هوالعلیم
1ـ این بعضی چه کسانی هستند؟
2ـ هیچ منافاتی ندارد. بلکه اگر غیر از این میبود در بساطت خلل وارد میشد.

هوالعلیم.
خدای متعال در قرآن کریم به این قضیه اشاره می فرماید: (وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً). از این آیه استفاده می‌شود که قبل از خلقت انسان، هیچ‌یک از مخلوقات الهی مفتخر به خلعت «خلیفة اللَهی» نبودند؛ حتی ملائکه مقرّب مانند جبرائیل امین. و این مقام ـ چنانچه از سایر آیات استفاده می‌شود ـ جامعیّت جمیع اسماء و صفات کلیّۀ الهیّه است، به نحو تکوین و ایداع آن‌ها در نفس بشر؛ چنانچه می‌فرماید: (وَعَلَّمَ آدَمَ الْأَسْمَاءَ كُلَّهَا) و بقیۀ مخلوقات به مرتبۀ أتّم و أکمل از جامعیّت انسان نمی‌باشند و توضیح این مطلب در کتاب افق وحی از این بنده آمده است.
بنابراین، امانتی که در قرآن از او یاد شده است، جامعیّت انسان نسبت به کلمات کلیّۀ الهیّه است که می‌تواند آن‌ها را به فعلیّت و ظهور برساند و این استعداد در سایر مخلوقات، حتی ملائکۀ مقرّب منتفی است و بر این اساس است خبر منقول از نبی اکرم که می‌فرمود: «لی مع اللَه حالات لا یسعها ملک مقرّب ولا نبی مرسل» و این مرتبه از معرفت، واجدیّت مقام «اللَه أکبر» است که فوق تصوّر و اتّصاف است و امّت پیامبر ما می‌توانند به این مرتبه دست یابند.