هوالعالم.
«توحید» یعنی انحصار اسم و صفت و فعل در کل عوالم وجود در ذات خدای متعال، به این معنی که تمام حقایق موجوده در عالم ـ چه مجرّده و چه مادیّه ـ همه و همه مستند به یک مبدأ و برخاسته از یک ریشه میباشند و هیچ اثر و سببی در عالمِ وجود، بدون نزول آن از مسبّبالاسباب حقیقت خارجی ندارد و خدای متعال که اصل وجود است در مرتبۀ نزول و اظهار و تعیّن به صور متعیّنات خارجیّه و مراتب متفاوته از وجود، نمود و ظهور یافته است و هیچ موجودی ـ چه درنفس وجود خود و چه در حدود ماهوی خود ـ خارج از دایرۀ ذات پروردگار نمیباشد؛ چنانچه مرحوم والد رضواناللَهعلیه میفرماید: «خدا از همه برتر و بالاتر، و در عین حال با هر موجودی هست و معیّت ذاتی دارد. ذات احدیتش را طائر بلندپروازِ فهم، بدان ذروه به قدر ذرهای راه ندارد و در عین حال مقام واحدیتش در اسماء و صفاتش ظهور نموده؛ با هر پشهای است و با هر نملهای است و با هر ذرّهای است. این است حقیقت توحید.» (نور ملکوت قرآن، جلد اوّل، صفحه 299 و 300)