بررسی سندی حدیث شگفتانگیز امام صادق؛ برای دفع ترس، اندوه و مکر به کدام اذکار پناه ببریم؟
آیا این حدیث که از حضرت امام جعفر صادق علیهالسلام دربارۀ چهار ذکر برای برطرف شدن چهار نوع گرفتاری (ترس، اندوه، مکر و طلب دنیا) نقل شده است، از نظر سندی صحیح است؟ آیا عمل کردن به این حدیث و استناد به این اذکار برای عمومِ مردم جایز است؟
متن حدیث مورد نظر به شرح زیر است:
حضرت امام جعفر صادق علیهالسلام فرمودهاند: در شگفتم برای کسی که از چهار چیز بیم دارد، چگونه به چهار کلمه پناه نمیبرد:
۱. در شگفتم برای کسی که ترس بر او غلبه کرده، چگونه به ذکر «حَسْبُنَا اللهُ وَ نِعْمَ الْوَکِیلُ» (سوره آلعمران، آیه ۱۷۱) پناه نمیبرد؛ در حالی که خداوند در پی آن فرموده است: «پس (کسانی که به عزم جهاد خارج گشتند و…) همراه با نعمتی از جانب خداوند (عافیت) و فضلی بازگشتند و هیچ گزندی به آنان نرسید.»
۲. در شگفتم برای کسی که اندوهگین است، چگونه به ذکر «لَا إِلَهَ إِلَّا أَنْتَ سُبْحَانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ» (سوره انبیاء، آیه ۸۷) پناه نمیبرد؛ زیرا خداوند در پی آن فرموده است: «پس ما یونس را در اثر تمسک به ذکر یاد شده، از اندوه نجات دادیم و همینگونه مؤمنین را نجات میبخشیم.»
۳. در شگفتم برای کسی که مورد مکر و حیله واقع شده، چگونه به ذکر «أُفَوِّضُ أَمْرِي إِلَى اللهِ إِنَّ اللهَ بَصِيرٌ بِالْعِبَادِ» (سوره غافر، آیه ۴۴) پناه نمیبرد؛ زیرا خداوند در پی آن فرموده است: «پس خداوند (موسی را در اثر ذکر یاد شده) از شر و مکر فرعونیان مصون داشت.»
۴. در شگفتم برای کسی که طالب دنیا و زیباییهای آن است، چگونه به ذکر «مَا شَاءَ اللهُ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللهِ» (سوره کهف، آیه ۳۹) پناه نمیبرد؛ زیرا خداوند در پی آن فرموده است: «(آن مرد مؤمن) گفت: اگر تو مرا به مال و فرزند کمتر از خود میدانی، امید است خداوند مرا بهتر از باغ تو بدهد.»
حدیث صحیح است و اشکالی در عمل به آن نیست.