«تقیّه» به معنای پرهیز از ارائۀ کلام و یا فعلی است که انجام آن در موقعیّت خاصّ به صلاح و موردِ رضای الهی نمی‌باشد؛ چه ضرر آن متوجّه افراد دیگر یا متوجّه خود انسان شود. مثلاً طرح مطالبی که از ظرفیّت معرفتی افراد بیشتر است، برای مخاطبین مضرّ خواهد بود و انسان نباید مطرح کند و یا اینکه ممکن است آسیبی به انسان وارد آورند که برای انسان صحیح نباشد و نفعی بر این آسیب مترتّب نشود.

و بدین جهت، انسان باید آگاهی کافی نسبت به شرائط و محیط داشته باشد. چه بسا بیان یک مطلب، زمانی واجب و زمانی حرام خواهد بود و همینطور اقدامی، در زمانی لازم و در زمانی دیگر مشروع نباشد.

اشکال دارد. آنچه که می توان از مجموع آثار در این باره بدست آورد دروغ گفتن در جائی که راست موجب ضرر بر جان انسان یا آبروی فردی گردد و یا بین دو نفر نقار و کدورت ایجاد شود جائز است.

هوالعلیم

بنده از ایشان همین سؤال را نمودم و جواب فرمودند: اگر لفظ امام را به کار نمیبردم، نامه‌ی مرا به دست ایشان نمیرساندند. علاوه اطلاق این لفظ در شرائط غیر عادی بوده است.