هوالعلیم
حضرت ابراهیم و لوط و سایر انبیاء و اولیای الهی ملائکه را تشخیص می دهند، مگر در مواردی خاص، مانند داستان حضرت داوود علیه السلام که آن پیامبر در عالم مثال اعظم مطلب برایش واضح و آشکار نشده باشد و ترسی که برای حضرت ابراهیم علیه السلام حاصل شد،نه از عدم شناخت آنها بوده است واقعاً، بلکه چون آنها را به صورت انسان مشاهده کرد احساس کرد که آنها مانند سایر افراد می باشند . باید به این نکته توجه کرد که علم ولیّ خدا نسبت به حوادث و جریانات در اختیار خود اوست اگر بخواهد اطلاع می یابد واگر نخواهد در باطن نفس و ضمیر او قرار می گیرد و هر وقت بخواهد آنرا به مرتبه ظهور نفسانی در می آورد. در داستان این دو بزرگوار کشف علم باطنی نسبت به فرشته بودن آنها ابتداءاً ،نبوده است بلکه پس از مدت زمانی صورت گرفته است واینکه آنها گفتند : ما رسول پروردگاریم ، همین کشف باطن پیامبران الهی است .

هوالعلیم
مقام امامت چنانچه از آیات قرآن استفاده می شود جنبه راهنمائی بشر بسوی کمال و سعادت او است چنانچه می فرماید : وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً يَهْدُونَ بِأَمْرِنا و در این سمت جمیع انبیاء الهی و ائمه معصومین علیهم السلام اشتراک دارند و لذا هر کس که به این مرتبت نایل شد می تواند اسوه قرار گیرد و امر و نهی او مشروع و لازم الاجرا خواهد بود و این منزلت منافاتی با اختلاف درجات انبیاء علیهم السلام ندارد . زیرا این مرتبه ناظر به اعمال و رفتار بندگان در قبال اوامر و نواهی خدای متعال خواهد بود ولی ممکن است که خود انبیاء در حقیقت امامت که می توان گفت از مقولۀ تشکیک در مراتب سعۀ وجودی و تجرّد نفسانی فرد است متفاوتند .
خدای متعال درباره حضرت ابراهیم علیه السلام در اواخر عمر او می فرماید : قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً و قطعاً حضرت ابراهیم قبل از این مرتبت پیامبر بوده است و حتی از انبیاء اولوالعزم هم بوده است ولی این مرتبه از امامت بسیار بالاتر از امامتی است که در آیه شریفه برای همه انبیاء قرار داده شده است.
و امّا امامت ائمه معصومین علیهم السلام از تمامی مراتب امامت بالاتر است و پاره ای از افراد به واسطه عنایت پروردگار می توانند به عرفان کامل امام معصوم علیه السلام نایل شوند و در تحت ولایت او قرار گیرند و در این صورت امام علیه السلام برای همیشه امام آنها خواهد بود .