پاسخ به ۷ پرسش مهم؛ آیا به خرجی ماهیانه همسر و فرزندان خمس تعلق میگیرد؟
ضمن تشکر از زحمات جنابعالی و دیگر عزیزان در ترویج مبانی اسلام ناب محمدی صلیاللهعلیهوآلهوسلم و آرزوی توفیقات روزافزون برای شما از درگاه خداوند منان، چند سؤال دارم که خواهشمندم دربارۀ آنها راهنماییام بفرمایید:
۱. اگر مردی ماهانه مبلغی را بهعنوان خرجی به همسر و فرزندان خود بدهد، آیا به این پول خمس تعلق میگیرد؟ لطفاً حکم آن را در دو حالتِ «قابلتوجه بودن» و «ناچیز بودن» مبلغ بیان فرمایید).
۲. دربارۀ عروسکهایی که به انسان هدیه داده میشود، آیا میتوان عین همان عروسکها را به شخص دیگری اهدا کرد؟ یا اینکه باید فروخته شوند و مبلغ آنها اهدا گردد؟ یا هیچکدام؟ (این سؤال ناظر به مواردی است که نگهداری آنها از نظر شرعی صحیح نیست).
۳. اگر میت در وصیتنامۀ خود، وصی را به انجام امر بدعتی که در عرف زمان حیاتش رایج بوده مکلف کند، تکلیف وصی در قبال این وصیت چیست؟ (لطفاً حکم آن را با فرض آگاهی یا عدم آگاهی هر دو طرف از بدعت بودنِ آن امر بیان کنید).
۴. با توجه به عبارت «برکة العلم فی تواضع الاستاذ»، لطفاً حدود ارتباط شاگرد و استاد را تا حد امکان بهتفصیل بیان فرمایید. همچنین اگر در مواردی مسائل انحرافی از سوی استاد مشاهده شود، وظیفۀ شاگرد چه خواهد بود؟
۵. در کلامی از امیرالمؤمنین علیهالسلام آمده است که: «مَن عَلَّمَنی حَرفاً فَقَد صَیَّرَنی عَبداً». ظاهراً از این کلام برداشت عمومی میشود؛ اما با توجه به کلمۀ «علّمنی»، آیا نمیتوان آن را صرفاً بر رابطۀ استاد و شاگردیِ مقید به «مسیر حق» حمل کرد؟ همچنین آیا عبارت «من علّمنی» مطلق است؟ چراکه گاهی ممکن است انسان از فردی بهعنوان استاد استفاده کند که خودِ آن استاد بر هوای نفس خویش مسلط نباشد.
۶. اگر در یک محیط حوزوی، بر اثر ناآگاهی و کمدانشیِ یک مسئول، اقداماتی مغایر با مبانی سیروسلوک انجام شود ـ مانند آوردن میز ناهارخوری، میز تنیس، راهاندازی اتاق بدنسازی، نصب تریبون برای مراسم صبحگاه و… ـ وظیفۀ طلاب چیست؟ ضمناً استاد اخلاقی که خود دارای حالات معنوی و توحیدیِ خوبی است اما در پیرامونش چنین مسائلی میگذرد، چه وضعیتی خواهد داشت و تکلیفش چیست؟
۷. آیا مضمون این بیت را قبول دارید؟
چو با حبیب نشینی و باده پیمایی / به یاد دار محبان بادپیما را
والسلام علیکم و رحمةالله.
1. چنانچه صَرف مخارج روزمرّه شود، خیر، تعلق نمیگیرد؛ اما اگر صَرف مخارج غیرِ ضروری و زائد گردد، تعلّق میگیرد.
2. عروسک حرام است و نمیتوان در منزل نگه داشت و یا آن را به دیگری هدیه داد.
3. وصیت بر خلاف سنّت و شرع باطل است؛ مثل وصیت نسبت به اربعین متوفّی و غیره.
4. شاگرد باید پیوسته با ادب و احترام به استاد بنگرد و اگر خلافی مشاهده کرد، با لطائفُالحِیَل و اشاره به او گوشزد نماید.
5. کلام امیرالمؤمنین علیهالسلام عام است و همه را شامل میشود؛ بلی، جملۀ «لا طاعة لمخلوق فی معصیة الخالق» را نیز نباید فراموش نمود.
6. انسان نسبت به امور خلاف باید تذکر دهد؛ نه بیشتر.
7. این بیت صحیح است.