هو العلیم

یعنی مرتبه معرفت امام در او کامل شده است.

معنای امام مبین یعنی آشکار‌کننده و تکوّن‌دهنده و مشخص‌کننده اراده و مشیّت پروردگار در عالم وجود. حقیقت امام علیه السلام ـ‌که از آن به ولایت کلیه و مطلقه الهیّه تعبیر می‌شود‌ـ تنزّل‌دهندۀ حقیقت وجود بحت و بسیط و به شکل و صورت‌ در‌آورندۀ آن در همه اشکال ـ‌چه مجرد و چه مادی‌ـ می‌باشد و لذا می‌توان از او به مقام واحدیت و یا عقل اول و یا اولین تجلی مقام ذات که به تجلی اعظم تعبیر می‌شود و یا طبق روایات اول نور مُفاض از عالم عماء و مظهر مرتبه هو‌هویت است. بنابراین امام علیه السلام واسطه و وسیله فیض الهی بر همه مراتب ممکنات و وجود‌دهنده همه تمنیّات در عالم شهادت و غیب است و جمیع آن‌چه که از کتم عدم پا به عرصه وجود گذاشته است و خواهد گذاشت باید به نحو اجمال صورت و حقیقت اصلیّه آن در نفس امام علیه السلام بوده باشد و آیه شریفه «وَكُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ فِي إِمَامٍ مُبِينٍ» اشاره به این معنی است. معنی «کلُّ شیء» فقط اختصاص به احکام ندارد ـ‌چنانچه بعضی گفته‌اند‌ـ بلکه با عمومیت خود هر ماهیّتی که اسم شیء بر او اطلاق شود را شامل می‌شود و روایات نیز بر این مطلب دلالت دارند. بناءًعلی‌هذا امام علیه السلام هم روشن‌کننده و توضیح‌دهنده احکام شرعی و مسائل عالم تشیّع است و هم به وجود آورنده حقائق و صور عالم تکوین می‌باشد.

هوالعلیم

اثبات شخص امام علیه السلام به شهادت تاریخ مسلّم و قطعی می باشد و نیز امامت آنها و شهرت آنها به این عنوان به همین کیفیّت قطعی الثّبوت خواهد بود علاوه آثار به جای مانده از آنان خود نیز بر این مطلب بهترین دلیل است .همینطور طبق اخبار واصله از رسول خدا صلی الـله علیه و آله وسلم اسامی تمام ائمه علیهم السلام حتّی در کتب اهل سنّت موجود است.

هو العلیم
به طور کلّی افرادی که در این مسئله اظهار نظر کرده اند عموماً بر اساس توهّم و تخیّلاتشان بوده است و آنها که بر حقیقت امر واقف بودند سخنی بر زبان نیاورده اند، بهتر است انسان بجای پرداختن به این امور به اصلاح نفس خویش بپردازد.

هوالعلیم
بنده راجع به ظهور مطلبی نمی دانم و توصیه می کنم به جای تفکّر و دنبال این مطالب رفتن ظهور باطنی امام علیه السّلام را برای خویش فراهم آوریم.

هوالعلیم
هر فرد به میزان سعه وجودی و مقدار ادراک و فهم خود با امام علیه السلام گفتگو می کند و مراتب معرفت متفاوت است. قطعا معرفت اولیای الهی نسبت به امام را افراد دیگر ندارند، ولی این دلیل نمی شود که همان مقدار معرفت اندک را نیز نادیده بگیریم و بگوییم ما اصلا شما را نمیشناسیم.

هوالعلیم
مقام امامت چنانچه از آیات قرآن استفاده می شود جنبه راهنمائی بشر بسوی کمال و سعادت او است چنانچه می فرماید : وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا و در این سمت جمیع انبیاء الهی و ائمه معصومین علیهم السلام اشتراک دارند و لذا هر کس که به این مرتبت نایل شد می تواند اسوه قرار گیرد و امر و نهی او مشروع و لازم الاجرا خواهد بود و این منزلت منافاتی با اختلاف درجات انبیاء علیهم السلام ندارد . زیرا این مرتبه ناظر به اعمال و رفتار بندگان در قبال اوامر و نواهی خدای متعال خواهد بود ولی ممکن است که خود انبیاء در حقیقت امامت که می توان گفت از مقولۀ تشکیک در مراتب سعۀ وجودی و تجرّد نفسانی فرد است متفاوتند .
خدای متعال درباره حضرت ابراهیم علیه السلام در اواخر عمر او می فرماید : قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً و قطعاً حضرت ابراهیم قبل از این مرتبت پیامبر بوده است و حتی از انبیاء اولوالعزم هم بوده است ولی این مرتبه از امامت بسیار بالاتر از امامتی است که در آیه شریفه برای همه انبیاء قرار داده شده است.
و امّا امامت ائمه معصومین علیهم السلام از تمامی مراتب امامت بالاتر است و پاره ای از افراد به واسطه عنایت پروردگار می توانند به عرفان کامل امام معصوم علیه السلام نایل شوند و در تحت ولایت او قرار گیرند و در این صورت امام علیه السلام برای همیشه امام آنها خواهد بود .

هوالعالم
خلقت امام عليه السّلام از نظر ظاهر هيچ فرقي با ساير افراد ندارد و مجراي تكوّن امام عليه السّلام همانند ساير افراد مي باشد و امّا از نظر روح و نفس امام عليه السّلام بايد گفت: طبق روايات مستفيضه نفس امام عليه السّلام واسطه فيض حضرت حقّ در عالم امكان مي باشد و طبق اصل عليّت و تجلّي در عوالم وجود نفس معصوم عليه السّلام نقطه اولي و واسطه اوّل فيض وجود است و جميع عالم وجود از نفس معصوم عليه السّلام تكوّن و تشكّل يافته است. و همچنانكه معصوم عليه السّلام علّت غائيه عالم كون است علّت فاعلي نيز ميباشد و به تعبير ديگر معصوم عليه السّلام اوّلين تجلّي حضرت حقّ از مقام احديّت و تحقّق آن در مقام واحديّت است. و اينست فرق بين معصوم عليه السّلام و ساير مخلوقات.