علامه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی

علامه حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی

1443/08/12123
صفحه عارف کامل و سالک واصل حضرت علامه آیة اللَه العظمی حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس اللَه نفسه الزکیة ولادت: 1345 هجری قمری، طهران ارتحال: 9 صفرالخیر 1416 هجری قمری، مشهد مقدّس رضوی

بسم اللَه الرحمن الرحیم

عارف کامل و سالک واصل حضرت علامه آیة اللَه العظمی

حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی

قدّس اللَه نفسه الزکیة


ولادت و رحلت حضرت علامه طهرانی:

ولادت: 1345 هجری قمری، طهران 

ارتحال: 9 صفرالخیر 1416 هجری قمری، مشهد مقدّس رضوی

اساتید علامه طهرانی در عرفان و سیر و سلوک:

رضوان اللَه علیهما

اساتید علامه طهرانی در فقه و اصول و رجال:

ویژگی علامه طهرانی در میان بزرگان:

ایشان تحقيقاً از مصاديق علماء ربانی است كه حقایق و حوادث عالم وجود را با چشم شهود و بصيرت قلب به علم حضورى و شهود عينى احساس نموده و حقيقت توحيد را با سیروسلوک در منازل و عوالم ربوبى، با قلب و ضمير خويش (نه تنها با مطالعه و تفكّر و درس و تحقيق) به حقّ المعرفة ادراک كرده اند. و بلكه می توان اذعان داشت در ميان اولياى الهى و علماء باللَه و عرفاء بأمر اللَه در جايگاه و منزلگاه ويژه‏اى قرار دارد كه حتّى او را از بسيارى از آنها برترى و فزونى بخشيده است.

شاخصه و امتياز علّامه طهرانى نه به جهت اطّلاع او بر علوم و فنون ظاهرى و متعارف از قبيل فقه و اصول و فلسفه و عرفان نظرى و غيره است كه اين علوم در بسيارى از افراد يافت می‌‏شد بلکه خصوصيّت ايشان به واسطه اشراف و اطّلاع بر امور و حقايقى است كه از اين علوم و رسوم براى انسان حاصل نمی‌‏شود و نياز به مراقبه سلوكى و سير و سلوک الى اللَه و وصول به مقام قرب و تجرّد و اشراب از سرچشمه ماءِ مَعين و انوار جماليّه و جلاليّه ذات اقدس ربوبى دارد.

بنابراين سخن از شخصيّت و جايگاه علّامه طهرانى به مراتب توحيد و تجرّد و عرفان حقّ و احاطه به حقایق ربوبى باز می‌‏گردد، نه به مراتب علمى و فنون رسمى و اصطلاحى ايشان.


نمونه هایی از مهم ترین مبانی مکتب علامه طهرانی قدّس سرّه 


ضرورت استاد کامل

مرحوم علّامه طهرانى معتقد بودند:
تنها راه وصول به کمال انسانی و تحقّق هدف و غایت از وجود و خلقت انسان که همان معرفت پروردگار است؛ منحصراً به واسطه تربیت و تزکیه سلوکی تحت نظر و اشراف استاد کامل و ولی اکمل الهی صورت می پذیرد.

ولایت، حقیقت دین و شریعت

مرحوم علّامه طهرانى حقيقت و مغز دين و شريعت را ولايت اولياى الهى يعنى صاحبان ولايت كبرى حضرات معصومين علیهم السلام می‏‌دانستند و شريعت بدون ولايت را پوسته خالى از مغز و محتوا برمی‌شمردند. و تمام همّ و غمّ خود را بر تبيين و تفسير و تبليغ اين مسئله قرار داده بودند

و می‏فرمودند: در اجتماع ما به قضيه امامت و ولايت آن طور كه شايسته و بايسته می‏نمود پرداخته نشده است. 
علّامه طهرانى نسبت به تعابير و كلمات و اصطلاحاتى كه براى حضرات معصومين علیهم السلام به كار برده می‌‏شد فوق العاده حساس و موشكاف بودند و اجازه نمی‌دادند كه اين عبارات و جملات براى غير معصومين علیهم السلام مورد استفاده قرار گيرد. به همین منظور اطلاق کلمه امام را بر غیر معصوم جائز نمی دانستند.

اساس تکامل بشر بر پایه عقل و فطرت

اصل و اساس معرفت و تكامل بشرى و نزول اديان الهى و تربيت و تزكيه و سيروسلوک الى اللَه بر پايه فهم و عقل و فطرت است؛ سلوک بدون فهم همچون حركت چارپايان بر محور واحد است و ابداً هيچ‏گونه تأثير وتحوّلى در سير صعودى نفس به سمت عالم قدس به وجود نخواهد آورد. و خود بارها هنگامى كه از احوال و روحيّات شاگردان و ارادتمندان خويش سؤال می‌فرمودند

می‌گفتند: «فهم و ادراک او چقدر ترقّى و رشد كرده است، من كارى به خواب‏ها و مكاشفات و بروزها و ظهورهاى نفس او ندارم.»

دعوت به بالاترین مراتب کمال

ایشان پيوسته شاگردان خود را به وصول به عالی ترين رتبه از كمال حتى نسبت به علوم ظاهرى چون پزشكى و مهندسى و غيره تشويق و ترغيب می ‏فرمودند

و به اشخاص توصيه می‌كردند:

بايد نزد بهترين و متخصّص‏ترين فرد در هر رشته رجوع نمود

و خود نيز جهت رعايت و پيگيرى درمان به معروف‏ترين و حاذق‏ترين اطبّاء موجود مراجعه می‌نمودند و در عين حـال از مراجعه به اطبّاء در بلاد كفر و اجانب خصوصاً طبقه علماء و مبلّغين شريعت به شدّت و حدّت نهى و تحذير می‌‏نمودند.

بینش دقیق نسبت به جریانات اجتماعی

علّامه طهرانى نسبت به جريانات اجتماعى دقّت و موشكافى شگرفى داشتند كه البته اين مرتبه از نبوغ و تفوّق را می‌توان ناشى از اشراف ملكوتى و احاطه غيبى نفس از عوالم ربوبى دانست.

حسّاسيت ايشان نسبت به مساله کاهش جمعیت، پديده عربى زدايى از فرهنگ بسيار بارز و نمودار بود.
تأكيد بليغ ايشان نسبت به تاريخ هجرى قمرى و محو آداب و رسوم جاهلى همچون پديده نوروز و جايگزينى مناسبات اسلامى و مراسم اصيل و سنن الهى همچون احياى عيد قربان و فطر و غدير و مبعث و ميلاد صاحب ولايت كبرى حضرت حجّة بن الحسن العسكرى ــ ارواحنا فداه ــ و ساير اعياد و مناسبت‏هاى مربوط به حضرات معصومين علیهم السلام بر همگان مشهود و ملموس بود.

مرجعیت و افتاء

فردى كه متصدّى مقام افتاء می‌‏باشد، بايد به اين رتبه از توحيد و معرفت حقّ رسيده باشد تا بتواند نسبت به اعمال مكلّفين و احكام صادره در اجتماع مسلمين از روى اراده و عزم برخاسته از مقام شهود و اشراف بر حقايق و قضاياى خارجى به واسطه اتّصال به عالم ملكوت حكم و فتوا صادر نمايد.

و لذا مرحوم علّامه طهرانى می‌‏فرمودند:

مرجع نمی‌تواند نسبت به جميع مكلّفين و نيز حوادث مشابه، حكمى به نحو عموم و فتوايى واحد صادر نمايد، بلكه بايد به واسطه اشراف بر نفس و خصوصيّات وجودى و صفات و شاكله هر فرد حكم موافق و مختصّ به او را صادر نمايد و چه بسا ايراد فتواى واحد نسبت به فردى موجب هلاكت و فساد او خواهد شد.

وظایف حکومت اسلامی

مرحوم علّامه طهرانى حفظ ديانت افراد جامعه و رشد آنان را در مسير كمال از وظايف خطير و حسّاس حكومت اسلامى می‌‍‏شمردند و می‌فرمودند: وظيفه دولت اسلام اين است كه وسيله رشد و ترقّى افراد جامعه را در دو جهت معنويّت و ارتقاء علوم ظاهرى به هر نحو ممكن فراهم سازد و تأمين عدالت اجتماعى و آسايش معيشت و حفظ دماء و نفوس و أعراض افراد جامعه بر عهده مسئولين و متصدّيان امر می‌‏باشد. و نسبت به اين مسئله هيچ تفاوتى بين آحاد جامعه از متمكّن و غيره وجود ندارد و همه افراد در نيل به مراتب عاليه و ضرورت‏هاى اجتماعى يكسان می‌‏باشند.
مرحوم علّامه طهرانی نسبت به مطالبات بر حقّ و منطقى انسان مخصوصاً نسل جوان بسيار تأكيد داشتند

و می‌فرمودند:

«اينها به فطرت الهى و صفات و خصائل متعالى ربوبى كه در نهاد بشر به وديعه گذارده شده است از سايرين نزديک‏ترند و در يک حكومت و اجتماع اسلامى نمی‌‏توان به سؤالات و مطالبات و تقاضاى به حقّ آنان بی‌‏تفاوت بود.»

کتب علامه طهرانی مقدّمه فتح باب

مرحوم علّامه طهرانى به واسطه توفيق سكونت در عتبه مقدّسه ثامن الحجج على بن موسى الرّضا علیهما السلام توانستند مباحث مهمّ كلامى و اعتقادى و اجتماعى و سلوكى را در قالب تأليفاتى به زبان فارسى و روان براى استفاده عموم به رشته تحرير در آورند و همگان را بر سر سفره عامّ إنعام الهى گردآورند

 و خود بارها می‌فرمودند:
هركس به اين تأليفات توجّه و تأمّل نمايد و به مضامين آن عمل كند، قطعاً برايش فتح باب خواهد شد و به سوى عوالم قدس رهسپار خواهد گرديد.


 برای آشنایی کامل با شخصیت مرحوم علامه طهرانی رضوان اللَه علیه و مبانی مکتب ایشان می توانید بر روی لینک کتاب مهر فروزان و مقاله فروغ جاوید کلیک نمایید.

مجموعه آثار علامه طهرانی قدس اللَه سره

1-مجموعه کتاب اللَه شناسی 3 جلد

2-مجموعه کتاب امام شناسی  18 جلد

3-مجموعه کتاب معاد شناسی 10 جلد

4-مجموعه کتاب  نور ملکوت قرآن 4 جلد

5-مجموعه کتاب  انوار ملکوت (نور ملکوت روزه، نماز، مسجد، قرآن و دعا) 2 جلد

6-مجموعه کتاب شرح فقراتی از دعای أبو حمزه ثمالی 2 جلد 

7-مجموعه کتاب مطلع انوار 14 جلد

8-مجموعه کتاب مبانی اخلاق در آیات و روایات 2 جلد

9-کتاب روح مجرد: یادنامه عارف كامل مرحوم حاج سيد‌هاشم حداد قدس اللَه سره

10-کتاب لمعات الحسین

11-کتاب رساله مودت

12-کتاب تفسیر آیه نور (اللَه نور السموت و الارض)

13-کتاب شرح فقراتی از دعای افتتاح

14-کتاب رساله سیر و سلوک منسوب به بحر العلوم

15-کتاب رساله لب اللباب در سیر و سلوک أولی الألباب

16-کتاب آیین رستگاری

17-کتاب سالک آگاه

18-کتاب توحید علمی و عینی

19-کتاب مهر تابان يادنامه عارف کامل حضرت علّامه طباطبایی قدس اللَه سره

20-کتاب مهر تابناک يادنامه عارف کامل حضرت آیة اللَه العظمی حاج سیّد علی قاضی رضوان اللَه علیه

21-کتاب وظیفه فرد مسلمان در احیای حكومت اسلام

22-کتاب رساله نکاحیه: کاهش جمعیت، ضربه ای سهمگین بر پیکر مسلمین

23-کتاب رساله نوین

24-کتاب رساله بدیعه

25-کتاب نگرشی بر مقاله بسط و قبض تئوریک شریعت دکتر عبد الکریم سروش

26-کتاب سر الفتوح ناظر بر پرواز روح

27-کتاب هدیه غدیریه

28-کتاب رساله اجتهاد و تقلید

29-کتاب مبانی تشیّع

30-کتاب مناقب اهل بیت علیهم السّلام

31-کتاب  رسالة حول مسألة رؤية الهلال‏

32-کتاب صلاة الجمعة

33-کتاب ترجمۀ صلاة الجمعة

34-کتاب مباحث فقهی


مجموعه سخنرانی های علامه طهرانی قدس اللَه سره

1-مجموعه سخنرانی های سالک آگاه

2-مجموعه سخنرانی های تفسیر آیه نور

3-مجموعه سخنرانی های آیین رستگاری 

4-مجموعه سخنرانی های شرح دعای ابوحمزه ثمالی

5-مجموعه سخنرانی های شرح دعای افتتاح

6-مجموعه سخنرانی های مباحث فقهی

7-مجموعه سخنرانی های مبانی اخلاق

8-مجموعه سخنرانی های مبانی تشیع

9-مجموعه سخنرانی های معاد شناسی

10-مجموعه سخنرانی های مناقب اهل بیت

11-مجموعه سخنرانی های مواعظ ماه رمضان 1397 هجری قمری

12-مجموعه سخنرانی های مواعظ ماه رمضان 1398 هجری قمری