجود تا مرتبه هیولا و استعداد محض ترسیم می‌شود. این جلسه با تبیین حقیقتِ وجودیِ حرکت و ضرورتِ گنجاندنِ مباحثِ مربوط به معقولات ثانیه و مقولات نسبی در فلسفه، به پایان می‌رسد تا راه برای درک صحیحِ نظامِ هستی و طریقِ سلوکِ الی‌الله هموار گردد.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مفهوم «هوهویت» در قضایای حملیه و سالبه می‌پردازند. بحث با تعریف هوهویت مصداقی و ماهوی آغاز شده و این نکته مورد تأکید قرار می‌گیرد که شرط اصلی صدق قضایا، اتحاد موضوع و محمول در نفس‌الأمر است، نه لزوماً در وجود خارجی. در ادامه، دیدگاه مرحوم آخوند مبنی بر لزوم وجود محمول برای صحت حمل، مورد نقد و بررسی قرار می‌گیرد. استاد با استناد به قواعد منطقی و فلسفی، این دیدگاه را به چالش کشیده و استدلال می‌کنند که برای صحت حمل، تنها ثبوت موضوع در نفس‌الأمر کفایت می‌کند و نیازی نیست که محمول نیز حتماً دارای حصه‌ای از وجود باشد. این مباحث که در تقابل با نظرات محقق دوانی و میرسیدشریف مطرح شده، در نهایت به این نتیجه می‌رسد که در قضایای مرکبه، ثبوت موضوع، ملاک اصلی صحت حمل است و صفات عدمی یا سلبی نیازی به وجود ندارند.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به بررسی کیفیت حقیقت وجود در دو ظرف خارجی و ذهنی می‌پردازند. بحث با تبیین این نکته آغاز می‌شود که وجود در خارج، دارای مراتب تشکیکی است و هرچه به تجرد نزدیک‌تر باشد، از غنای ذاتی بیشتری برخوردار است. در ادامه، مسئله وجود رابط و نسبت آن با حقایق خارجی مطرح شده و این پرسش کلیدی بررسی می‌شود که آیا وجود رابط، حقیقتی مستقل در خارج است یا صرفاً اعتباری ذهنی برای درک نسبت‌ها محسوب می‌شود. ایشان با استفاده از مثال‌های ملموس، چگونگی تنزل حقیقت وجود از مبدأ هستی به کثرات عالم ناسوتی را تشریح کرده و بر این نکته تأکید می‌کنند که وجودات خارجی، اگرچه مستقل بالذات نیستند، اما واقعیت‌های عینی هستند که قیام آن‌ها به مبدأ فیاض است. این جلسه در نهایت با نقد دیدگاه‌های پیرامون ماهیت حرکت و تبیین جایگاه معقولات ثانیه فلسفی در حکمت متعالیه به پایان می‌رسد.

توضیحاتآیت‌الله سید محمدمحسن حسینی طهرانی در این جلسه به تبیین دقیق مراتب تشکیکی وجود و نحوه سریان آن در حقایق مختلف می‌پردازند. بحث با بررسی جایگاه وجودی اعراض نسبی و معقولات ثانیه آغاز شده و این پرسش اساسی مطرح می‌شود که آیا می‌توان بر اموری که وجود خارجی مستقل ندارند، اطلاق وجود کرد یا خیر. در ادامه، استاد با نقد دیدگاه‌های رایج، به تبیین حقیقت هیولای مبهمه و نسبت آن با صورت‌های خارجی پرداخته و نشان می‌دهند که چگونه هر مرتبه از وجود، از واجب‌الذات تا پایین‌ترین مراتب مادی و اعراض، بهره‌ای از فعلیت دارند. این سیر بحث، مخاطب را با نحوه تقوّم اعراض و حرکت در بستر وجود آشنا کرده و تفاوت میان وجود عینی و انتزاعات ذهنی را روشن می‌سازد تا در نهایت، جایگاه دقیق هر موجود در نظام هستی و مراتب کمال و نقص آن تبیین گردد.