2. و اما مسئلۀ ایمان و اعتقاد به مشیّت و تقدیر الهی، منافاتی با تأثیر این مطالب ندارد؛ مثلاً در ارتباط با بیماری‌ها و مشکلات و صدمات و گرفتاری‌ها، مگر از تقدیر و مشیّت خداوند غافل می‌شدیم؟ این هم یکی از آن‌هاست؛ البته خداوند برای رفع این‌گونه امور، مسائلی قرار داده است و انسان می‌تواند نسبت به آن‌ها اقدام کند.
نکتۀ مهم این است که هیچ فردی در مسئله سعادت و شقاوت انسان، جز خود انسان نمی‌تواند دخیل و مؤثّر باشد. انسان باید با توکّل بر خداوند و عدم توجه به این [امور]، جلوی تأثیر این امور را بگیرد.

1. در صورت بازگشت ضمیر در «یشاء» به «مَن»، نیاز به تقدیر مفعول است برای «یشاء»! مضافاً به اینکه در برخی از آیات مانند: (عَجَّلْنا لَهُ فیها ما نَشاءُ لِمَنْ نُريد) مستقیماً ضمیر به خود ذات پروردگار باز می‌گردد و این قرینه است به اینکه منظور از «مَن یَشاء» مورد اختیار و ارادۀ حق تعالی است.
2. ارادۀ انسان که خارج از ارادۀ پروردگار نیست و نمی‌تواند در عرض ارادۀ او قرار گیرد؛ بلکه یک اراده است که به دو مرید نسبت و ارتباط پیدا کرده است.