پرسش و پاسخ های مربوط به معراج

تعداد: 1
پرسش: معمای عرش الهی اگر خداوند مکان ندارد فرشتگان گرد چه چیزی طواف می کنند

کد: 196گروه: اعتقادات
اینکه خداوند متعال در قرآن می‌فرماید ملائکه گرد عرش الهی در حال طوافند، به چه معناست؟ مگر نه این است که خدا مکان ندارد، پس نسبت میان عرش و خداوند متعال چیست؟

در روایات آمده است که هنگام طواف گرد خانۀ خدا، به یاد فرشتگانِ طواف‌کننده گرد عرش باشیم؛ این امر چه معنایی دارد و چگونه باید آن را تفسیر کرد تا مستلزم قائل شدن مکان برای خداوند نباشد؟

همچنین آمده است که نبی مکرم اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله در معراج، به اندازۀ دو کمان یا کمتر به خداوند سبحان نزدیک شدند؛ آیا معراج ایشان جسمانی بوده و این نزدیکی، جنبهٔ مکانی داشته است یا خیر؟ اساساً وقتی سخن از نزدیکی یا دوری به میان می‌آید، خواه‌ناخواه ذهن انسان متوجه مکان و مسافت مادی می‌شود، در حالی که می‌دانیم خدا مکان ندارد و همه‌جا هست.

علاوه بر این، در روایات ذکر شده است که در قیامت، هشت فرشته عرش را می‌آورند (حمل می‌کنند). به نظرم اگر این مسائل در ذهن انسان موحد حل شود، دیگر موهومات را در افکار خود به عنوان خدا تلقی نخواهد کرد و قدری به شناخت ذات خداوند سبحان نزدیک‌تر خواهد شد.

التماس دعا.

هوالعلیم.
«عرش» به معنای استیلاء و احاطه و سیطره و ولایت بر عوالم وجود است و این معنا قطعاً به یک مرتبه از مراتب مادی و دنیوی اطلاق نمی‌شود؛ زیرا خودِ ماده و دنیا مشمول احاطه و ولایت پروردگار می‌باشد.
«عرش» اصطلاحاً همان تخت و کرسی شاهنشاهی سلطان و حاکم است که اوامر و دستورات را از آن مرتبه انشاء می‌نماید و این مسئله به مقام امر و مشیت پروردگار گفته می‌شود؛ یعنی از مرتبۀ نزول اسماء کلیه حق که آن ارادۀ قاهره باعث نزول اسماء و صفات او در عالم ممکنات می‌شود؛ پس همان‌طوری که تخت سلطنت، محلّی برای تنفیذ و امضاء اوامر و دستورات سلطان است، همین‌طور مقام امضاء و تقدیر حوادث عوالم وجود که از اسماء پروردگار نشئت می‌گیرد را عرش می‌نامند و ملائکه‌ای که آن تقدیر و اراده را صورت خارجی می‌بخشند، حملۀ عرش می‌نامند و این مرتبه فوق زمان و مکان است.
و همین‌طور در مسئلۀ معراج، آن‌چه به پروردگار قرب پیدا نمود، روحِ رسول خدا بود؛ زیرا جسم که در مرتبۀ دنیا و ماده محبوس و مقیّد است و روح آن بزرگوار از همان‌جا که نزول یافته بود به همانجا بازگشت نموده است و این مرتبه، خارج از قرب و بعد مکانی می‌باشد.